Koszt i wydatek to pojęcia powiązane, ale nie tożsame. Koszt oznacza ujęcie w rachunku wyników (zmniejszenie wyniku finansowego) zgodnie z zasadą memoriału – liczy się moment powstania kosztu ekonomicznego. Wydatek dotyczy faktycznego wypływu środków pieniężnych (kasa/bank), czyli aspektu kasowego i płynności.
Odpowiedź "Przekazano bezpośrednio do zużycia materiały zakupione za gotówkę." spełnia oba warunki jednocześnie:
- przekazanie do zużycia powoduje powstanie kosztu (materiały stają się zużyciem, obciążają wynik),
- zakup za gotówkę oznacza jednoczesny wydatek – następuje wypływ środków pieniężnych.
Pozostałe propozycje nie spełniają kryterium "jednocześnie koszt i wydatek":
- "Naliczono miesięczną amortyzację środków trwałych." – amortyzacja jest kosztem niepieniężnym. Powstaje koszt wynikający z zużycia środka trwałego w czasie, ale nie towarzyszy mu bieżący wypływ gotówki w momencie naliczenia.
- "Naliczono ujemne różnice kursowe." – ujemne różnice kursowe są pozycją wynikową (kosztem finansowym), jednak ich ujęcie księgowe nie musi oznaczać, że w tej samej chwili wystąpił wydatek. Często wynikają z przeszacowania lub rozliczenia pozycji walutowych.
- "Przekazano bezpośrednio do zużycia materiały zakupione z odroczonym terminem płatności." – przekazanie do zużycia tworzy koszt, ale odroczony termin płatności oznacza, że wydatek nastąpi dopiero przy zapłacie, a nie w momencie ujęcia kosztu.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy szukasz zdarzenia będącego i kosztem, i wydatkiem, sprawdź dwa warunki: (1) czy obciąża wynik w tym momencie, (2) czy powoduje wypływ gotówki teraz, a nie "kiedyś".