KWALIFIKACJA SPL1 - STYCZEŃ 2018 (test 2)

PYTANIE NR 40.
W wyniku pomiarów na jednej z linii autobusowych stwierdzono wzrost potoków pasażerskich do 1 050 osób na godzinę. Które autobusy należy skierować na linię przy założeniu częstotliwości odjazdów co 10 minut i równomiernym rozłożeniu w czasie potoków pasażerów?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Co 10 minut oznacza 6 odjazdów w ciągu godziny (60/10). Przy potoku 1050 osób/h na jeden kurs przypada 1050/6 = 175 osób. Trzeba więc dobrać autobus o pojemności co najmniej 175, czyli wariant dwuczłonowy – 180 pasażerów.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba dopasować pojemność autobusu do potoku pasażerskiego przy znanej częstotliwości odjazdów.

Krok 1: liczba kursów na godzinę
Jeżeli odjazdy są co 10 minut, to w 60 minutach mieści się 60/10 = 6 odjazdów. Przy założeniu równomiernego rozłożenia potoku oznacza to, że w każdym z 6 kursów pojawia się podobna liczba pasażerów.

Krok 2: pasażerowie na jeden kurs
Potok wynosi 1050 osób na godzinę, więc na pojedynczy autobus przypada średnio 1050/6 = 175 osób na kurs.

Krok 3: dobór minimalnej wymaganej pojemności
Autobus musi mieć pojemność co najmniej 175 osób. Z podanych odpowiedzi tylko "dwuczłonowe – 180 pasażerów" spełnia warunek (180 ≥ 175). Pozostałe warianty (100, 140 i 60) są zbyt małe, więc prowadziłyby do przepełnienia już przy założeniu równomiernego napływu.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "Jednoczłonowe – 100 pasażerów" oraz "jednoczłonowe – 60 pasażerów" nie pokrywają wymaganego napełnienia 175 osób/kurs; oznacza to, że część pasażerów nie zmieściłaby się do pojazdu.
  • "Dwuczłonowe – 140 pasażerów" jest bliższe wyniku 175, ale nadal za małe. Typowym błędem jest wybór wartości "najbliższej", zamiast sprawdzenia warunku minimalnego.

W praktyce planistycznej często uwzględnia się jeszcze rezerwę na nierównomierność potoku i komfort, ale w tym zadaniu wprost przyjęto równomierny rozkład w czasie, więc wystarcza opisane obliczenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się prosty wzór: kursy/h = 60 / odstęp. Dla taktu 10 minut wychodzi 60/10 = 6 odjazdów na godzinę. To kluczowy krok, bo dopiero potem dzieli się potok pasażerski przez liczbę kursów.
To informacja o popycie: średnio 1050 pasażerów chce przejechać daną linią w ciągu jednej godziny. W zadaniach egzaminacyjnych traktuje się to jako liczbę osób, które trzeba "przewieźć" w tej godzinie przy zadanej częstotliwości.
Najpierw wyznacz liczbę kursów na godzinę, a potem podziel potok przez tę liczbę: pasażerowie/kurs = potok/h ÷ kursy/h. Dla 1050 osób/h i 6 kursów/h otrzymasz 175 osób na kurs.
Bo pojemność autobusu musi być co najmniej równa zapotrzebowaniu. Jeśli wynik obliczeń wynosi np. 175 osób/kurs, pojazd o pojemności 140 lub 100 nie spełnia warunku i powoduje przepełnienie. Wybiera się więc najbliższą większą pojemność z dostępnych opcji.
Tak, to typowa alternatywa: albo zwiększasz pojemność pojazdów, albo zwiększasz liczbę kursów (mniejszy takt). W tym konkretnym pytaniu częstotliwość jest jednak narzucona (co 10 minut), więc jedyną decyzją jest dobór pojemności autobusu.
Najczęstsze pomyłki to: przyjęcie 10 kursów/h zamiast 6, dzielenie 1050 przez 10 (minuty) zamiast przez liczbę kursów, oraz wybór odpowiedzi "najbliższej" wynikowi, ale mniejszej od wymaganego minimum.
Tak, bo upraszcza obliczenia: zakłada, że na każdy kurs przypada podobna liczba pasażerów. Bez tego założenia trzeba byłoby uwzględniać nierównomierność (np. fale pasażerów) i zwykle dodaje się rezerwę pojemności. Tutaj zadanie wprost narzuca równomierność.
Porównaj wymaganą liczbę pasażerów na kurs z pojemnością: jeśli pojemność ≥ zapotrzebowanie, to w modelu zadania nie ma przepełnienia. Dla 175 osób/kurs bezpieczny jest wariant 180, a 140/100/60 nie spełniają warunku.
To przykład doboru zasobu (taboru) do popytu przy ograniczeniach (takt). Analogicznie w magazynie dobiera się liczbę wózków, pracowników lub stanowisk do strumienia zleceń. Mechanizm jest ten sam: przepustowość musi pokryć obciążenie.
Użyj schematu w dwóch linijkach: kursy/h = 60/10 = 6, potem 1050/6 = 175 i wybierz pierwszą odpowiedź z pojemnością ≥ 175. To minimalizuje ryzyko pomyłki w jednostkach i w doborze "minimum spełniającego warunek".
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że co 10 minut oznacza 6 odjazdów w ciągu godziny (60/10).

Źródła:

  • Wikipedia: Headway (transportation) – definicja odstępu czasowego i relacja do częstotliwości, https://en.wikipedia.org/wiki/Headway (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): Częstotliwość (transport) – opis częstotliwości kursowania w transporcie publicznym, https://pl.wikipedia.org/wiki/Cz%C4%99stotliwo%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z planowania przewozów (takt, częstotliwość, napełnienie)
  • Zadania rachunkowe z logistyki/organizacji transportu (przepustowość, zdolność przewozowa)
  • Notatki z matematyki: przeliczanie jednostek czasu i dzielenie z zaokrąglaniem w górę

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego