Zawór dławiąco-zwrotny łączy w jednej obudowie dławik nastawny oraz zawór zwrotny. Dzięki temu w jednym kierunku przepływu oleju występuje regulowane dławienie (spadek ciśnienia i ograniczenie przepływu), a w przeciwnym kierunku przepływ może omijać dławik przez zawór zwrotny (przepływ "swobodny" lub znacznie mniej zdławiony).
Co zmienia odkręcanie pokrętła? W typowym dławiku nastawnym odkręcanie zwiększa otwarcie szczeliny dławienia, a więc zwiększa możliwy przepływ w kierunku, w którym olej musi przejść przez dławik. W układzie z siłownikiem większy przepływ do/od komory siłownika przekłada się na większą prędkość ruchu tłoka (przy tych samych pozostałych warunkach: wydatku pompy, obciążeniu, temperaturze i lepkości).
Skoro z rysunku wynika, że dławienie działa na tor przepływu podczas powrotu siłownika, to zwiększenie otwarcia dławika spowoduje zwiększenie prędkości powrotu tłoka. To jest istota regulacji prędkości zaworem dławiąco-zwrotnym: inna prędkość w jedną stronę ruchu i inna w drugą, zależnie od tego, czy przepływ idzie przez dławik czy przez obejście zwrotne.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w tym ujęciu?
- "Zmniejsza prędkość wysuwu tłoka." – dotyczy przeciwnego kierunku ruchu (wysuwu), a dodatkowo "odkręcanie" w typowej regulacji przepływu nie zmniejsza, tylko zwiększa przepływ w gałęzi dławionej.
- "Stabilizuje ciśnienie pracy." – stabilizacja ciśnienia jest zadaniem zaworów ciśnieniowych (np. przelewowych/redukcyjnych). Dławik przede wszystkim zmienia przepływ, a spadek ciśnienia jest skutkiem ubocznym zależnym od przepływu.
- "Reguluje skok siłownika." – skok wynika z konstrukcji siłownika i ograniczeń mechanicznych, a nie z nastawy dławienia. Dławienie zmienia prędkość (czas ruchu), nie maksymalny skok.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal, w którym kierunku zawór zwrotny daje obejście (przepływ swobodny), a w którym kierunku przepływ przechodzi przez dławik. Dopiero potem oceniaj wpływ "odkręcania" na prędkość wysuwu/powrotu.
