KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 21.
Wiercenie szeregu otworów w urabianej skale w jednakowej odległości, pod jednakowym kątem i w jednej płaszczyźnie, na głębokość odpowiadającą wysokości odpajanego bloku skalnego, w celu ułatwienia odspojenia tego bloku od calizny metodami mechanicznymi to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis wskazuje na wykonanie szeregu otworów w skale w stałych odstępach, pod stałym kątem i w jednej płaszczyźnie, aby osłabić caliznę i ułatwić mechaniczne odspojenie bloku. Taka operacja to "perforowanie". Pozostałe pojęcia odnoszą się do innych sposobów rozdzielania skały, nie do wiercenia regularnej siatki otworów.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu opisano technologiczne osłabienie skały przez wiercenie szeregu otworów wykonanych:

  • w jednakowej odległości (regularny rozstaw),
  • pod jednakowym kątem,
  • w jednej płaszczyźnie,
  • na głębokość odpowiadającą wysokości odpajanego bloku,

Celem jest ułatwienie odspojenia bloku od calizny metodami mechanicznymi. Taki zestaw cech (regularny układ otworów i przygotowanie płaszczyzny potencjalnego pęknięcia/odspojenia) odpowiada czynności nazywanej perforowaniem.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "Rozpieranie" kojarzy się z działaniem siłą rozpychającą (np. elementem wprowadzanym w szczelinę/otwór), a nie z kluczowym etapem wykonania wielu otworów w jednej płaszczyźnie i w stałych odstępach.
  • "Klinowanie" polega na zastosowaniu klina/klinów do rozdzielania materiału. W opisie decydującym elementem jest wiercenie szeregu otworów o określonej geometrii, a nie praca klinem jako podstawowym narzędziem rozdziału.
  • "Rozszczepianie" to pojęcie ogólne odnoszące się do podziału/rozwarstwienia materiału, ale nie identyfikuje jednoznacznie metody opartej na regularnym perforowaniu w jednej płaszczyźnie i na głębokość równą wysokości bloku.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się jednocześnie: regularny rozstaw otworów, jednakowy kąt i jedna płaszczyzna, zwykle chodzi o operację przygotowującą kontrolowaną linię/płaszczyznę odspojenia, a nie o ogólne "rozbijanie" czy narzędzia klinujące.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Perforowanie to wykonywanie szeregu otworów w skale w regularnym rozstawie i określonej geometrii, aby osłabić caliznę i ułatwić późniejsze odspojenie bloku metodami mechanicznymi. Kluczowe jest powtarzalne ustawienie otworów (odległość, kąt, jedna płaszczyzna).
Ułożenie otworów w jednej płaszczyźnie pomaga "wyznaczyć" strefę osłabienia, wzdłuż której skała łatwiej pęka lub odspaja się od calizny. To zwiększa kontrolę nad kierunkiem odspojenia i może ograniczać przypadkowe spękania poza planowaną granicą bloku.
W perforowaniu dominującą czynnością jest wiercenie wielu otworów o stałych parametrach. W klinowaniu kluczowe jest użycie klina (narzędzia/wkładki) do rozdzielenia skały. Jeśli opis podkreśla rozstaw, kąt i płaszczyznę otworów, wskazuje to na perforowanie.
Calizna to nienaruszona, "lita" część złoża lub skały, która nie została jeszcze odspojona jako urobek. W zadaniach egzaminacyjnych odspojenie bloku od calizny oznacza oddzielenie fragmentu skały od masywu, zwykle w kontrolowany sposób.
Stosuje się je wtedy, gdy trzeba ułatwić mechaniczne odspojenie bloku lub kontrolować przebieg odspojenia, szczególnie przy pracach wymagających bardziej "czystego" oddzielenia fragmentu skały. Dobór metody zależy od rodzaju skały, spękań naturalnych i dostępnego sprzętu.
Najważniejsze parametry to: rozstaw (jednakowa odległość), kąt wiercenia (jednakowy), ułożenie w jednej płaszczyźnie oraz głębokość dopasowana do planowanej wysokości odspajanego bloku. To właśnie ta geometria odróżnia czynność od innych metod.
Nie. Sam opis perforowania dotyczy przede wszystkim wykonania otworów w skale jako przygotowania do dalszego odspojenia. W zależności od technologii otwory mogą służyć różnym celom, ale w tym pytaniu celem jest ułatwienie odspojenia metodami mechanicznymi.
To informacja, że otwory mają obejmować całą planowaną wysokość odspajanego fragmentu. Dzięki temu strefa osłabienia obejmuje cały przekrój bloku i ułatwia jego odspojenie w sposób bardziej przewidywalny, zamiast tworzyć tylko płytkie uszkodzenia powierzchni.
Najczęstsze są: wybór terminu "na skojarzenie" (np. klinowanie), pominięcie słów kluczowych (jednakowy rozstaw, jedna płaszczyzna) oraz traktowanie odpowiedzi ogólnych jako równoważnych. Warto zawsze dopasować metodę do konkretnej czynności dominującej w opisie.
Najlepiej budować własną tabelę: nazwa metody → czynność dominująca → cel → typowe cechy opisu. Dla perforowania: wiercenie wielu otworów, regularny rozstaw i jedna płaszczyzna, cel: osłabienie calizny i łatwiejsze mechaniczne odspojenie bloku.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Opis wskazuje na wykonanie szeregu otworów w skale w stałych odstępach, pod stałym kątem i w jednej płaszczyźnie, aby osłabić caliznę i ułatwić mechaniczne odspojenie bloku."

Źródła:

  • Słownik języka polskiego PWN – hasło "perforować" (definicja czasownika), https://sjp.pwn.pl/sjp/perforowac;2503797.html - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/kwalifikacji GIW.3 dotyczące urabiania i odspajania skał
  • Słowniki i leksykony terminów górniczych używane w kształceniu zawodowym
  • Instrukcje technologiczne zakładów górniczych (procedury przygotowania odspajania bloków)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego