KWALIFIKACJA OGR5 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 6.
Wiele chorób fizjologicznych jabłek, występujących w okresie przechowywania, jest powodowanych niską zawartością w owocach
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wapń jest kluczowy dla stabilności ścian komórkowych i jędrności tkanek owocu. Jego niedobór w jabłkach sprzyja zaburzeniom fizjologicznym ujawniającym się w przechowywaniu (np. plamistości/gorzkiej plamistości podskórnej). Potas, fosfor i azot wpływają na wzrost i plon, ale nie są typową główną przyczyną tych chorób przechowalniczych.

Pełne wyjaśnienie:

Wiele chorób fizjologicznych jabłek (czyli zaburzeń nieinfekcyjnych, niezwiązanych bezpośrednio z patogenem) ujawnia się dopiero podczas przechowywania lub w obrocie. Jedną z najczęściej podawanych przyczyn zwiększonej podatności owoców na takie problemy jest niska zawartość wapnia w tkankach owocu.

Odpowiedź "wapnia" jest poprawna, ponieważ wapń odpowiada m.in. za:

  • stabilizację ścian komórkowych i błon komórkowych,
  • utrzymanie jędrności miąższu,
  • ograniczanie mikrouszkodzeń i zjawisk prowadzących do nekroz/plamistości podczas długiego składowania.

W praktyce sadowniczej niedobór Ca w owocach wiąże się z typowymi zaburzeniami przechowalniczymi, a ryzyko rośnie m.in. przy silnym wzroście wegetatywnym oraz przy niekorzystnych relacjach składników (np. zbyt wysokie N lub K w stosunku do Ca), co może pośrednio obniżać "wapniowość" owocu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "potasu": potas jest ważny dla gospodarki wodnej i jakości, ale klasycznie nie jest wskazywany jako główny pierwiastek, którego niedobór odpowiada za typowe zaburzenia fizjologiczne ujawniane w przechowalni.
  • "fosforu": fosfor wpływa na energetykę komórki i rozwój, lecz jego niedobór nie jest standardowo kojarzony z dominującą grupą chorób fizjologicznych jabłek w okresie przechowywania.
  • "azotu": azot silnie wpływa na wzrost i wielkość plonu; w kontekście przechowywania częściej mówi się o tym, że nadmiar N może pogarszać zdolność przechowalniczą, a nie że niedobór N jest typową przyczyną chorób fizjologicznych miąższu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się temat zaburzeń fizjologicznych jabłek w przechowywaniu, bardzo często kluczowym skojarzeniem jest wapń i jego rola w trwałości tkanek owocu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zaburzenia jakości owoców niezwiązane bezpośrednio z infekcją (grzyby/bakterie), lecz z fizjologią owocu, jego odżywieniem i warunkami produkcji oraz składowania. Często ujawniają się po kilku tygodniach lub miesiącach w chłodni.
Wapń stabilizuje ściany i błony komórkowe, więc przy jego niskiej zawartości tkanki owocu są mniej trwałe i łatwiej dochodzi do uszkodzeń oraz nekroz. Efektem są typowe zaburzenia fizjologiczne widoczne jako plamy i pogorszenie jędrności.
Najczęściej opisuje się plamistości i nekrozy miąższu/okolic pod skórką, spadek jędrności oraz gorszą trwałość w obrocie. Objawy mogą pojawiać się dopiero po pewnym czasie przechowywania, dlatego partia wygląda dobrze przy zbiorze.
Nie jest typowo wskazywany jako główny pierwiastek odpowiadający za klasyczne zaburzenia przechowalnicze. Potas jest ważny w odżywianiu i jakości, ale w pytaniach egzaminacyjnych o fizjologiczne choroby przechowalnicze kluczowym skojarzeniem bywa wapń.
Azot silnie napędza wzrost i może pośrednio wpływać na jakość owoców. W praktyce częściej omawia się, że zbyt intensywne nawożenie azotowe może pogarszać przechowywanie (mięknięcie, większa podatność), niż że niedobór N jest bezpośrednią przyczyną chorób fizjologicznych.
Stosuje się zbilansowane nawożenie i zabiegi agrotechniczne ograniczające zbyt silny wzrost (np. racjonalne dawki N). Często wykorzystuje się także dokarmianie dolistne wapniem w sezonie. Ważne jest planowanie prac i terminów zabiegów w sadzie.
Zwykle po pewnym czasie składowania: w trakcie przechowywania w chłodni lub po wyjęciu owoców do obrotu. To dlatego kontrola jakości partii i historia nawożenia są ważne przy decyzji, które owoce przechowywać długo, a które sprzedać szybciej.
Częsty błąd to automatyczne wybieranie NPK (azot, fosfor, potas), bo te składniki są najbardziej "podstawowe" w nawożeniu. Drugim błędem jest nieuwzględnienie, że wiele zaburzeń przechowalniczych ma źródło w składzie mineralnym owocu, a nie tylko w parametrach chłodni.
Tak, ocenia się czynniki ryzyka: odmianę, intensywność wzrostu, obciążenie plonem, historię nawożenia oraz jakość owoców w okresie przedzbiorczym. W praktyce łączy się obserwacje z analizą odżywienia, aby lepiej zaplanować przechowywanie.
Warto uporządkować: (1) podział na choroby infekcyjne i fizjologiczne, (2) rolę kluczowych pierwiastków, szczególnie wapnia, (3) typowe skutki błędów nawożenia dla jakości owoców, (4) podstawowe zasady doboru partii do długiego przechowywania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wapń jest kluczowy dla stabilności ścian komórkowych i jędrności tkanek owocu.

Źródła:

  • Penn State Extension, "Bitter pit in apples" (rola wapnia w zaburzeniu), https://extension.psu.edu/bitter-pit-in-apples - accessed 2026-02-28
  • Washington State University Tree Fruit, "Bitter pit" / materiały o zaburzeniach fizjologicznych i związku z Ca, https://treefruit.wsu.edu/ - accessed 2026-02-28
  • University of California Agriculture and Natural Resources (UCANR), materiały o "bitter pit" i znaczeniu wapnia w jabłkach, https://ucanr.edu/ - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z sadownictwa: odżywianie mineralne roślin sadowniczych
  • Opracowania o przechowalnictwie jabłek i zaburzeniach fizjologicznych
  • Zalecenia doradcze (serwisy uniwersyteckie/extension) dotyczące "bitter pit" i roli wapnia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego