KWALIFIKACJA EKA3 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 22.
Którą informację należy umieścić we fragmencie wstępu do inwentarza "Dzieje twórcy zespołu"?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Dzieje twórcy zespołu" to część wstępu, w której podaje się podstawowe informacje historyczne o instytucji/osobie wytwarzającej akta, np. czas powstania i zakończenia działalności. Informacje o brakowaniu i akcesji dotyczą prac ewidencyjno-archiwalnych, a opis fotografii dotyczy zawartości zespołu, nie dziejów twórcy.

Pełne wyjaśnienie:

Część wstępu do inwentarza zatytułowana "Dzieje twórcy zespołu" służy przedstawieniu kontekstu powstania dokumentacji poprzez opis historii podmiotu, który ją wytworzył (instytucji, organizacji, osoby). W praktyce są to informacje takie jak: kiedy twórca powstał, jakie miał zadania i kompetencje, jak zmieniał się organizacyjnie oraz kiedy zakończył działalność. Taki opis pomaga użytkownikowi zrozumieć, dlaczego i w jakich okolicznościach powstały materiały archiwalne.

Dlatego poprawna jest informacja: "Stowarzyszenie powstało w 1922 i działało do 1939 roku." Jest to typowy element dziejów twórcy: ramy czasowe istnienia i działalności organizacji.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych części wstępu lub do innych elementów opracowania:

  • "Brakowanie zostało przeprowadzone w 1992 roku." dotyczy czynności archiwalnych związanych z selekcją i wyłączaniem dokumentacji, czyli historii opracowania/porządkowania zasobu, a nie dziejów twórcy.
  • "Dokumentacja została wpisana do księgi akcesji pod numerem 212/89." to informacja ewidencyjna o przejęciu i rejestracji nabytku (akcesji), a więc dane techniczne rejestracyjne, nie opis historii instytucji wytwarzającej akta.
  • "W zespole znajduje się dokumentacja fotograficzna…" opisuje zawartość lub charakterystykę zespołu (rodzaje materiałów), co może pojawić się w charakterystyce zasobu, ale nie jest typowym elementem dziejów twórcy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli nagłówek brzmi "dzieje twórcy", szukaj treści o podmiocie (kiedy działał, jak funkcjonował), a nie o aktach (co zawierają), ani o czynnościach archiwalnych (jak je przejęto, zarejestrowano lub brakowano).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To fragment wstępu opisujący historię podmiotu, który wytworzył dokumentację (instytucji, organizacji lub osoby). Podaje się tam najważniejsze fakty o powstaniu, funkcjonowaniu, zmianach i zakończeniu działalności twórcy, aby wyjaśnić kontekst powstania akt.
Najczęściej: data/okres powstania twórcy, zakres działalności i kompetencje, główne zmiany organizacyjne, przekształcenia lub likwidacja oraz ramy czasowe działania. Chodzi o fakty o twórcy, a nie o techniczne dane ewidencyjne dotyczące przejęcia akt.
Brakowanie dotyczy prac archiwalnych wykonywanych na dokumentacji (selekcja/wyłączenie), czyli historii opracowania zasobu. "Dzieje twórcy" dotyczą historii instytucji/osoby tworzącej akta, a nie tego, co później zrobiono z dokumentacją w archiwum.
Wpis do księgi akcesji to informacja ewidencyjna o przejęciu materiałów (rejestracja nabytku, numer akcesji). Takie dane wiążą się z przejmowaniem i ewidencją zasobu, a nie z historią twórcy; zwykle umieszcza się je w częściach wstępu dotyczących narastania, przejęcia lub ewidencji.
Nie. Informacja o tym, że w zespole są fotografie, dotyczy składu i charakterystyki dokumentacji (rodzajów materiałów). "Dzieje twórcy" mówią o podmiocie wytwarzającym akta (np. kiedy działał), a nie o tym, jakie typy dokumentów zachowały się w zespole.
Informacje o twórcy odpowiadają na pytanie "kto i w jakiej historii działał?". Informacje o zespole odpowiadają na "co zawiera dokumentacja i jak jest ukształtowana?". Jeśli zdanie mówi o powstaniu/likwidacji instytucji, to zwykle dzieje twórcy; jeśli o typach akt, to charakterystyka zespołu.
Właśnie w części "Dzieje twórcy zespołu", gdy ramy czasowe istnienia i aktywności podmiotu są ważne dla zrozumienia, kiedy mogły powstawać dokumenty. To podstawowy, syntetyczny element kontekstu historycznego, szczególnie dla organizacji, stowarzyszeń i urzędów.
Najczęstsze pomyłki to mieszanie: (1) historii twórcy z historią opracowania akt, (2) danych ewidencyjnych (np. akcesja) z informacjami historycznymi, (3) opisu zawartości zespołu z opisem instytucji. Warto zawsze dopasować informację do właściwego nagłówka wstępu.
Zwykle nie. W inwentarzu najczęściej tworzy się opis zwięzły, wybierając tylko fakty kluczowe dla zrozumienia genezy dokumentacji (np. powstanie, zadania, reorganizacje, likwidacja). Nadmierne szczegóły niezwiązane z wytwarzaniem akt mogą obniżać czytelność wstępu.
Ucz się mapowania nagłówków wstępu do typów informacji: "dzieje twórcy" (historia podmiotu), "dzieje zespołu/narastanie" (losy akt), "charakterystyka" (zawartość i układ), "ewidencja" (akcesja, numery). Trenuj na krótkich przykładach zdań i klasyfikuj je do właściwych części.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że "Dzieje twórcy zespołu" to część wstępu, w której podaje się podstawowe informacje historyczne o instytucji/osobie wytwarzającej akta, np. czas powstania i zakończenia działalności.

Źródła:

  • ISAD(G): General International Standard Archival Description, 2nd edition, International Council on Archives (ICA), 2000.
  • ISAAR(CPF): International Standard Archival Authority Record for Corporate Bodies, Persons and Families, 2nd edition, International Council on Archives (ICA), 2004.

Materiały:

  • Podręczniki z archiwistyki opisującej i metodyki opracowania zasobu
  • Materiały dydaktyczne dotyczące sporządzania inwentarzy i wstępów do inwentarzy
  • Standardy i wytyczne opisu archiwalnego (międzynarodowe i krajowe) omawiane na kursach archiwalnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego