KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2014 (test 3)

PYTANIE NR 28.
Jeżeli do pomiaru napięcia sieciowego 230 V, użyto miernika analogowego o klasie dokładności zakresu pomiarowego 0,5 i zakresie 300 V, to wskazania miernika będą wynosiły
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klasa 0,5 dla miernika analogowego oznacza dopuszczalny błąd graniczny równy 0,5% końca zakresu (pełnej skali). Dla zakresu 300 V: 0,5% · 300 V = 0,005 · 300 V = 1,50 V, więc wskazanie 230 V ma tolerancję ±1,50 V.

Pełne wyjaśnienie:

W miernikach analogowych klasa dokładności (np. 0,5) jest standardowo podawana jako błąd graniczny w % wartości końca zakresu (czyli pełnej skali), a nie w % aktualnego wskazania.

W zadaniu mierzysz napięcie sieciowe 230 V miernikiem o zakresie 300 V i klasie 0,5. Oznacza to, że maksymalny błąd wskazania (w najgorszym przypadku) wynosi:

Δ = 0,5% · 300 V

Krok po kroku:

  • 0,5% = 0,5 / 100 = 0,005
  • Δ = 0,005 · 300 V = 1,50 V

Dlatego wynik należy zapisać jako 230 V (±1,50 V). Taka forma odpowiedzi wskazuje, że odczyt 230 V może w rzeczywistości odbiegać o maksymalnie 1,50 V w górę lub w dół, wynikając wyłącznie z klasy dokładności przyrządu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "230 V (±1,30 V)" – odpowiadałoby 0,5% z 260 V albo innej, niepodanej pełnej skali. Nie wynika z zakresu 300 V.
  • "230 V (±1,40 V)" – podobnie: 1,40 V to 0,5% z 280 V; brak takiego zakresu w treści.
  • "230 V (±1,20 V)" – odpowiada 0,5% z 240 V; to typowy błąd polegający na zgadywaniu lub liczeniu od niewłaściwej podstawy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz "klasa dokładności" i "zakres", najpierw ustal, czy błąd liczony jest od końca zakresu (częste w analogowych). Dopiero potem wykonaj prosty procent od wartości pełnej skali.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznacza, że maksymalny błąd wskazania (błąd graniczny) wynosi 0,5% wartości końca zakresu (pełnej skali) danego ustawienia. Czyli procent liczy się od zakresu, a nie od aktualnego odczytu.
Liczymy procent od końca zakresu: 0,5% = 0,005. Następnie 0,005 × 300 V = 1,50 V. Oznacza to, że każdy odczyt na tym zakresie ma tolerancję ±1,50 V wynikającą z klasy dokładności.
W miernikach analogowych klasa dokładności jest zwykle zdefiniowana jako % pełnej skali, bo błąd zależy od mechaniki i wyskalowania przyrządu. Liczenie od 230 V jest częstą pomyłką przeniesioną z innych sposobów specyfikacji dokładności.
Należy podać wskazanie oraz maksymalny błąd: 230 V (±1,50 V) dla zakresu 300 V i klasy 0,5. Taki zapis informuje o możliwym odchyleniu wskazania od wartości rzeczywistej.
Dla klasy dokładności podanej jako % pełnej skali, wartość błędu granicznego w woltach jest stała dla danego zakresu (np. ±1,50 V na 300 V). Względny błąd procentowy względem odczytu rośnie przy małych wskazaniach.
Najczęstsze są: liczenie % od wartości mierzonej zamiast od pełnej skali, pomylenie 0,5% z 5%, nieuwzględnienie wybranego zakresu oraz "zgadywanie" odpowiedzi z podobnych liczb bez wykonania działania 0,005 × zakres.
Do prostych kontroli zasilania często tak, bo pozwala ocenić rząd wielkości napięcia. Gdy jednak potrzebujesz precyzyjnej diagnostyki (np. oceny spadków napięć, jakości zasilania automatyki), lepiej użyć miernika cyfrowego o znanej specyfikacji.
Dobiera się zakres większy niż spodziewana wartość, aby nie przeciążyć przyrządu i mieć odczyt na skali. Dla 230 V typowy będzie zakres 300 V. Pamiętaj, że błąd klasy liczony od pełnej skali zależy od wybranego zakresu.
W praktyce spotyka się pomiary napięcia przy urządzeniach towarzyszących instalacjom gazowym: sterowniki, automatyka, detektory, zasilacze, elektrozawory. Umiejętność oszacowania błędu pomiaru pomaga ocenić, czy odczyt jest wiarygodny.
W miernikach cyfrowych częściej podaje się dokładność w postaci kombinacji: % wskazania + liczba cyfr (counts). To inny zapis niż "klasa 0,5" z analogów. Na egzaminie zawsze sprawdzaj, jak w treści zdefiniowano dokładność przyrządu.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że klasa 0,5 dla miernika analogowego oznacza dopuszczalny błąd graniczny równy 0,5% końca zakresu (pełnej skali).

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Woltomierz" – opis przyrządu do pomiaru napięcia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Woltomierz (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Miernik elektryczny" – informacje ogólne o przyrządach pomiarowych, https://pl.wikipedia.org/wiki/Miernik_elektryczny (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Klasa dokładności" – definicje związane z klasą dokładności, https://pl.wikipedia.org/wiki/Klasa_dok%C5%82adno%C5%9Bci (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii elektrycznej (dział: mierniki analogowe i klasy dokładności)
  • Instrukcje obsługi (DTR) mierników analogowych – opis klasy dokładności i błędów granicznych
  • Materiały szkolne z elektrotechniki: pomiary napięcia, interpretacja zakresu i pełnej skali

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego