KWALIFIKACJA EKA3 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 15.
Wskaż jednostkę inwentarzową dla dokumentacji kartograficznej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Atlas geograficzny jest typowym przykładem jednostki inwentarzowej w grupie materiałów kartograficznych (zbiór map w jednej całości wydawniczej). Operat geodezyjny to dokumentacja geodezyjna, matryca topograficzna jest elementem technologii opracowania map, a schemat organizacyjny należy do dokumentacji organizacyjnej, nie kartograficznej.

Pełne wyjaśnienie:

"Jednostka inwentarzowa" w praktyce ewidencji archiwalnej odnosi się do wyodrębnionej, samodzielnie ewidencjonowanej całości materiału. W przypadku dokumentacji kartograficznej taką całością może być np. pojedyncza mapa, plan, zbiór map lub wydawnictwo mapowe.

Odpowiedź "Atlas geograficzny" pasuje, ponieważ atlas stanowi spójną całość kartograficzną (zestaw map powiązanych tematycznie i wydanych jako jeden obiekt). Jest więc naturalnym kandydatem do ujęcia jako jednostka inwentarzowa wśród materiałów kartograficznych.

Pozostałe odpowiedzi są mylące, bo dotyczą innych typów dokumentacji albo elementów procesu wytwarzania map:

  • "Operat geodezyjny" to zestaw dokumentów z prac geodezyjnych (pomiary, obliczenia, szkice polowe, protokoły). Może zawierać materiały o charakterze przestrzennym, ale w ewidencji nie jest to typowa jednostka kartograficzna rozumiana jako materiał mapowy.
  • "Matryca topograficzna" (w zależności od kontekstu) odnosi się do nośnika/elementu technologicznego służącego do przygotowania lub reprodukcji map, a nie do standardowej jednostki inwentarzowej opisującej gotowy materiał kartograficzny.
  • "Schemat organizacyjny" jest materiałem graficznym, ale dotyczy struktury organizacyjnej instytucji; klasyfikuje się go jako dokumentację organizacyjną/zarządczą, a nie kartograficzną.

Na egzaminie warto zapamiętać: jeśli pytanie dotyczy dokumentacji kartograficznej, najbezpieczniej wybierać obiekty będące gotowym materiałem mapowym (mapa, plan, atlas), a nie dokumentację pomiarową, technologię produkcji map ani grafiki organizacyjne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jednostka inwentarzowa to wyodrębniona całość materiałów ujmowana w ewidencji/inwentarzu jako jeden opis. Najczęściej odpowiada pojedynczej teczce, tomowi, księdze lub innemu samodzielnemu obiektowi (np. mapie albo atlasowi), który można jednoznacznie zidentyfikować.
Do dokumentacji kartograficznej zalicza się materiały przedstawiające przestrzeń w formie map i planów, np. mapy, plany miast, plany sytuacyjne, atlasy. W archiwistyce to grupa "dokumentacji specjalnej", która bywa opisywana i przechowywana inaczej niż akta tekstowe.
Atlas jest spójną, fizyczną całością (jednym obiektem) zawierającą zestaw map. Da się go ewidencjonować jako pojedynczą pozycję, nadać sygnaturę i opisać zakres treści. To odpowiada logice jednostki inwentarzowej dla materiałów kartograficznych.
Operat geodezyjny to dokumentacja z prac pomiarowych: wyniki pomiarów, obliczenia, szkice polowe i protokoły. Materiały kartograficzne to gotowe przedstawienia mapowe (mapa, plan, atlas). Podobieństwo tematyczne (teren) nie oznacza tej samej kategorii ewidencyjnej.
Nie. Schemat organizacyjny jest materiałem graficznym opisującym strukturę instytucji (działy, podległość, stanowiska). Może być przechowywany w archiwum, ale należy do dokumentacji organizacyjnej/zarządczej, a nie do kartografii, bo nie przedstawia przestrzeni geograficznej.
W kartografii kluczowe są gotowe mapy i plany (produkt). W geodezji częściej pojawia się dokumentacja procesu pomiarowego (operat, szkic polowy, protokoły). Jeśli odpowiedź brzmi jak "zestaw pomiarów/wyliczeń", zwykle to geodezja, nie jednostka kartograficzna.
Typowe jednostki to pojedyncza mapa, pojedynczy plan, arkusz mapy, album map, atlas albo teczka z mapami (jeśli stanowią jedną całość ewidencyjną). Na egzaminie warto wybierać odpowiedzi będące konkretnym obiektem kartograficznym, a nie narzędziem czy technologią.
Matryca odnosi się raczej do elementu technologicznego służącego do przygotowania/odtwarzania map. Jednostka inwentarzowa ma opisywać materiał archiwalny jako obiekt do przechowywania i udostępniania (np. mapa, atlas). Narzędzia produkcji nie są typowym wyborem w takich pytaniach.
Najczęstszy błąd to wybór odpowiedzi "z podobnej dziedziny" (np. geodezja) zamiast tej, która jest gotowym materiałem kartograficznym. Drugi błąd to mylenie jednostki inwentarzowej z elementem procesu (matryca, wzór, formularz), który nie jest opisywany jako samodzielny obiekt ewidencji.
Najpierw ustal, czego dotyczy kategoria: tu "dokumentacja kartograficzna". Następnie wybierz obiekt, który jest gotową formą kartograficzną i da się go ewidencjonować jako całość. Odrzucaj odpowiedzi będące dokumentacją procesu, narzędziem lub dokumentem organizacyjnym.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Atlas geograficzny jest typowym przykładem jednostki inwentarzowej w grupie materiałów kartograficznych (zbiór map w jednej całości wydawniczej)."

Materiały:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (instrukcje metodyczne archiwów, podręczniki metodyki opracowania zasobu)
  • Ćwiczenia z rozpoznawania rodzajów dokumentacji specjalnej (kartograficzna, techniczna, ikonograficzna)
  • Przykładowe inwentarze/ewidencje materiałów kartograficznych z praktyki archiwalnej (materiały dydaktyczne szkoły/kwalifikacji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego