KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 6.
Do poziomego urabiania monolitów skalnych nie używa się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poziome urabianie monolitów wymaga metod zapewniających kontrolowane, precyzyjne odspajanie (np. piła z liną diamentową lub urabianie mechaniczne). "Palnik wrębowy" nie jest typowo stosowany do wykonywania poziomych cięć monolitów. Materiały wybuchowe mogą odspajać skałę, ale zwykle pogarszają jakość bloków.

Pełne wyjaśnienie:

W eksploatacji odkrywkowej, szczególnie przy pozyskiwaniu monolitów (bloków) skalnych, celem jest uzyskanie możliwie dużych, nieuszkodzonych elementów. Dlatego w praktyce stosuje się rozwiązania, które pozwalają na kontrolowane odspajanie oraz ograniczenie spękań.

Odpowiedź "palnika wrębowego" jest poprawna, ponieważ tego typu narzędzie nie jest kojarzone z typową technologią wykonywania poziomych robót urabiających monolity w sposób zapewniający jakość i geometrię bloku. W pytaniu chodzi o wskazanie metody/narzędzia, które nie pasuje do poziomego urabiania monolitów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • "wrębiarki łańcuchowej" – urabianie mechaniczne może być wykorzystywane do wykonywania nacięć i wrębów w skale; przy odpowiedniej organizacji robót może wspierać proces odspajania bloków.
  • "piły z liną diamentową" – to klasyczna metoda cięcia skał i kamienia, szczególnie tam, gdzie ważna jest precyzja i minimalizacja uszkodzeń; dobrze pasuje do cięć w różnych kierunkach, w tym poziomych.
  • "materiałów wybuchowych" – choć w praktyce górniczej służą do urabiania skał, w kontekście monolitów zwykle są rozwiązaniem mniej korzystnym jakościowo (ryzyko spękań). Jednak mogą występować w procesie urabiania skały, więc nie stanowią oczywistego "nigdy". Pytanie rozróżnia typowe narzędzia do poziomego urabiania bloków.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się monolit/blok, myśl o technologiach ograniczających uszkodzenia (cięcie, precyzyjne nacięcia), a nie o metodach masowego rozkruszania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To odspajanie dużych, możliwie nieuszkodzonych bloków skały (np. w kamieniołomie) tak, aby zachować ich jakość i wymiary. W praktyce preferuje się metody kontrolowane, które ograniczają spękania, zamiast agresywnego kruszenia.
Najczęściej stosuje się metody cięcia (np. lina diamentowa) oraz urabianie mechaniczne wykonywane tak, by prowadzić szczelinę w zaplanowanym kierunku. Kluczowe jest ograniczenie drgań i niekontrolowanych pęknięć, które obniżają wartość bloku.
Ponieważ pozwala wykonać równą, powtarzalną szczelinę cięcia i zwykle daje lepszą kontrolę nad geometrią bloku niż urabianie strzałowe. Dzięki temu łatwiej uzyskać monolit o wymaganych wymiarach i mniejszym stopniu spękań.
Materiały wybuchowe służą do urabiania skał, ale przy pozyskiwaniu monolitów mogą powodować spękania i obniżać jakość bloków. W zadaniach egzaminacyjnych często odróżnia się urabianie masowe od technologii ukierunkowanych na uzyskanie dużych, nieuszkodzonych elementów.
Słowa kluczowe to "poziome" oraz "monolit/blok". Oznacza to, że liczy się kierunek prowadzenia szczeliny i precyzja odspajania. Wtedy bardziej pasują technologie cięcia lub nacinania, a mniej rozwiązania powodujące niekontrolowane rozluźnienie górotworu.
Częsty błąd to traktowanie materiałów wybuchowych jako odpowiedzi "uniwersalnej" dla każdego urabiania. Inny błąd to mylenie narzędzi o podobnych nazwach i przypisywanie im zastosowań bez uwzględnienia kierunku urabiania oraz wymaganej jakości powierzchni odspojenia.
Bo monolity zwykle mają mieć wartość użytkową (np. jako blok kamienny), a spękania i uszkodzenia zmniejszają ich przydatność i cenę. Dlatego pytania egzaminacyjne często sprawdzają, czy uczeń odróżnia metody kontrolowane (cięcie) od metod typowo masowych.
Urabianie mechaniczne wykorzystuje maszyny (np. wrębiarki, piły), a efekt odspojenia jest zwykle bardziej sterowalny. Urabianie strzałowe opiera się na energii wybuchu i jest bardzo skuteczne objętościowo, ale trudniej nim uzyskać duże, nieuszkodzone monolity.
Gdy priorytetem jest uzyskanie bloków o określonych wymiarach i możliwie małej liczbie spękań, a także gdy wymagane są równe powierzchnie odspojenia. Cięcie bywa też wybierane, gdy trzeba ograniczyć drgania i oddziaływanie na otoczenie wyrobiska.
Ucz się przez porównywanie metod: co daje kontrolę kierunku i jakości (cięcie), a co jest masowe i mniej precyzyjne (strzały). Pomaga też kojarzenie narzędzi z efektem: "lina/piła" = szczelina cięcia, "MW" = rozluźnienie i rozkruszenie skały.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poziome urabianie monolitów wymaga metod zapewniających kontrolowane, precyzyjne odspajanie (np. piła z liną diamentową lub urabianie mechaniczne).

Materiały:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych: instrukcje technologiczne i DTR urządzeń do urabiania oraz skrypt z technologii robót w górnictwie odkrywkowym
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dla kwalifikacji GIW.3 dotyczące urabiania mechanicznego i strzałowego
  • Katalogi producentów lin diamentowych i przecinarek do kamienia (opisy zastosowań, ograniczenia technologii)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego