Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELM5 - CZERWIEC 2016



PYTANIE NR 39.
W urządzeniu uległ uszkodzeniu kondensator ceramiczny o pojemności 100 nF. Które oznaczenie będzie miał jego zamiennik?
Ilustracja przedstawia ceramiczny kondensator, który jest elementem elektronicznym używanym w różnych urządzeniach.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kod 3-cyfrowy pojemności podaje wartość w pF:
pierwsze dwie cyfry to liczby znaczące, trzecia to mnożnik (10^n).
104 oznacza 10 × 10^4 pF = 100000 pF = 100 nF, więc taki kod ma zamiennik kondensatora 100 nF.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce serwisowej i montażowej często spotyka się 3-cyfrowe oznaczenia pojemności kondensatorów. Taki kod jest zapisem wartości w pikofaradach (pF) w postaci dwóch cyfr znaczących oraz mnożnika.

Zasada odczytu kodu 3-cyfrowego:

  • 1. i 2. cyfra: cyfry znaczące (np. "10")
  • 3. cyfra: mnożnik jako potęga dziesiątki w pF (10^n)

Dla kodu 104:

  • cyfry znaczące: 10
  • mnożnik: 10^4
  • pojemność: 10 × 10^4 pF = 100000 pF

Następnie przeliczamy jednostki: 1000 pF = 1 nF, więc 100000 pF = 100 nF. Dlatego odpowiedź "104" jest właściwym oznaczeniem zamiennika kondensatora 100 nF.

Pozostałe kody po przeliczeniu dają inne wartości pojemności, więc nie są prawidłowym zamiennikiem:

  • "101" odpowiada 10 × 10^1 pF, czyli pojemności znacznie mniejszej niż 100 nF.
  • "102" odpowiada 10 × 10^2 pF, również zbyt małej pojemności.
  • "103" odpowiada 10 × 10^3 pF (rzędu pojedynczych nF), więc nadal nie jest to 100 nF.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz 104/103/102, zawsze przelicz do pF, a dopiero potem do nF lub µF. To ogranicza typowy błąd "zgadywania" po kodzie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza kod 104 na kondensatorze ceramicznym?

Kod 104 to 3-cyfrowe oznaczenie pojemności w pF: dwie pierwsze cyfry to liczby znaczące, a trzecia to mnożnik.

Wynik: 10 × 104 pF = 100000 pF = 100 nF.

Jak odczytać 3-cyfrowe oznaczenie pojemności kondensatora?

Odczyt przebiega tak: XYN oznacza XY × 10N pF. Najpierw liczysz w pF, a potem przeliczasz na nF lub µF.

To najczęściej stosowany schemat w małych kondensatorach.

Dlaczego 100 nF to właśnie 104, a nie 103?

Bo w kodzie 3-cyfrowym trzecia cyfra jest mnożnikiem w pF. Dla 104 jest to 104, co daje 100000 pF = 100 nF.

Kod 103 daje 10000 pF, czyli tylko 10 nF.

Jak przeliczać pF na nF przy kodach kondensatorów?

Najprościej zapamiętać: 1000 pF = 1 nF. Gdy policzysz wartość z kodu w pF, podziel przez 1000, aby dostać nF.

Przykład: 100000 pF / 1000 = 100 nF.

Czy każdy kondensator ceramiczny ma kod 3-cyfrowy typu 104?

Nie zawsze. Wiele małych kondensatorów ma taki kod, ale część elementów (zwłaszcza bardzo małych SMD) może mieć skrócone lub nietypowe oznaczenia, a czasem brak nadruku.

Wtedy wartość ustala się z BOM, schematu lub pomiaru.

Jak dobrać zamiennik kondensatora 100 nF poza samym kodem 104?

Poza pojemnością sprawdź: napięcie pracy (zamiennik nie może mieć niższego), tolerancję, dielektryk (np. stabilność), rozmiar/obudowę i wyprowadzenia (THT/SMD).

Kod 104 dotyczy tylko pojemności.

Jakie błędy najczęściej robi się przy odczycie 101/102/103/104?

Najczęściej myli się rolę trzeciej cyfry (mnożnik) albo jednostki (pF vs nF). Inny błąd to "zgadywanie", że większy numer zawsze oznacza "trochę większą" pojemność, bez przeliczenia potęg dziesięciu.

Zawsze przelicz do pF.

Czy kod 100 nF zawsze będzie taki sam u różnych producentów?

W praktyce kod 104 dla 100 nF jest szeroko spotykany, ale producent może stosować też inne formy oznaczeń (np. zapis tekstowy, brak nadruku, lub oznaczenia serii).

W serwisie warto potwierdzić wartość w dokumentacji urządzenia.

Kiedy w elektronice najczęściej stosuje się kondensatory 100 nF?

Najczęściej jako kondensatory odsprzęgające przy układach scalonych (filtracja zakłóceń zasilania), w filtrach RC oraz w prostych układach czasowych.

To jedna z najbardziej typowych wartości w montażu PCB.

Jak przygotować się do zadań z oznaczeń elementów na egzaminie elektronika?

Ćwicz szybkie przeliczenia kodów kondensatorów i rezystorów, korzystaj z tabel, a potem rób to "z głowy". Dobrą metodą jest zapis: kod → pF → nF/µF.

W zadaniach praktycznych łącz to z doborem napięcia i typu obudowy.

info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Wikipedia: "Capacitor" – sekcja dotycząca kodów oznaczeń pojemności (3-digit EIA code), https://en.wikipedia.org/wiki/Capacitor (dostęp: 2026-02-28)
  • KEMET (YAGEO/KEMET) – dokumentacja/poradniki dot. oznaczeń kondensatorów i kodów wartości (marking/value code) na stronach producenta, https://www.kemet.com/en/us/technical-resources.html (dostęp: 2026-02-28)
  • Vishay – materiały techniczne/identyfikacja i oznaczenia elementów biernych (marking/identification), https://www.vishay.com/en/ (sekcje: Products → Capacitors → Technical Resources; dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Karty katalogowe producentów kondensatorów (sekcje: marking/identification)
  • Tablice przeliczeń pF–nF–µF używane w pracowniach elektronicznych
  • Podręczniki z podstaw elektroniki (elementy bierne i ich oznaczenia)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego