KWALIFIKACJA MEP1 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 40.
W układzie przedstawionym na rysunku tłoczysko siłownika A1 nie wysuwa się po wciśnięciu przycisku P1.
Przyczyną nieprawidłowego działania układu może być
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny i pneumatyczny związany z działaniem siłownika A1 w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zwarcie w obwodzie cewki Y1 może uniemożliwić jej prawidłowe zasilenie (np. przez zadziałanie zabezpieczenia lub spadek napięcia), więc elektrozawór nie przełączy się i siłownik A1 nie otrzyma sygnału do wysuwu po naciśnięciu P1. Pozostałe usterki dotyczą innego toru sterowania lub elementu.

Pełne wyjaśnienie:

W układach elektropneumatycznych wysuw siłownika zwykle zależy od tego, czy po naciśnięciu przycisku sterującego zostanie zasilona właściwa cewka elektrozaworu. Jeśli cewka odpowiedzialna za przełączenie zaworu w kierunku wysuwu nie zadziała, zawór pozostaje w położeniu spoczynkowym (lub w innym położeniu), a tłoczysko nie wykona ruchu.

Odpowiedź "zwarcie w obwodzie cewki Y1" jest poprawna, ponieważ zwarcie w torze cewki może spowodować brak prawidłowego wysterowania: prąd jest nadmierny, mogą zadziałać zabezpieczenia, a napięcie na cewce nie osiąga warunków potrzebnych do stabilnego przełączenia. W efekcie elektrozawór nie przechodzi w stan wymagany do wysuwu i siłownik A1 nie wysuwa się po P1.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne w typowym rozumieniu takiego schematu:

  • "zwarcie w obwodzie cewki Y2" dotyczy drugiej cewki (często odpowiadającej za ruch przeciwny, np. powrót). Taka usterka nie musi blokować wysuwu inicjowanego przez P1, o ile tor Y1 jest poprawny.
  • "przerwa w obwodzie cewki Y2" również odnosi się do innego kierunku sterowania. Skutkiem może być brak powrotu albo brak przełączenia w drugą stronę, ale nie jest to najbardziej bezpośrednia przyczyna braku wysuwu po uruchomieniu P1.
  • "przerwa w obwodzie czujnika B1" zwykle wpływa na logikę potwierdzeń lub blokad (np. warunek bezpieczeństwa, krańcówka), lecz sama w sobie nie jest tak jednoznaczną przyczyną braku reakcji na P1 jak usterka w obwodzie cewki sterującej wysuwem. Żeby uznać ją za przyczynę, musiałoby wynikać ze schematu, że B1 jest warunkiem koniecznym dla załączenia Y1.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, który element jest "ostatnim wykonawczym" w torze ruchu (cewka → zawór → siłownik). Następnie analizuj usterki: przerwa zwykle oznacza brak przepływu prądu, a zwarcie może wywołać zadziałanie zabezpieczenia i "wyciąć" sterowanie całej gałęzi. To ułatwia logiczne powiązanie objawu z przyczyną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To objaw braku realizacji funkcji "wysuw" w układzie. Najczęściej oznacza, że nie doszło do przełączenia zaworu sterującego dopływem powietrza do właściwej komory siłownika albo sygnał elektryczny do cewki sterującej nie pojawił się/nie zadziałał.
Cewka (np. Y1) jest elementem elektrozaworu, który po podaniu napięcia powoduje przestawienie suwaka/rdzenia zaworu. W praktyce oznacza to zmianę kierunku przepływu powietrza, a więc uruchomienie ruchu siłownika (np. wysuwu) zgodnie z logiką sterowania.
Zwarcie powoduje gwałtowny wzrost prądu. Skutkiem bywa zadziałanie bezpiecznika, wyłączenie zasilacza lub spadek napięcia w gałęzi sterowania. Wtedy cewka nie jest zasilona prawidłowo, elektrozawór nie przełącza się i siłownik nie wykona ruchu.
Najprościej pomiarem: przerwa to bardzo duża rezystancja/"brak ciągłości" i brak prądu, a zwarcie to podejrzanie mała rezystancja i ryzyko zadziałania zabezpieczenia. Pomocne jest też sprawdzenie, czy spada napięcie po próbie załączenia.
Nie zawsze. Zależy od schematu: czujnik może być warunkiem startu, elementem blokady lub tylko potwierdzeniem położenia. Jeśli B1 jest w szeregu z obwodem załączającym cewkę odpowiedzialną za wysuw, przerwa zablokuje ruch; jeśli jest tylko sygnałem zwrotnym, nie musi.
Poza usterkami elektrycznymi spotyka się: zacięcie suwaka zaworu, zabrudzenie pneumatyki, zbyt niskie ciśnienie zasilania, uszkodzenie ręcznego przesterowania, błędne podłączenie przewodów. Dlatego diagnoza powinna obejmować zarówno elektrykę, jak i pneumatykę.
W praktyce mierzy się napięcie na zaciskach cewki podczas naciśnięcia P1 (multimetr). Równolegle sprawdza się stan zabezpieczeń i zasilania sterowania. Pomiary wykonuje się zgodnie z zasadami BHP, przy zachowaniu ostrożności wobec elementów pod napięciem i ruchu siłownika.
Najczęstsze to: zgadywanie bez powiązania cewki z kierunkiem ruchu, mylenie przerwy ze zwarciem, ignorowanie roli zabezpieczeń oraz nieuwzględnianie, że Y1 i Y2 często sterują przeciwne położenia zaworu. Pomaga analiza toru: P1 → cewka → zawór → siłownik.
Może wpłynąć wtedy, gdy zwarcie lub błąd w Y2 powoduje wyłączenie wspólnego zasilania sterowania (np. bezpiecznik dla całego obwodu) albo gdy zawór w położeniu wymuszonym przez Y2 uniemożliwia wysuw. To zależy od sposobu zasilania i połączeń w schemacie.
Warto ćwiczyć czytanie schematów (elektrycznych i pneumatycznych) oraz typowe scenariusze usterek: przerwa, zwarcie, brak zasilania, zacięty zawór. Dobrą metodą jest rozpisywanie łańcucha przyczynowego "sygnał → element wykonawczy → efekt" i weryfikacja pomiarami.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 33% zdających egzamin. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Pozostałe usterki dotyczą innego toru sterowania lub elementu."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z elektropneumatyki (schematy: przycisk–cewka–zawór–siłownik)
  • Podstawy elektrotechniki: zwarcia, przerwy, zabezpieczenia, pomiary ciągłości obwodu
  • Ćwiczenia praktyczne z diagnozowania układów: pomiar napięcia na cewce, sprawdzenie rezystancji cewki, kontrola styków czujnika

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego