KWALIFIKACJA SPC2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 30.
Wirówka stosowana w produkcji cukru służy do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wirówka w cukrowni służy do mechanicznego rozdzielenia faz: kryształów cukru (ciało stałe) i cukrzycy (faza ciekła).
Wykorzystuje siłę odśrodkową, dlatego poprawne jest "oddzielania płynnej cukrzycy od kryształków cukru", a nie rozdrabnianie czy krystalizacja.

Pełne wyjaśnienie:

W produkcji cukru po etapie krystalizacji powstaje mieszanina kryształów cukru i cieczy macierzystej (cukrzycy). Rola wirówki polega na mechanicznym oddzieleniu kryształów (fazy stałej) od cukrzycy (fazy ciekłej) dzięki działaniu siły odśrodkowej.

Odpowiedź "oddzielania płynnej cukrzycy od kryształków cukru" jest poprawna, bo opisuje typowy proces jednostkowy realizowany przez wirówkę: separację cieczy z zawiesiny kryształów. W praktyce wpływa to na wydajność odzysku cukru oraz czystość i wilgotność produktu.

Pozostałe odpowiedzi nie opisują funkcji wirówki:

  • "rozdrabniania buraków cukrowych" dotyczy urządzeń przygotowania surowca (krajarki/rozdrabniacze), a nie etapu po krystalizacji.
  • "krystalizacji cukru" odnosi się do aparatów krystalizacyjnych, gdzie tworzą się kryształy; wirówka nie wytwarza kryształów, tylko je oddziela.
  • "oddzielania zanieczyszczeń fizycznych od kryształków cukru" kojarzy się z przesiewaniem, filtracją lub sortowaniem. Wirówka rozdziela przede wszystkim fazę ciekłą i stałą w mieszaninie kryształów i cukrzycy, a nie typowe zanieczyszczenia fizyczne.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się para "kryształy + ciecz macierzysta/cukrzyca", to zwykle chodzi o etap wirowania (separacji), a nie o krystalizację.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Cukrzyca to ciecz macierzysta towarzysząca kryształom cukru po krystalizacji. Zawiera rozpuszczone cukry i inne składniki roztworu. W praktyce jest to "płynna część" mieszaniny, którą oddziela się od kryształów w wirówce.
Wirówka pełni funkcję separacyjną: rozdziela kryształy cukru (faza stała) od cukrzycy (faza ciekła) dzięki sile odśrodkowej. To etap po krystalizacji, który pozwala uzyskać oddzielnie produkt stały i ciecz do dalszego zagospodarowania.
Krystalizacja to proces tworzenia kryształów w aparatach krystalizacyjnych poprzez odpowiednie warunki stężenia i temperatury. Wirówka nie wytwarza kryształów, tylko rozdziela już powstałe kryształy od cieczy. Mylenie tych etapów to częsty błąd.
Nie. Rozdrabnianie buraków wykonują krajarki lub rozdrabniacze na początku procesu, przed ekstrakcją. Wirówka pracuje później, gdy istnieje mieszanina kryształów i cieczy. Zasada działania wirówki jest inna: to urządzenie do rozdziału faz, nie do cięcia.
Jeśli w pytaniu pojawia się wirówka i jednocześnie mowa o kryształach oraz cieczy (cukrzycy), najczęściej chodzi o separację po krystalizacji. Warto zapamiętać schemat: krystalizacja → mieszanina → wirówka → kryształy + cukrzyca.
Najczęstsze pomyłki to: utożsamianie wirówki z urządzeniem do krystalizacji, mylenie jej z rozdrabniaczem (bo "szybko się kręci") oraz traktowanie wirówki jak filtra do usuwania zanieczyszczeń fizycznych. Warto skupiać się na rozdziale faz.
Cukrzyca po oddzieleniu może być kierowana do kolejnych etapów odzysku cukru (np. dalszych operacji technologicznych) lub stanowić produkt uboczny zależnie od miejsca w procesie. Kluczowe jest, że nie jest to "odpad zanieczyszczeń", tylko roztwór po krystalizacji.
Znaczenie mają m.in. czas wirowania, prędkość obrotowa oraz sposób odprowadzania cieczy. Zbyt krótkie wirowanie może zostawić nadmiar cieczy na kryształach, a nieprawidłowe ustawienia mogą zwiększać straty cukru w cieczy. Na egzaminie ważna jest jednak podstawowa funkcja: separacja.
Najczęściej myli się wirówkę z filtrem (bo oba "oddzielają") oraz z mieszalnikiem/rozdrabniaczem (bo mają elementy wirujące). Różnica polega na celu: wirówka rozdziela składniki mieszaniny dzięki sile odśrodkowej, a filtr zatrzymuje cząstki na przegrodzie.
Najlepiej uczyć się etapami procesu i przypisywać im urządzenia: przygotowanie surowca, ekstrakcja/oczyszczanie, krystalizacja oraz wirowanie. Twórz krótkie mapy skojarzeń "urządzenie → funkcja". W testach często bada się właśnie dopasowanie maszyny do zadania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 73% zdających egzamin. średnio łatwe

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii cukru (procesy: krystalizacja, wirowanie, oddzielanie faz)
  • Podręczniki/ skrypty z inżynierii procesowej żywności (procesy jednostkowe, separacja mechaniczna)
  • Instrukcje stanowiskowe/DTR wirówek stosowanych w cukrowniach (część: przeznaczenie i zasada działania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego