KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 3.
Przy użyciu termicznych metod urabiania na bloki eksploatuje się skałę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Urabianie termiczne "na bloki" stosuje się w kamieniołomach skał zwięzłych, gdy celem jest uzyskanie dużych, regularnych bloków do dalszej obróbki.
Granit jest typową skałą eksploatowaną blokowo. Żwir i less to materiał luźny/grunt, a bazalt zwykle eksploatuje się na kruszywo, nie na bloki.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe są dwa elementy: metoda termiczna oraz urabianie na bloki. "Na bloki" oznacza, że celem nie jest urobek masowy (np. kruszywo), tylko uzyskanie możliwie dużych, regularnych elementów skalnych przeznaczonych do obróbki kamieniarskiej (płyty, elementy budowlane, okładziny).

Granit jest skałą zwięzłą, często eksploatowaną w kamieniołomach jako kamień budowlany i dekoracyjny. W praktyce dobór technologii (w tym metod specjalnych, także termicznych) wiąże się z dążeniem do ograniczenia spękań i uzyskania bloków o odpowiednich wymiarach, dlatego granit jest typowym przykładem materiału "blokowego".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Bazalt to skała zwięzła, ale w typowych zastosowaniach górniczych częściej jest urabiany i przerabiany na kruszywa (np. dla drogownictwa). Pytanie dotyczy eksploatacji na bloki, więc ta opcja nie odpowiada najczęstszemu zastosowaniu blokowego urabiania termicznego.
  • Żwir jest kopaliną okruchową (materiał luźny). Nie urabia się go "na bloki", bo nie tworzy zwięzłej bryły skalnej możliwej do cięcia/oddzielania w postaci bloków.
  • Less jest gruntem/skałą osadową pylastą o specyficznych własnościach geotechnicznych, ale nie stanowi typowego materiału do eksploatacji blokowej metodami termicznymi.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą zasadę: gdy w treści pojawia się "na bloki", najczęściej chodzi o skały zwięzłe używane jako kamień budowlany/dekoracyjny, a nie o surowce luźne (piaski, żwiry) ani grunty.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Urabianie na bloki to sposób pozyskiwania skały w postaci dużych, możliwie regularnych brył (bloków), które później tnie się i obrabia w kamieniarstwie. Stosuje się je głównie w kamieniołomach skał zwięzłych, gdy produkt końcowy ma mieć wysoką jakość powierzchni i mało spękań.
Najczęściej są to skały zwięzłe wykorzystywane jako kamień budowlany i dekoracyjny, np. granity i inne skały nadające się do cięcia oraz polerowania. Wspólną cechą jest możliwość uzyskania dużych elementów bez nadmiernego kruszenia i bez utraty wartości użytkowej.
Żwir jest materiałem okruchowym i luźnym, więc nie tworzy jednej, zwięzłej bryły skalnej. Nie da się z niego uzyskać bloków do obróbki kamieniarskiej, bo blok wymaga ciągłej struktury skały. Żwir zwykle urabia się i wydobywa metodami typowymi dla złóż luźnych.
Nie jest to typowy materiał do eksploatacji blokowej. Less ma charakter gruntu/skały pylastej i nie jest standardowym surowcem kamieniarskim, z którego pozyskuje się duże bloki o wymaganej trwałości i jakości. W praktyce "na bloki" wybiera się skały zwięzłe o wartości budowlanej lub dekoracyjnej.
Granit jest powszechnie kojarzony z kamieniołomami produkującymi kamień budowlany i dekoracyjny, gdzie ważne są duże wymiary elementów oraz ograniczenie spękań. Dlatego granit bywa traktowany jako "modelowy" przykład skały, którą eksploatuje się w postaci bloków do dalszej obróbki.
Skała zwięzła (np. granit, bazalt) tworzy ciągłą bryłę, którą można rozdzielać i ciąć. Kopalina luźna (np. żwir) jest zbiorem ziaren/okruchów i nie tworzy jednolitego bloku. Jeśli w treści jest "na bloki", odpowiedzią zwykle będzie skała zwięzła, a nie materiał sypki.
Bazalt w praktyce bardzo często jest surowcem na kruszywa (np. do mieszanek mineralnych i nawierzchni), gdzie celem jest rozdrobnienie i klasyfikacja urobku. To odróżnia go od eksploatacji stricte "blokowej", w której priorytetem jest zachowanie dużych, regularnych brył do obróbki.
Najczęstszy błąd to wybór materiału "z odkrywki" (np. żwir) bez zwrócenia uwagi na wymóg uzyskania bloków. Inny błąd to traktowanie każdego twardego materiału jako odpowiedniego do bloków, bez rozróżnienia między produkcją kruszyw a produkcją kamienia budowlanego/dekoracyjnego.
Nie zawsze. Nazwa "termiczne" mówi o sposobie oddziaływania (ciepłem), a "na bloki" o oczekiwanym kształcie i jakości produktu. Na egzaminie trzeba czytać oba człony: jeśli jest "na bloki", wybiera się skały typowe dla kamieniołomów blokowych, a nie surowce sypkie.
Ucz się przez powiązanie metody z rodzajem złoża i produktem: złoża luźne → wydobycie sypkie (piasek/żwir), skały zwięzłe → urabianie mechaniczne/strzałowe lub specjalne, a "na bloki" → kamień budowlany/dekoracyjny (np. granit). Pomaga tabela: metoda–skała–produkt.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Urabianie termiczne "na bloki" stosuje się w kamieniołomach skał zwięzłych, gdy celem jest uzyskanie dużych, regularnych bloków do dalszej obróbki.Granit jest typową skałą eksploatowaną blokowo."

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z technologii robót górniczych w górnictwie odkrywkowym
  • Materiały dydaktyczne dotyczące eksploatacji kamienia budowlanego i kamieniołomów
  • Instrukcje technologiczne producentów urządzeń do urabiania termicznego bloków (opisy zasad działania, zakres zastosowań)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego