KWALIFIKACJA HAN1 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 18.
W wyniku inwentaryzacji stwierdzono niedobór towarów o wartości 440,00 zł. Którą kwotą zostanie obciążony pracownik materialnie odpowiedzialny, jeżeli wartość sprzedaży w sklepie wyniosła 40 000,00 zł, a limit ubytków na pokrycie niedoborów wynosi 0,3% obrotu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Limit ubytków to 0,3% obrotu: 0,003 × 40 000,00 zł = 120,00 zł. Tę kwotę można zaliczyć na pokrycie niedoboru. Pracownik materialnie odpowiedzialny jest więc obciążony różnicą: 440,00 zł − 120,00 zł = 320,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba rozliczyć niedobór ujawniony w inwentaryzacji z uwzględnieniem dopuszczalnego limitu ubytków wyrażonego jako procent obrotu (wartości sprzedaży). Kluczowe jest rozpoznanie podstawy procentowania: limit nie jest liczony od niedoboru, tylko od obrotu.

Krok 1: obliczenie limitu ubytków w zł
Limit = 0,3% obrotu = 0,3/100 = 0,003.
Obrót = 40 000,00 zł, więc: 40 000,00 × 0,003 = 120,00 zł.

Krok 2: ustalenie kwoty do obciążenia
Niedobór wynosi 440,00 zł. Skoro 120,00 zł mieści się w limicie ubytków przeznaczonym na pokrycie niedoborów, to do obciążenia pozostaje część przekraczająca limit:
440,00 zł − 120,00 zł = 320,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Odpowiedź "132,00 zł" zwykle wynika z błędnego liczenia 0,3% jako 0,33% albo z omyłki rachunkowej przy mnożeniu/odejmowaniu (błąd arytmetyczny), ewentualnie z niepoprawnego przeliczenia procentu.
  • Odpowiedź "120,00 zł" to sam limit ubytków. Jest to wartość, którą można zaliczyć na pokrycie niedoboru, ale nie jest to kwota obciążenia, bo niedobór jest wyższy niż limit.
  • Odpowiedź "440,00 zł" pomija istnienie limitu ubytków i traktuje cały niedobór jako podlegający obciążeniu, co jest sprzeczne z warunkiem zadania o możliwości pokrycia niedoborów w granicach limitu.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o limitach (ubytek, reklamacja, odpis, tolerancja) najpierw policz limit w zł od właściwej podstawy (tu: obrót), a dopiero potem porównaj go z niedoborem i oblicz różnicę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Aby policzyć 0,3% obrotu, zamień procent na ułamek: 0,3% = 0,003. Następnie pomnóż obrót przez 0,003. Wynik to kwota limitu ubytków w zł, którą można przeznaczyć na pokrycie niedoborów.
W treści zadania limit jest podany jako procent obrotu (sprzedaży). To oznacza, że podstawą jest wartość sprzedaży w danym okresie. Liczenie limitu od niedoboru zmienia sens parametru i prowadzi do zaniżenia lub zawyżenia kwoty dopuszczalnej.
Jeżeli niedobór nie przekracza limitu ubytków, to w logice tego typu zadań całość niedoboru mieści się w limicie. Wtedy kwota obciążenia pracownika wynosi 0 zł, bo niedobór może zostać w całości pokryty w ramach ustalonej tolerancji ubytków.
Najczęściej myli się podstawę procentowania (obrót vs niedobór), błędnie zapisuje 0,3% jako 0,3, albo zatrzymuje się na policzeniu samego limitu (np. 120 zł) i uznaje go za kwotę obciążenia. Warto zawsze zrobić krok "niedobór minus limit".
W zadaniach szkolnych "obrót" bywa utożsamiany z wartością sprzedaży podaną w treści. Jeśli nie ma doprecyzowania, przyjmuje się dane wprost (tu: 40 000,00 zł). Na egzaminie nie dopowiada się VAT, jeśli nie jest to elementem zadania.
Można użyć skrótu: 1% z 40 000 to 400. Skoro 0,3% to 0,3 × 400, otrzymujesz 120. Taki sposób bywa szybszy niż mnożenie przez 0,003 i zmniejsza ryzyko pomyłki w zapisie procentu.
W kontekście zadań egzaminacyjnych to osoba, której powierzono mienie (np. towar, magazyn, kasa) i od której oczekuje się rozliczenia z powierzonego stanu. W rachunkach z limitami zwykle obciąża się ją tylko częścią niedoboru przekraczającą dopuszczalny limit.
Niedobór występuje wtedy, gdy stan faktyczny ustalony w spisie z natury jest niższy niż stan wynikający z ewidencji. Przyczyną mogą być błędy ewidencji, kradzieże, uszkodzenia, pomyłki przy przyjęciu/wydaniu albo naturalne ubytki, jeśli są dopuszczone.
Ubytki dopuszczalne to część strat mieszcząca się w określonym limicie (np. procent od obrotu). Niedobór do obciążenia to nadwyżka ponad limit. W praktyce egzaminacyjnej liczy się: obciążenie = niedobór − limit, gdy niedobór przewyższa limit.
Wynik obciążenia nie może być większy niż sam niedobór i nie może być ujemny. Jeśli limit jest dodatni i niedobór go przekracza, obciążenie musi być mniejsze od niedoboru. Dodatkowo warto sprawdzić: limit w zł powinien być "mały" względem obrotu.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Limit ubytków to 0,3% obrotu: 0,003 × 40 000,00 zł = 120,00 zł. Tę kwotę można zaliczyć na pokrycie niedoboru."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kwalifikacji HAN.1 z działów: gospodarka magazynowa, inwentaryzacja, rozliczanie niedoborów
  • Zestawy zadań rachunkowych z procentów (procent od obrotu, marża, rabat) dla handlu detalicznego
  • Materiały szkolne/branżowe omawiające ubytki dopuszczalne i rozliczanie różnic inwentaryzacyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego