Nierównomiernie rozprowadzony smar na częściach maszyny to sygnał, że proces smarowania mógł zostać wykonany nieprawidłowo. W praktyce oznacza to, że smar nie utworzył równomiernego filmu smarnego na powierzchniach współpracujących albo nie dotarł do całego obszaru tarcia.
Najczęstsze przyczyny związane z niewłaściwie przeprowadzonym smarowaniem to:
- błędna technika aplikacji (np. podanie smaru w miejsce, z którego nie rozprowadza się on dalej),
- nieprawidłowa dawka (za mało – smar nie pokrywa powierzchni; za dużo – może być wypychany i gromadzić się miejscowo),
- pominięcie punktów smarnych lub zbyt krótki czas podawania w przypadku smarowniczki,
- zanieczyszczony punkt smarny (brud, stary smar), co utrudnia dopływ i rozprowadzenie.
Odpowiedź "Maszyna jest uszkodzona" bywa kusząca, ale sama nierównomierność smaru nie przesądza o uszkodzeniu. Uszkodzenia zwykle potwierdzają dopiero dodatkowe objawy, np. hałas, luzy, drgania czy wzrost temperatury.
Stwierdzenie "Smar jest złej jakości" również nie wynika jednoznacznie z obserwacji rozkładu. Niewłaściwy dobór środka smarnego może pogarszać pracę, ale do takiej diagnozy potrzebne są dodatkowe dane (zalecenia producenta, parametry smaru, warunki pracy).
Odpowiedź "Maszyna jest przegrzewana" może być skutkiem niewłaściwego smarowania, a nie jego przyczyną. Przegrzewanie częściej ocenia się po temperaturze węzła, zapachu, przebarwieniach, a nie tylko po wyglądzie rozprowadzenia smaru.
Na egzaminie warto myśleć: jeśli pytanie dotyczy efektu po smarowaniu, najbardziej bezpośrednią interpretacją jest błąd w wykonaniu tej czynności, a dopiero potem rozważa się przyczyny wtórne.