KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 20.
Wskaż liczbę arkuszy papieru formatu BI , niezbędną do wydrukowania 320 000 etykiet formatu B7.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć liczbę arkuszy, trzeba ustalić ile etykiet B7 mieści się w jednym arkuszu BI. W serii B każdy kolejny format ma połowę pola poprzedniego, więc przejście z B1 do B7 to 6 podziałów: 26=64 etykiety B7 z jednego arkusza B1. Zatem 320 000 / 64 = 5 000 arkuszy.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu należy przeliczyć, ile użytków (etykiet) formatu B7 można uzyskać z jednego arkusza formatu BI, a następnie podzielić nakład etykiet przez tę liczbę.

1) Zależność formatów w serii B
W standardowym podziale formatów papieru serii B każdy kolejny format (B2, B3, …) ma połowę pola formatu poprzedniego. Oznacza to, że przechodząc o jeden "krok" w dół (np. z B3 do B4) liczba mniejszych arkuszy mieszczących się w większym podwaja się.

2) Ile B7 mieści się w BI (B1)
Od B1 do B7 jest 6 kroków: B1→B2 (1), B2→B3 (2), B3→B4 (3), B4→B5 (4), B5→B6 (5), B6→B7 (6).
Każdy krok to podział na 2, więc łączny mnożnik to 26 = 64. Z jednego arkusza B1 (BI) można więc uzyskać 64 użytki formatu B7 (przy idealnym dzieleniu bez odpadów).

3) Obliczenie liczby arkuszy
Nakład etykiet wynosi 320 000 sztuk. Skoro z 1 arkusza uzyskujemy 64 etykiety, to liczba potrzebnych arkuszy wynosi:
320 000 / 64 = 5 000.

Dlaczego pozostałe wyniki są niepoprawne?

  • 2 500 odpowiadałoby sytuacji, w której z arkusza wychodzi 128 etykiet (320 000/2 500=128), czyli o jeden "krok" podziału za dużo.
  • 2 000 oznaczałoby aż 160 etykiet z arkusza (320 000/2 000=160), co nie pasuje do podziałów w potęgach dwójki między formatami B.
  • 10 000 odpowiadałoby tylko 32 etykietom z arkusza (320 000/10 000=32), czyli o jeden "krok" podziału za mało (jak między B1 a B6).

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z formatami papieru najpierw policz liczbę "kroków" między formatami, zamień ją na potęgę dwójki, a dopiero potem wykonaj dzielenie nakładu przez liczbę użytków.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Policz liczbę "kroków" między formatami: od B1 do B7 są 6 przejść. Każde przejście to połowa pola, więc liczba użytków rośnie 2 razy. Otrzymujesz 26=64, czyli 64 etykiety B7 z jednego arkusza B1 (przy idealnym dzieleniu).
Ponieważ każdy kolejny format w serii B powstaje przez podział większego arkusza na dwie równe części. Taki proces powoduje, że pola zmieniają się jak 1/2, 1/4, 1/8 itd., a liczba mniejszych użytków w większym arkuszu rośnie jak 2, 4, 8… czyli potęgi dwójki.
"Użytek" to pojedynczy element przeznaczony do wycięcia lub dalszej obróbki z arkusza, np. jedna etykieta, ulotka czy wizytówka. Liczba użytków na arkuszu wynika z relacji formatów oraz sposobu impozycji (ułożenia) na arkuszu.
Stosuje się prosty wzór: liczba arkuszy = nakład sztuk / liczba użytków z arkusza. Na egzaminie zwróć uwagę, czy wynik ma być zaokrąglony w górę (gdy nie da się wydrukować "ułamka" arkusza) i czy nie podano dodatkowych strat.
Gdy treść zadania wyraźnie podaje procent strat, makulaturę rozruchową, docinki, spady lub odpad technologiczny. Jeśli zadanie mówi tylko o liczbie etykiet i formatach, zwykle zakłada idealne wykorzystanie arkusza bez strat (rachunek czysto formatowy).
W teorii formaty ISO wynikają z podziału na pół, ale w praktyce dochodzą marginesy chwytowe, pasery, spady i układ na maszynie, co może zmniejszyć liczbę użytków. W zadaniach egzaminacyjnych bez dodatkowych danych przyjmuje się zwykle model idealny (tylko relacja formatów).
Najczęściej myli się kierunek (większy numer = mniejszy format), liczbę kroków między formatami albo zamiast 2n stosuje się mnożenie liniowe. Częsty błąd to też dzielenie przez 6 lub 7, bo uczeń miesza "liczbę kroków" z "numerem formatu".
Bo 10 000 arkuszy przy nakładzie 320 000 sztuk oznaczałoby tylko 32 etykiety z jednego arkusza (320 000/10 000=32). Taki współczynnik odpowiada innemu "dystansowi" formatów niż B1→B7. Poprawny dystans daje 64 użytki na arkusz.
Użyj kontroli wstecznej: jeśli podejrzewasz 5 000 arkuszy, policz 5 000×64=320 000. Zgadza się, więc rachunek jest spójny. Taka kontrola ogranicza pomyłki rachunkowe i pomaga wyłapać błąd w liczbie użytków.
Wypisz relacje formatów (A i B), poćwicz liczenie "kroków" między formatami oraz zamianę na 2n. Następnie rób krótkie serie zadań: nakład, użytek, arkusz. Warto też ćwiczyć kontrolę wsteczną mnożeniem, by szybko weryfikować wynik.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby obliczyć liczbę arkuszy, trzeba ustalić ile etykiet B7 mieści się w jednym arkuszu BI.

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series, and indication of machine direction" (zasada: kolejne formaty mają połowę pola)
  • Wikipedia: "Paper size" (sekcja o ISO 216 i seriach A/B) https://en.wikipedia.org/wiki/Paper_size - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Tablice formatów papieru serii A/B/C (ISO 216) i zależności pól
  • Materiały dydaktyczne z impozycji: pojęcia "użytek", "arkusz", "nakład"
  • Zestawy zadań rachunkowych z poligrafii (formaty, użytki, nakłady)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego