KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 28.
Według klasyfikacji W. Budryka eksploatację pokładów węgla z pełnym zawałem stropu można prowadzić przy stropach
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Eksploatacja z pełnym zawałem stropu wymaga warunków, w których strop po przejściu frontu ściany samorzutnie i kontrolowanie ulega zawałowi, nie tworząc trwałych "mostów" nad zrobami. W klasyfikacji W. Budryka takie warunki przypisuje się stropom klasy I, dlatego ta odpowiedź jest zgodna z kluczem.

Pełne wyjaśnienie:

W eksploatacji pokładów węgla z pełnym zawałem stropu zakłada się, że po wybraniu węgla w ścianie strop w zrobach ma się kontrolowanie załamywać, a powstała pustka ma zostać wypełniona rumoszem zawałowym. Dzięki temu ogranicza się tworzenie dużych wolnych przestrzeni za obudową i stabilizuje się zachowanie górotworu w rejonie ściany.

Kluczowe jest więc rozróżnienie: nie chodzi o "najmocniejszy" strop, tylko o taki, który umożliwia zawał w przewidywalny sposób. W klasyfikacji W. Budryka (stosowanej w dydaktyce i starszych opracowaniach) poszczególne klasy opisują podatność stropu na załamywanie i warunki prowadzenia robót. Zgodnie z kluczem egzaminacyjnym dla tego typu pytania, eksploatację z pełnym zawałem przypisuje się stropom klasy I.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są odrzucane w tym ujęciu?

  • "klasy II" i "klasy III" mogą być kojarzone z warunkami pośrednimi, w których zawał może być utrudniony lub wymagać innego prowadzenia robót (np. innej organizacji podporu, większej kontroli, rozwiązań ograniczających ryzyko wiszących bloków). W pytaniu jednak wskazano wprost pełny zawał, więc klucz oczekuje klasy przypisanej do najpewniejszego zawału.
  • "klasy IV" bywa mylona przez zdających na zasadzie "najwyższa klasa = najlepsza", ale w pytaniach o zawał takie rozumowanie jest pułapką: zbyt "dobry/mocny" strop może właśnie nie chcieć się załamywać i tworzyć niepożądane mosty.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o zawał zawsze łącz pojęcia: podatność stropumożliwość kontrolowanego zawału. Jeśli odpowiedź wybierasz tylko po numerze klasy, łatwo wpaść w błąd "im wyżej, tym lepiej".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sposób prowadzenia eksploatacji, w którym po przejściu ściany strop w zrobach ma się kontrolowanie załamywać i wypełniać wybraną przestrzeń rumoszem. Celem jest ograniczenie pustek, zmniejszenie ryzyka "mostów" stropowych oraz stabilizacja zachowania górotworu za obudową.
Ponieważ kontrolowany zawał jest jednym ze sposobów bezpiecznego "zamknięcia" wybranej przestrzeni. Zmniejsza on wolną pustkę w zrobach, ogranicza przemieszczenia i może redukować ryzyko gwałtownych zjawisk wynikających z utrzymywania się dużych, wiszących partii stropu.
Sprzyja mu strop, który po utracie oparcia szybko i przewidywalnie ulega załamaniu, bez tworzenia trwałych "mostów". W praktyce ocenia się m.in. litologię, uławicenie, spękanie oraz zachowanie stropu podczas postępu ściany, bo to wpływa na łatwość zawału.
Jest to dydaktyczny sposób grupowania warunków stropowych na klasy, aby ułatwić dobór technologii eksploatacji i przewidywanie zachowania stropu. W testach wymaga się kojarzenia klasy z typowym sposobem prowadzenia robót (np. z pełnym zawałem), zgodnie z przyjętym kluczem.
Nie musi. W pytaniach o zawał łatwo wpaść w pułapkę myślenia, że większy numer klasy oznacza korzystniejsze warunki. Tymczasem dla pełnego zawału kluczowe jest, czy strop chce się załamywać w sposób kontrolowany; bardzo mocny strop może utrudniać zawał, tworząc niebezpieczne mosty.
Najczęściej: (1) wybór "najwyższej klasy", bo brzmi "najlepiej", (2) mylenie kilku klasyfikacji stropu/górotworu i przenoszenie oznaczeń między nimi, (3) nieuwzględnienie słów kluczowych w pytaniu, takich jak "pełny zawał", które determinują typ warunków stropowych.
Skup się na mechanizmie: pełny zawał wymaga stropu, który po odebraniu podparcia nie utrzymuje się długo w postaci dużych płyt, tylko szybko się łamie i wypełnia zroby. Potem dopiero dopasuj to do klasy z danej klasyfikacji, której uczyłeś się na zajęciach.
Gdy strop jest trudny do zawału, gdy trzeba ograniczać przemieszczenia górotworu (np. ze względu na obiekty na powierzchni) lub gdy wymagają tego warunki geologiczno-górnicze i bezpieczeństwo. Wtedy rozważa się inne systemy prowadzenia robót, np. z innym sposobem podparcia i likwidacji wyrobiska.
Ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo pracy, dobór i pracę obudowy oraz ryzyko zjawisk niepożądanych (np. wiszących bloków, nagłego zawału). Obserwacje z przodka, dane z obudowy i ocena górotworu pomagają przewidywać, czy zawał będzie przebiegał zgodnie z założeniami technologii.
To pytanie dotyczy przede wszystkim wiedzy technologicznej i klasyfikacyjnej: powiązania systemu eksploatacji (pełny zawał) z warunkami stropowymi w danej klasyfikacji. Przepisy BHP są oczywiście kluczowe w praktyce, ale tutaj oceniana jest znajomość pojęć i zasad doboru rozwiązania do warunków górotworu.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Eksploatacja z pełnym zawałem stropu wymaga warunków, w których strop po przejściu frontu ściany samorzutnie i kontrolowanie ulega zawałowi, nie tworząc trwałych "mostów" nad zrobami."

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z technologii eksploatacji ścianowej w górnictwie węgla kamiennego (działy: strop, zawał, systemy eksploatacji)
  • Materiały dydaktyczne z przedmiotu "obudowa wyrobisk / mechanika górotworu" omawiające zachowanie stropu
  • Notatki z zajęć dotyczące klasyfikacji stropów i warunków zawału (zestawienia porównawcze)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego