KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 6.
Weksel własny wystawiony przez jednostkę, którego termin wykupu wynosi 6 miesięcy, należy ująć w bilansie jako element
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Weksel własny wystawiony przez jednostkę oznacza, że jednostka jest dłużnikiem, więc pozycję ujmuje się po stronie pasywów jako zobowiązanie.
Jeżeli termin wykupu wynosi 6 miesięcy, to jest to zobowiązanie o charakterze krótkoterminowym (wymagalne w krótkim okresie), a nie aktywo ani kapitał własny.

Pełne wyjaśnienie:

Weksel własny jest papierem wartościowym, w którym wystawca składa przyrzeczenie zapłaty określonej kwoty w oznaczonym terminie. Jeżeli to jednostka wystawia weksel własny, przyjmuje na siebie obowiązek zapłaty, czyli staje się dłużnikiem. Z tego powodu weksel własny wystawiony przez jednostkę ujmuje się w bilansie po stronie pasywów, jako zobowiązanie.

Kryterium podziału na zobowiązania krótkoterminowe i długoterminowe wiąże się z terminem wymagalności (wykupu). Termin wykupu wynoszący 6 miesięcy oznacza, że spłata nastąpi w krótkim okresie, więc właściwa jest klasyfikacja do zobowiązań krótkoterminowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "aktywa pieniężne" – aktywa to zasoby kontrolowane przez jednostkę, które przyniosą jej korzyści ekonomiczne. Weksel własny wystawiony przez jednostkę nie jest jej zasobem, tylko obowiązkiem zapłaty; nie zwiększa środków pieniężnych.
  • "należności krótkoterminowe" – należność powstaje, gdy jednostka ma prawo otrzymać zapłatę od innego podmiotu. Przy wekslu własnym wystawionym przez jednostkę jest odwrotnie: to jednostka ma zapłacić, więc nie jest to należność.
  • "kapitał zapasowy" – kapitał zapasowy jest składnikiem kapitału własnego, a więc źródłem finansowania właścicielskiego. Weksel własny jest finansowaniem obcym (długiem), nie tworzy kapitału własnego i nie powinien być z nim utożsamiany.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zadaj sobie pytanie "kto komu jest winien pieniądze?". Jeśli jednostka ma zapłacić – szukaj zobowiązań w pasywach; jeśli ma otrzymać – szukaj należności w aktywach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Weksel własny to dokument, w którym wystawca przyrzeka zapłatę określonej kwoty w danym terminie. Dłużnikiem jest wystawca weksla, bo to on zobowiązuje się do zapłaty. Dlatego, gdy jednostka wystawia weksel własny, powstaje u niej zobowiązanie.
Należność oznacza prawo jednostki do otrzymania zapłaty od kontrahenta. Przy wekslu własnym sytuacja jest odwrotna: jednostka jako wystawca ma obowiązek zapłacić w terminie wykupu. To cecha zobowiązania, a nie należności.
Aktywo to zasób kontrolowany przez jednostkę, który ma przynieść jej korzyści ekonomiczne. Pasywo (zobowiązanie) to obecny obowiązek, którego spełnienie spowoduje wypływ zasobów (np. pieniędzy). Weksel własny wystawiony przez jednostkę oznacza obowiązek zapłaty, więc pasywo.
Co do zasady zobowiązanie uznaje się za krótkoterminowe, gdy jest wymagalne w krótkim okresie (typowo do 12 miesięcy od dnia bilansowego) lub w ramach cyklu operacyjnego. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowa jest informacja o terminie wykupu/wymagalności.
W większości zadań egzaminacyjnych 6 miesięcy wskazuje na krótkoterminowy charakter zobowiązania. W praktyce należy jeszcze odnosić termin do dnia bilansowego oraz zasad klasyfikacji w jednostce. Jeśli termin wykupu przypada w krótkim okresie od dnia bilansowego, klasyfikacja krótkoterminowa jest właściwa.
Najczęściej myli się perspektywę: weksel własny wystawiony przez jednostkę traktuje się jak "coś do otrzymania" (należność) zamiast "coś do zapłaty" (zobowiązanie). Drugi błąd to utożsamianie weksla ze środkami pieniężnymi. Pomaga pytanie: kto ma oddać pieniądze?
"Termin wykupu" to moment, w którym kwota wynikająca z dokumentu (np. weksla) ma zostać spłacona. Dla klasyfikacji bilansowej jest to praktycznie termin wymagalności zobowiązania. Im krótszy termin do spłaty, tym większe prawdopodobieństwo ujęcia w zobowiązaniach krótkoterminowych.
Kapitał zapasowy jest elementem kapitału własnego i wynika z decyzji właścicielskich (np. podziału zysku) lub innych operacji kapitałowych. Weksel własny jest instrumentem dłużnym i tworzy obowiązek zapłaty wobec wierzyciela, więc zwiększa zobowiązania, a nie kapitał własny.
W zadaniach często pojawiają się: zobowiązania wobec dostawców, podatki i składki do zapłaty, krótkoterminowe kredyty i pożyczki, raty długoterminowych zobowiązań przypadające do spłaty w krótkim okresie oraz zobowiązania z tytułu wynagrodzeń. Łączy je bliski termin wymagalności.
Najpierw ustal, czy jednostka ma otrzymać czy zapłacić (aktywo vs zobowiązanie). Potem sprawdź termin wymagalności (krótkoterminowe vs długoterminowe). Na końcu odrzuć pozycje kapitału własnego, jeśli zdarzenie dotyczy długu wobec kontrahenta.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości – ogólne zasady klasyfikacji aktywów i pasywów oraz zobowiązań (tekst ustawy; brak wskazania konkretnego artykułu w tym zadaniu)
  • IFRS Foundation, IAS 1 "Presentation of Financial Statements" – zasady prezentacji pozycji krótkoterminowych i długoterminowych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej (standard IAS 1)
  • IFRS Foundation, "Conceptual Framework for Financial Reporting" – definicje zobowiązania i aktywa (ramy koncepcyjne sprawozdawczości)

Materiały:

  • Komentarz lub podręcznik do sprawozdawczości finansowej: klasyfikacja aktywów i pasywów
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji z rachunkowości dotyczące bilansu i zobowiązań
  • Przykładowe zadania z ewidencji i prezentacji weksli (część: zobowiązania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego