KWALIFIKACJA GIW11 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 10.
W wyniku procesu wzbogacania rudy miedzi otrzymano koncentrat zawierający 25,0% miedzi, którego wychód wyniósł 5,0% oraz odpad o zawartości 0,4% i wychodzie równym 95,0%. Ile wynosiła zawartość miedzi w nadawie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stosuje się bilans miedzi: zawartość w nadawie to suma (wychód × zawartość) dla produktów.
25,0% · 5,0% + 0,4% · 95,0% = 1,25% + 0,38% = 1,63%.
Po zaokrągleniu do jednego miejsca po przecinku otrzymujemy 1,6%.

Pełne wyjaśnienie:

W takich zadaniach kluczowy jest bilans składnika (tu: miedzi), a nie sam bilans masy. Zakładamy masę nadawy równą 100 jednostek (np. 100 kg), bo podane są wychody w % i sumują się do 100%.

Krok 1. Wyznacz masy produktów:

  • Koncentrat: 5,0% nadawy → 5 jednostek masy.
  • Odpad: 95,0% nadawy → 95 jednostek masy.

Krok 2. Oblicz ilość miedzi w każdym produkcie:

  • W koncentracie jest 25,0% Cu, więc miedź: 5 · 25,0% = 5 · 0,25 = 1,25 jednostki Cu.
  • W odpadzie jest 0,4% Cu, więc miedź: 95 · 0,4% = 95 · 0,004 = 0,38 jednostki Cu.

Krok 3. Zbilansuj miedź i wróć do zawartości w nadawie:
Suma miedzi w produktach = 1,25 + 0,38 = 1,63 jednostki Cu. Ponieważ nadawa miała 100 jednostek masy, jej zawartość miedzi wynosi 1,63%.

Zaokrąglenie: w odpowiedziach podano jedno miejsce po przecinku, więc 1,63% ≈ 1,6%.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wartość 1,3% zwykle wynika z pominięcia wkładu odpadu (0,38%) albo z nieprawidłowego zaokrąglenia w trakcie rachunków.
  • Wartość 2,5% często pojawia się, gdy ktoś błędnie przyjmie, że sama zawartość w koncentracie (25%) "przechodzi" na nadawę bez uwzględnienia wychodu 5%.
  • Wartość 5,4% może być skutkiem pomylenia pojęć i potraktowania wychodu jak zawartości lub wykonania działań na procentach bez zamiany na ułamki (np. 25·5 = 125 bez właściwej skali).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj równanie bilansowe w postaci: zawartość w nadawie = (wychód koncentratu · zawartość w koncentracie) + (wychód odpadu · zawartość w odpadzie) (wszystko w tych samych jednostkach, najbezpieczniej w ułamkach).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nadawa to materiał doprowadzany do urządzenia lub układu wzbogacania (mieszanina ziaren o określonej zawartości składnika użytecznego). W zadaniach bilansowych traktuje się ją jako strumień odniesienia, względem którego liczy się wychody produktów.
Wychód koncentratu to udział masy koncentratu w masie nadawy. Jeśli wychód wynosi 5%, to z 100 kg nadawy powstaje 5 kg koncentratu. W bilansie składnika wychód jest "wagą" mówiącą, ile masy danego produktu powstaje.
Stosuje się bilans składnika: zawartość w nadawie = suma (wychód produktu × zawartość składnika w produkcie). Trzeba pilnować, aby wychody i zawartości były w tej samej postaci (ułamki albo %), a na końcu wrócić do %.
Odpad zwykle ma małą zawartość Cu, ale jego masa jest duża (np. 95% nadawy). Nawet mały procent w dużej masie daje zauważalną ilość miedzi. Pominięcie odpadu zaniża obliczoną zawartość miedzi w nadawie i "nie domyka" bilansu.
Najczęściej myli się skalę procentów: ktoś mnoży 25 × 5 bez uwzględnienia, że to wartości procentowe, albo raz liczy w %, a raz w ułamkach. Bezpieczna metoda to przyjęcie 100 kg nadawy i liczenie mas miedzi w kg.
Tak, to standardowe uproszczenie w bilansach, gdy wychody podano w procentach masy nadawy. Przyjęcie 100 kg (lub 100 t) upraszcza rachunki i nie zmienia wyniku procentowego. Ważne, by wychody produktów sumowały się do 100%.
Sprawdź, czy zawartość w nadawie leży między zawartościami produktów (zwykle między odpadem a koncentratem) i jest bliżej tej gałęzi, która ma większy wychód. Dodatkowo kontroluj, czy bilans miedzi w produktach daje tę samą ilość co w nadawie.
To bilans składnika (bilans miedzi). Bilans masy mówi tylko, że masa nadawy rozdziela się na masy produktów. Bilans składnika uwzględnia dodatkowo zawartości Cu w każdym strumieniu i pozwala obliczyć, ile Cu jest w nadawie lub produktach.
W testach odpowiedzi są zwykle zaokrąglone do ustalonej dokładności (tu: jedno miejsce po przecinku). Po obliczeniu 1,63% stosuje się standardowe zaokrąglenie matematyczne do 0,1 punktu procentowego, co daje 1,6%.
Ćwicz schemat: przyjmij 100 jednostek nadawy, wyznacz masy produktów z wychodów, policz masę składnika w produktach (masa × zawartość), zsumuj i przelicz na % w nadawie. Zadbaj o zapis w ułamkach i kontrolę: wychody muszą sumować się do 100%.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że stosuje się bilans miedzi: zawartość w nadawie to suma (wychód × zawartość) dla produktów.

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Wzbogacanie_kopalin (dostęp: 2026-03-01)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Bilans_masy (dostęp: 2026-03-01)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Przer%C3%B3bka_kopalin (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Skrypty/notesy z przeróbki kopalin dotyczące bilansu masy i bilansu składnika
  • Zadania rachunkowe z bilansowania wzbogacania (nadawa–koncentrat–odpad)
  • Materiały dydaktyczne z technologii wzbogacania rud metali (pojęcia: wychód, zawartość, uzysk)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego