KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2016 (test 2)

PYTANIE NR 34.
Woltomierzem analogowym o klasie dokładności 0,5 i zakresie pompowym, 30 Vzmierzono napięcieakumulatora i otrzymano wynik 13,5 V. Który zapis wyniku pomiaru jest prawidłowy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klasa 0,5 w woltomierzu analogowym oznacza dopuszczalny błąd graniczny równy 0,5% wartości zakresu. Dla zakresu 30 V mamy ΔU = 0,005 · 30 V = 0,15 V. Dlatego poprawny zapis wyniku to U = (13,5 ± 0,15) V, a pozostałe błędy nie wynikają z tej definicji.

Pełne wyjaśnienie:

W woltomierzach analogowych klasa dokładności jest zwykle definiowana jako maksymalny dopuszczalny błąd graniczny wyrażony w procentach wartości zakresu pomiarowego (pełnej skali), a nie w procentach aktualnego wskazania.

Tu podano klasę 0,5 oraz zakres 30 V, więc błąd graniczny liczymy od zakresu:

ΔU = 0,5% · 30 V = 0,005 · 30 V = 0,15 V

Otrzymany odczyt 13,5 V należy więc zapisać jako:

U = (13,5 ± 0,15) V

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "U = (13,5 ± 0,07) V" – ten błąd jest zbyt mały jak na 0,5% zakresu 30 V; pojawia się często, gdy ktoś omyłkowo liczy procent od innej wielkości albo błędnie zaokrągla.
  • "U = (13,5 ± 0,03) V" – wartość odpowiadałaby znacznie lepszej klasie lub innemu sposobowi wyznaczania niepewności; nie wynika z definicji klasy 0,5 dla pełnej skali 30 V.
  • "U = (13,5 ± 0,5) V" – to typowy błąd interpretacji: potraktowanie "0,5" jako woltów albo jako 0,5% odczytu bez przeliczenia; w obu przypadkach nie jest to zgodne z podaną klasą i zakresem.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z klasą przyrządu analogowego najpierw szukaj zakresu, potem zamień procent na ułamek (0,5% → 0,005) i dopiero licz błąd. Na końcu zapisz wynik w formie "wartość ± błąd" z jednostką.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Klasa 0,5 oznacza, że błąd graniczny wskazania nie przekracza 0,5% wartości zakresu (pełnej skali). Żeby policzyć błąd w woltach, mnożysz 0,005 przez zakres przyrządu.
Użyj wzoru: Δ = (klasa/100) · zakres. Dla klasy 0,5 i zakresu 30 V: Δ = 0,005 · 30 V = 0,15 V. Potem zapisujesz wynik jako (wartość ± Δ).
W typowych przyrządach analogowych klasa odnosi się do pełnej skali, bo błąd mechanizmu wskazówkowego jest powiązany z wychyleniem. Liczenie od wyniku jest częste w uproszczeniach, ale nie odpowiada definicji klasy przyrządu.
Stosuje się zapis: U = (wartość ± błąd) V. W tym zadaniu błąd pochodzi z klasy i zakresu, więc wpisujesz obliczone ΔU w woltach oraz zachowujesz spójne jednostki.
Nie. Klasa dokładności opisuje dopuszczalny błąd graniczny (związany z konstrukcją i kalibracją). Rozdzielczość dotyczy najmniejszej zmiany, jaką potrafisz odczytać ze skali. To różne parametry.
Najczęściej: liczenie procentu od odczytu zamiast od zakresu, mylenie 0,5% z 0,5 V, pomijanie zamiany procentu na ułamek (0,5% → 0,005) oraz brak jednostki w zapisie wyniku.
Gdy oceniasz zasilanie urządzeń sterowania, sygnalizacji lub zabezpieczeń (np. z akumulatora). Znajomość błędu pozwala rzetelnie ocenić, czy spadek napięcia jest realny, czy mieści się w błędzie miernika.
Przy klasie liczonej od pełnej skali mniejszy zakres zwykle daje mniejszy błąd w jednostkach (V). Wybieraj więc najniższy zakres, który nie spowoduje przekroczenia skali, aby poprawić dokładność w woltach.
Odczyt jest obarczony błędem granicznym ±0,15 V, więc "13,5 V" oznacza przedział od ok. 13,35 V do 13,65 V (dla samego błędu przyrządu). To wystarcza do wielu ocen serwisowych, ale nie do precyzyjnej diagnostyki.
Błąd graniczny w takich zadaniach wynika bezpośrednio z klasy i zakresu (wartość maksymalna). Niepewność to szersze pojęcie uwzględniające też odczyt, warunki i metodę. Na egzaminie zwykle liczy się błąd graniczny z klasy.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Klasa 0,5 w woltomierzu analogowym oznacza dopuszczalny błąd graniczny równy 0,5% wartości zakresu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Klasa dokładności" – opis pojęcia i powiązania z błędem granicznym (hasło encyklopedyczne), https://pl.wikipedia.org/wiki/Klasa_dok%C5%82adno%C5%9Bci (dostęp: 2026-03-13)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z metrologii elektrycznej (klasa dokładności, błąd graniczny, zapis wyniku)
  • Instrukcje użytkowania mierników analogowych i cyfrowych (sekcja: accuracy/klasa)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczania błędów pomiarowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego