KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 34.
Wskaż konto, które zostało otwarte niezgodnie z zasadą otwierania kont księgowych.
Ilustracja przedstawia fragment księgi rachunkowej z różnymi kontami księgowymi.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Konto "Umorzenie środków trwałych" ma charakter korygujący do konta aktywów: zmniejsza wartość brutto środków trwałych i typowo wykazuje saldo po stronie Ma. Dlatego jego "otwarcie" jak zwykłego konta aktywnego (na Wn) narusza zasadę otwierania kont według ich typowego salda.

Pełne wyjaśnienie:

W rachunkowości przy otwieraniu kont ważne jest rozróżnienie, czy konto jest aktywne, pasywne czy ma charakter korygujący. Zasada praktyczna jest taka, że konta aktywów mają typowo saldo po stronie Wn, a konta pasywów po stronie Ma. Jednak istnieją wyjątki: konta korygujące aktywa (np. umorzenie) mają zwykle saldo kredytowe, mimo że dotyczą składników majątku.

Odpowiedź "Umorzenie środków trwałych" jest poprawna, ponieważ to konto korygujące wartość środków trwałych. Jego rola polega na kumulowaniu dotychczasowego umorzenia (amortyzacji) i prezentowaniu w bilansie wartości netto (wartość brutto pomniejszona o umorzenie). Z tego powodu konto to prowadzi się tak, aby wykazywało typowo saldo po stronie Ma, a więc "otwieranie" go jak standardowego konta aktywnego po stronie Wn jest niezgodne z zasadą otwierania kont według ich charakteru i typowego salda.

  • "Akredytywy" mogą być ujmowane jako szczególny rodzaj środków pieniężnych/rozliczeń bankowych; w typowych ujęciach nie są kontem korygującym aktywa o saldzie Ma z samej konstrukcji.
  • "Środki trwałe w budowie" to klasyczne konto aktywów (nakłady inwestycyjne) – co do zasady wykazuje saldo Wn, więc jego otwarcie według reguły kont aktywnych jest zgodne.
  • "Udzielone pożyczki długoterminowe" to należności/aktywa finansowe – również typowo saldo Wn, więc nie łamie podstawowej zasady otwierania kont aktywnych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się konto typu "umorzenie", "odpisy aktualizujące" lub inne konto korygujące, warto sprawdzić, czy nie jest to konto o saldzie przeciwnym do "zwykłego" konta aktywów, z którym jest powiązane.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Konto korygujące aktywa to konto, które zmniejsza wartość danego składnika majątku, mimo że jest z nim powiązane. Często ma saldo przeciwne do konta podstawowego (np. saldo Ma przy aktywach), aby pokazać wartość netto po skorygowaniu.
Umorzenie (skumulowana amortyzacja) gromadzi kwoty zmniejszające wartość brutto środka trwałego. Konstrukcyjnie działa jak "minus" do aktywów, więc typowo narasta po stronie Ma, aby w zestawieniach można było odjąć je od wartości brutto.
Najczęściej pomoże analiza znaczenia ekonomicznego: aktywa oznaczają zasoby (majątek, należności), pasywa źródła finansowania (kapitały, zobowiązania). Dodatkowo warto pamiętać o typowym saldzie: aktywa zwykle Wn, pasywa zwykle Ma, z wyjątkami dla kont korygujących.
Otwarcie konta to założenie konta w ewidencji (np. w księdze głównej) oraz wprowadzenie salda początkowego na właściwą stronę Wn/Ma. Poprawność otwarcia zależy od charakteru konta i tego, jakie saldo jest dla niego typowe.
Nie. "Umorzenie środków trwałych" to konto bilansowe korygujące wartość aktywów. Kosztem jest natomiast amortyzacja ujmowana na kontach kosztowych (wynikowych). Mylenie tych pojęć to częsty błąd, bo dotyczą tego samego zjawiska, ale są innymi kontami.
Najczęściej myli się konta korygujące z kontami "zwykłych" aktywów albo z kontami kosztów. Przykłady to umorzenie/amortyzacja oraz odpisy aktualizujące. Warto zapamiętać, że konto korygujące zwykle ma saldo przeciwne do konta, które koryguje.
Zwykłe konto aktywów typowo ma saldo Wn, ale saldo Ma może się pojawić przejściowo wskutek błędu księgowania albo specyfiki rozliczeń. Trwale kredytowe saldo przy aktywach jest sygnałem do analizy, czy to nie powinno być konto korygujące lub inne ujęcie.
To konto służy do ewidencji nakładów na inwestycje do momentu przyjęcia środka trwałego do używania. W praktyce księgowy zbiera na nim faktury i koszty inwestycji, a po zakończeniu przenosi wartość na środki trwałe. Typowo wykazuje saldo Wn.
To aktywa (należności/aktywa finansowe), bo oznaczają kwoty, które jednostka ma otrzymać od pożyczkobiorcy. Z tego powodu konto zwykle ma saldo Wn i jest otwierane zgodnie z zasadą dla kont aktywnych.
Ćwicz rozpoznawanie typu konta po nazwie: aktywa, pasywa, przychody, koszty oraz konta korygujące (umorzenie, odpisy). Następnie dopasuj typowe saldo i stronę otwarcia. Pomaga rozwiązywanie krótkich zadań z bilansem otwarcia i tabelą kont.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Konto "Umorzenie środków trwałych" ma charakter korygujący do konta aktywów: zmniejsza wartość brutto środków trwałych i typowo wykazuje saldo po stronie Ma."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity dostępny w ISAP) – zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych i kont księgowych

Materiały:

  • Tekst ustawy o rachunkowości (definicje, zasady prowadzenia ksiąg)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw rachunkowości: podział kont i typowe salda
  • Przykładowy zakładowy plan kont z opisem kont korygujących

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego