KWALIFIKACJA MTL1 + MTL2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 19.
Wskaż oznaczenia składników stopu nazywanego "nowym srebrem".
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Nowe srebro" (alpaka, nickel silver) to stop miedzi, którego charakterystycznymi dodatkami stopowymi są nikiel i cynk. Dlatego poprawny zestaw oznaczeń to Cu, Ni i Zn. Odpowiedzi z Sn lub Pb dotyczą innych stopów miedzi i nie opisują "nowego srebra".

Pełne wyjaśnienie:

"Nowe srebro" to nazwa zwyczajowa stopu miedzi, znanego też jako alpaka lub nickel silver. Mimo nazwy nie jest to stop zawierający srebro; "srebrzysty" wygląd wynika z odpowiedniego doboru dodatków stopowych.

Kluczowa cecha tego stopu to układ Cu–Ni–Zn:

  • Cu (miedź) stanowi metal bazowy, zapewniający dobrą przewodność i podatność na obróbkę.
  • Ni (nikiel) podnosi odporność korozyjną i wzmacnia stop; wpływa też na barwę w kierunku jaśniejszej.
  • Zn (cynk) jest typowym dodatkiem w stopach miedzi (mosiądzach i pokrewnych), poprawia własności technologiczne i pomaga uzyskać pożądany odcień.

Dlatego odpowiedź "Cu, Ni i Zn" jest poprawna.

Pozostałe propozycje są błędne, bo wskazują dodatki charakterystyczne dla innych grup stopów:

  • Wariant z Sn (cyna) kieruje skojarzenie w stronę brązów (stopy miedzi z cyną), które nie są "nowym srebrem".
  • Wariant z Pb (ołów) odnosi się do stopów, w których ołów bywa dodatkiem poprawiającym skrawalność lub własności ślizgowe, ale nie stanowi definicyjnego składnika "alpaki".
  • Zestawy z Pb i/lub Sn nie oddają typowego składu stopu nazywanego "nowym srebrem", więc nie spełniają warunku pytania.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj, że "nowe srebro/alpaka" to "srebrzysty mosiądz" z niklem, czyli Cu + Zn + Ni. Jeśli w odpowiedzi pojawia się Sn, najczęściej jest to trop do brązów, a nie do "nowego srebra".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Nowe srebro" to nazwa zwyczajowa stopu miedzi, znanego także jako alpaka lub nickel silver. Nie zawiera srebra, a srebrzysty wygląd uzyskuje dzięki dodatkom stopowym. Klasycznie jest to stop typu Cu–Ni–Zn.
Typowy skład "nowego srebra" opisuje się symbolami Cu, Ni i Zn, czyli miedź, nikiel i cynk. To zestaw odróżniający go od brązów (Cu–Sn) oraz od stopów z ołowiem, które mają inne przeznaczenia technologiczne.
Nazwa jest handlowa i odnosi się do barwy oraz wyglądu stopu, a nie do obecności srebra. Dodatek niklu i cynku w stopie miedzi pozwala uzyskać jasny, "srebrzysty" odcień, dlatego w składzie nie musi występować Ag.
Najprościej po dodatkach stopowych: "nowe srebro" kojarz z Ni i Zn (Cu–Ni–Zn), a brąz cynowy z Sn (Cu–Sn). Jeśli w odpowiedzi pojawia się Sn, zwykle jest to trop do brązów, nie do alpaki.
Nie jest to składnik definiujący ten stop. W pytaniach egzaminacyjnych "nowe srebro/alpaka" rozpoznaje się po układzie Cu–Ni–Zn. Ołów częściej spotyka się jako dodatek w innych stopach miedzi (np. dla skrawalności), ale to nie "nowe srebro".
Stopy typu alpaka wykorzystuje się tam, gdzie liczy się odporność korozyjna, estetyka i stabilne własności użytkowe. W praktyce produkcyjnej i narzędziowni ważne jest prawidłowe rozpoznanie materiału po nazwie handlowej i składzie, aby uniknąć pomyłek materiałowych.
Najczęstszy błąd to automatyczne kojarzenie stopów miedzi z cyną (Sn) i wybór odpowiedzi Cu–Ni–Sn. Drugi błąd to "dopasowanie" losowego trzeciego dodatku (np. Pb), bo Ni brzmi znajomo. Warto zapamiętać: Cu–Ni–Zn.
Pomaga skojarzenie: "srebrzysty mosiądz z niklem". Mosiądz to Cu+Zn, a "srebrzystość" i odporność wzmacnia Ni. Z tego wychodzi prosty wzór pamięciowy: Cu + Zn + Ni = "nowe srebro/alpaka".
Nie w ścisłym sensie. Mosiądz to przede wszystkim stop Cu–Zn, natomiast "nowe srebro" zawiera dodatkowo nikiel, czyli jest stopem Cu–Ni–Zn. Ten dodatek wyraźnie zmienia barwę i własności, dlatego nazwy nie należy utożsamiać.
Wystarczą podstawowe symbole: Cu (miedź), Ni (nikiel), Zn (cynk), a także często mylone w odpowiedziach Sn (cyna) i Pb (ołów). Egzamin sprawdza, czy umiesz powiązać symbole z typowymi stopami.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: ""Nowe srebro" (alpaka, nickel silver) to stop miedzi, którego charakterystycznymi dodatkami stopowymi są nikiel i cynk."

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica, hasło: "Nickel silver" (opis stopu Cu-Ni-Zn), https://www.britannica.com/technology/nickel-silver (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (pl), hasło: "Alpaka (stop)" (informacja o składzie miedź–nikiel–cynk), https://pl.wikipedia.org/wiki/Alpaka_(stop) (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (en), hasło: "Nickel silver" (composition: copper, nickel and zinc), https://en.wikipedia.org/wiki/Nickel_silver (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik metaloznawstwa (dział: stopy miedzi i ich oznaczenia)
  • Tablice materiałowe/ściągi z nazwami handlowymi stopów miedzi (alpaka/nowe srebro)
  • Encyklopedie techniczne lub słowniki metalurgiczne (hasła: nickel silver, alpaka)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego