W zadaniu należy ustalić, jaka część niedoboru może zostać "pokryta" w ramach dopuszczalnego limitu ubytków, a jaka stanowi kwotę do obciążenia pracownika materialnie odpowiedzialnego.
Krok 1: oblicz limit ubytków od obrotu.
Limit wynosi 0,3% wartości sprzedaży (obrotu).
0,3% = 0,3 / 100 = 0,003.
Zatem limit kwotowy: 0,003 × 40 00 zł = 120 zł.
Krok 2: porównaj niedobór z limitem.
Stwierdzony niedobór: 440 zł.
Część mieszcząca się w limicie: 120 zł.
Do obciążenia pozostaje tylko różnica (nadwyżka niedoboru ponad limit): 440 zł − 120 zł = 320 zł.
Dlaczego pozostałe kwoty są błędne?
- 132 zł zwykle wynika z błędnego przeliczenia procentu (np. pomylenie 0,3% z inną wartością) albo liczenia procentu od niewłaściwej podstawy.
- 120 zł to sam limit ubytków, czyli kwota "dopuszczalna", a nie kwota obciążenia. Byłaby poprawna tylko wtedy, gdyby pytanie dotyczyło wartości limitu, a nie obciążenia pracownika.
- 440 zł to pełna wartość niedoboru, czyli wynik nieuwzględniający limitu ubytków. To typowy błąd polegający na pominięciu informacji o 0,3% obrotu.
Wskazówka egzaminacyjna: w tego typu zadaniach zawsze najpierw wyznacz kwotę limitu (procent × obrót), a dopiero potem odejmij ją od niedoboru. Sprawdź też, czy procent jest zapisany jako % (dzielisz przez 100), czy jako ułamek dziesiętny.
