KWALIFIKACJA ROL5 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 29.
Wartość środka trwałego po 3 latach użytkowania wynosi 175 000,00 zł. Przewidywany okres użytkowania to 10 lat. Ile wynosiła wartość początkowa tego środka trwałego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W zadaniach szkolnych bez wskazania metody przyjmuje się amortyzację liniową: co roku odpis = V₀/10. Po 3 latach wartość netto wynosi V₀ − 3·(V₀/10) = 0,7V₀. Skoro 0,7V₀ = 175 000 zł, to V₀ = 175 000/0,7 = 250 000 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Amortyzacja oznacza systematyczne rozłożenie wartości początkowej środka trwałego na lata jego użytkowania. W metodzie liniowej (najczęściej stosowanej w zadaniach egzaminacyjnych, gdy nie podano inaczej) odpis amortyzacyjny jest co roku taki sam.

Krok 1: zapisz roczny odpis
Jeżeli wartość początkowa to V₀, a okres użytkowania wynosi 10 lat, to roczny odpis w metodzie liniowej wynosi:
V₀ / 10.

Krok 2: policz łączną amortyzację po 3 latach
Po 3 latach suma odpisów to: 3 × (V₀/10), czyli 0,3V₀.

Krok 3: zapisz wartość netto po 3 latach
Wartość księgowa netto po 3 latach to wartość początkowa minus dotychczasowa amortyzacja:
V₃ = V₀ − 0,3V₀ = 0,7V₀.

Krok 4: podstaw dane z treści i oblicz V₀
Podano, że V₃ = 175 000 zł, więc:
175 000 = 0,7V₀
Stąd V₀ = 175 000 / 0,7 = 250 000 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "150 000,00 zł", "200 000,00 zł" i "100 000,00 zł" nie spełniają zależności V₃ = 0,7V₀. Po podstawieniu dawałyby inną wartość po 3 latach niż 175 000 zł.
  • Częsta pomyłka polega na dzieleniu 175 000 przez liczbę lat lub dodawaniu trzech odpisów liczonych od 175 000, a nie od wartości początkowej. W metodzie liniowej odpis wynika z V₀, więc trzeba najpierw wyznaczyć V₀.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz "po n latach" i "okres użytkowania", najpierw wyznacz, jaka część wartości została zamortyzowana (n/okres), a potem użyj współczynnika pozostałej wartości (1 − n/okres).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Amortyzacja to planowe, stopniowe zaliczanie wartości środka trwałego (np. maszyny) w koszty w trakcie jego użytkowania. Dzięki temu koszt zakupu nie obciąża jednego okresu, tylko jest rozłożony na lata, w których składnik majątku przynosi korzyści.
W amortyzacji liniowej co roku odpisuje się tę samą kwotę: wartość początkowa podzielona przez okres użytkowania. Jest prosta obliczeniowo i daje równomierny spadek wartości netto, dlatego w zadaniach bez doprecyzowania metody zwykle przyjmuje się właśnie liniową.
Przy metodzie liniowej ustalasz, jaka część wartości została zamortyzowana: n/okres. Pozostała część to 1 − n/okres. Jeśli wartość po n latach to Vn, to wartość początkowa wynosi V0 = Vn / (1 − n/okres).
Okres użytkowania to 10 lat, a minęły 3 lata. To oznacza, że zamortyzowano 3/10 wartości, czyli 30%. Zostaje więc 70% wartości początkowej, czyli 0,7 wartości początkowej. Stąd relacja: wartość po 3 latach = 0,7 × wartość początkowa.
Nie. W tym typie zadania stawka wynika wyłącznie z podanego okresu użytkowania (10 lat). Stawki z wykazów są potrzebne wtedy, gdy zadanie podaje stawkę procentową albo wymaga doboru stawki dla konkretnego środka trwałego.
Wartość początkowa to wartość przyjęta do ewidencji na początku użytkowania (podstawa amortyzacji). Wartość netto (księgowa) to wartość początkowa pomniejszona o dotychczasowe umorzenie, czyli sumę odpisów amortyzacyjnych. W zadaniu podano właśnie wartość netto po 3 latach.
Po obliczeniu wartości początkowej policz roczny odpis: V₀/okres. Następnie oblicz sumę odpisów po n latach i odejmij od V₀. Jeśli otrzymasz wartość podaną w treści (np. 175 000 zł), wynik jest spójny. Taka kontrola ogranicza błędy rachunkowe.
Typowe błędy to: liczenie odpisu od wartości netto zamiast od początkowej, mylenie liczby lat z częścią wartości (np. użycie 3 zamiast 3/10), dzielenie przez 0,3 zamiast przez 0,7 oraz pomijanie sprawdzenia wyniku przez ponowne odtworzenie wartości po n latach.
Amortyzację stosuje się przy środkach trwałych używanych dłużej niż rok, np. ciągnikach, maszynach, budynkach gospodarczych. Jest potrzebna do ewidencji majątku i planowania kosztów działalności. W mniejszych podmiotach często wybiera się metodę liniową ze względu na prostotę.
Warto przećwiczyć schemat: (1) rozpoznaj metodę (gdy brak danych – zwykle liniowa), (2) wyznacz część zamortyzowaną n/okres, (3) zapisz wzór na wartość netto, (4) przekształć równanie i policz, (5) zrób szybkie sprawdzenie przez odtworzenie wartości po n latach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "W zadaniach szkolnych bez wskazania metody przyjmuje się amortyzację liniową: co roku odpis = V₀/10."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Amortyzacja" (opis metod i idei odpisów), https://pl.wikipedia.org/wiki/Amortyzacja — dostęp 2026-02-27
  • Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, publikacja "Krajowy Standard Rachunkowości nr 11 Środki trwałe" (zasady amortyzacji), https://skwp.pl/standardy-rachunkowosci/ — dostęp 2026-02-27
  • Encyklopedia Zarządzania, hasło "Amortyzacja" (definicja, metoda liniowa, przykłady obliczeń), https://mfiles.pl/pl/index.php/Amortyzacja — dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki z rachunkowości finansowej (dział: środki trwałe i amortyzacja)
  • Materiały OKE/CKE do kwalifikacji związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa (zadania z amortyzacji)
  • Krajowy Standard Rachunkowości dotyczący środków trwałych (część definicyjna i zasady amortyzacji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego