KWALIFIKACJA MED2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 27.
Wadą zgryzu w stosunku do płaszczyzny poziomej jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zgryz otwarty jest wadą w wymiarze pionowym: między zębami przeciwstawnymi pozostaje szpara i nie dochodzi do prawidłowego kontaktu w zwarciu, co odnosi się do relacji względem płaszczyzny poziomej. Pozostałe odpowiedzi opisują głównie wady w wymiarze przednio-tylnym lub poprzecznym.

Pełne wyjaśnienie:

Wady zgryzu można opisywać w różnych płaszczyznach odniesienia. Gdy pytanie dotyczy relacji względem płaszczyzny poziomej, w praktyce egzaminacyjnej najczęściej chodzi o wymiar pionowy (czyli to, czy zęby w zwarciu prawidłowo się stykają "w pionie", czy też pozostaje przerwa).

Odpowiedź "zgryz otwarty" jest poprawna, ponieważ oznacza sytuację, w której przy maksymalnym zaguzkowaniu nie występuje kontakt zębów przeciwstawnych w określonym odcinku łuku (najczęściej w odcinku przednim lub bocznym). Klinicznie obserwuje się wtedy szparę niedogryzową, czyli brak zwarcia w wymiarze pionowym. To właśnie wiąże się z oceną wady "w stosunku do płaszczyzny poziomej".

Odpowiedź "zgryz przewieszony" (często kojarzony z relacją poprzeczną, np. zgryzem krzyżowym w ujęciu klinicznym) nie jest typowym określeniem wady pionowej; dotyczy raczej tego, jak łuki zębowe zachodzą na siebie w kierunku bocznym.

Odpowiedzi "tyłożuchwie czynnościowe" oraz "przodożuchwie czynnościowe" odnoszą się do relacji szczękowo-żuchwowych w wymiarze przednio-tylnym (czyli "do tyłu" lub "do przodu") i dodatkowo wskazują na komponent czynnościowy (związany z nawykami lub kompensacją funkcji). Nie są to klasyczne określenia wady pionowej, więc nie pasują do kryterium odnoszonego do płaszczyzny poziomej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się odniesienie do płaszczyzny poziomej, sprawdź, czy odpowiedzi dotyczą "otwartego" lub "głębokiego" zwarcia (pion). Gdy mowa o przodo- i tyłożuchwiu, to zwykle wymiar przednio-tylny, a przy określeniach bocznych – wymiar poprzeczny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zgryz otwarty to wada zgryzu, w której przy zwarciu nie dochodzi do kontaktu zębów przeciwstawnych w danym odcinku, a między łukami pozostaje przerwa (szpara). Najczęściej opisuje zaburzenie w wymiarze pionowym, istotne dla funkcji żucia i mowy.
W praktyce obserwuje się brak kontaktu zębów przy próbie zwarcia: pacjent "zamyka zęby", a mimo to między zębami widać przerwę. Pomocne jest też sprawdzenie punktów kontaktu (np. papierem artykulacyjnym) oraz ocena nawyków, np. oddychania przez usta.
Wada pionowa dotyczy tego, jak zęby stykają się "w górę–dół" przy zwarciu. W zgryzie otwartym ten kontakt jest zaburzony i powstaje szpara, czyli problem dotyczy właśnie wysokości zwarcia, a nie przesunięcia żuchwy do przodu/tyłu czy relacji bocznych.
Tyłożuchwie czynnościowe opisuje relację, w której żuchwa ustawia się względnie bardziej ku tyłowi z przyczyn czynnościowych (np. kompensacja). Jest to pojęcie dotyczące głównie kierunku przednio-tylnego. Wada pionowa (np. zgryz otwarty) dotyczy natomiast kontaktu zębów w pionie.
Przodożuchwie czynnościowe dotyczy ustawienia żuchwy ku przodowi z komponentą funkcjonalną. Na egzaminie zwykle łączy się je z wadami w wymiarze przednio-tylnym. Jeśli pytanie sugeruje wymiar pionowy (kontakt zębów, szpara), bardziej pasują pojęcia "otwarty" lub "głęboki".
Zgryz otwarty może utrudniać odgryzanie i żucie, sprzyjać wadom wymowy oraz prowadzić do przeciążeń wybranych zębów, bo kontakt skupia się na ograniczonych punktach. U części pacjentów współwystępują nawyki (np. ssanie) i oddychanie przez usta.
Nie. "Zgryz otwarty" odnosi się do braku kontaktu zębów w zwarciu (wymiar pionowy). "Zgryz przewieszony" bywa używany potocznie w kontekście relacji bocznych lub zachodzenia łuków, więc nie opisuje typowo pionowej szpary między zębami.
Najczęstsze są pomyłki między wymiarami: pionowym (otwarty/głęboki), poprzecznym (krzyżowy, relacje boczne) i przednio-tylnym (przodo- lub tyłożuchwie). Pomaga szybkie skojarzenie: "szpara" = pion, "przód/tył" = przednio-tylny.
Ucz się pojęć w parach i grupach: wady pionowe, poprzeczne oraz przednio-tylne. Twórz krótkie definicje własnymi słowami i ćwicz rozpoznawanie na opisach klinicznych (bez zdjęć). Dobrą metodą jest też tabela: termin – wymiar – cecha rozpoznawcza.
Gdy podczas badania widoczny jest brak prawidłowych kontaktów zębów, znaczne nieprawidłowości ustawienia łuków, trudności w odgryzaniu/żuciu lub objawy parafunkcji. Higienistka nie stawia rozpoznania ortodontycznego, ale może wskazać potrzebę konsultacji w ramach profilaktyki.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Zgryz otwarty jest wadą w wymiarze pionowym: między zębami przeciwstawnymi pozostaje szpara i nie dochodzi do prawidłowego kontaktu w zwarciu, co odnosi się do relacji względem płaszczyzny poziomej."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z ortodoncji dla personelu stomatologicznego (rozdziały o wadach zgryzu)
  • Materiały dydaktyczne z anatomii i fizjologii narządu żucia
  • Atlasy/kompendia terminologii stomatologicznej (hasła: okluzja, zgryz otwarty)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego