Dźwignia wyrównawcza w sieci trakcyjnej służy do kompensacji (wyrównania) skutków różnic naciągów liny nośnej i przewodu jezdnego. Jej działanie opiera się na zasadzie równowagi momentów sił względem punktu obrotu.
W treści podano, że uchwyt rolek linowych jest w otworze II, więc to ten otwór wyznacza oś obrotu dźwigni. Łącznik podwójny z przewodem jezdnym jest w otworze I, zatem ramię dla siły od przewodu jezdnego należy przyjąć jako odległość od otworu II do otworu I. Z rysunku wynika, że ta odległość wynosi 280 mm.
Warunek równowagi momentów zapisujemy jako:
F_pj · L1 = F_ln · L2
- F_pj = 1405 daN (naciąg przewodu jezdnego),
- L1 = 280 mm (ramię od otworu II do otworu I),
- F_ln = 1348 daN (naciąg liny nośnej),
- L2 = szukane ramię od otworu II do otworu mocowania łącznika z liną nośną.
Przekształcamy wzór do postaci:
L2 = (F_pj · L1) / F_ln
Podstawienie danych:
L2 = (1405 · 280) / 1348 ≈ 292 mm
Następnie porównujemy wynik z wymiarami na rysunku. Odległości od otworu II do kolejnych otworów na osi górnej pokazują, że 292 mm odpowiada otworowi IV, więc to w nim należy zamocować łącznik podwójny z liną nośną.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Otwór "II" jest punktem obrotu (miejscem uchwytu rolek), więc nie jest właściwym miejscem do uzyskania wymaganego ramienia. Otwory "V" i "VI" dają większe ramiona (odpowiednio dalsze od osi obrotu), co powodowałoby zbyt duży moment po stronie liny nośnej przy zadanych naciągach, a więc brak równowagi.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zaczynaj od ustalenia osi obrotu i dopiero potem dobieraj odległości L1 i L2 z jednego punktu odniesienia. Najczęstszy błąd to "branie wymiaru nie od tej dziury".
