KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 31.
Wskaż rodzaj układu szablonów, który można zastosować do wykonania wykrojów sukienki damskiej z aksamitu w dwóch rozmiarach?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aksamit jest tkaniną z runem (włosem), które układa się w jednym kierunku, więc elementy wykroju powinny być ułożone jednokierunkowo, aby uniknąć różnic wyglądu. Ponieważ mają powstać wykroje w dwóch rozmiarach, stosuje się układ łączony, pozwalający zestawić komplety szablonów dla obu rozmiarów.

Pełne wyjaśnienie:

Aksamit należy do tkanin włosowych, czyli takich, w których powierzchnia ma runo (włos). W praktyce krawieckiej oznacza to, że kierunek ułożenia runa wpływa na to, jak materiał odbija światło i jak wygląda odcień. Dlatego podczas krojenia elementy jednej części garderoby powinny mieć spójny kierunek ułożenia na tkaninie.

Stąd wynika, że właściwy jest układ jednokierunkowy: wszystkie szablony układa się w tym samym zwrocie względem kierunku runa. Układ dwukierunkowy (część elementów "do góry", część "w dół") może być poprawny dla niektórych materiałów gładkich, ale przy tkaninach kierunkowych grozi różnicami w połysku i "cieniowaniem" między elementami.

Drugi człon odpowiedzi dotyczy liczby rozmiarów. Skoro mają być wykonane wykroje sukienki w dwóch rozmiarach, w praktyce można przygotować rozłożenie szablonów tak, aby obejmowało komplet elementów dla obu rozmiarów w jednym planie krojenia. Temu odpowiada określenie układ łączony.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w tym kontekście?

  • "Łączony dwukierunkowy" – mimo że uwzględnia dwa rozmiary, dopuszcza przeciwne zwroty ułożenia elementów, co przy aksamicie jest niepożądane.
  • "Pojedynczy dwukierunkowy" – nie zapewnia jednokierunkowości wymaganej przez tkaninę włosową i dodatkowo nie odzwierciedla idei łączenia dwóch rozmiarów w jednym układzie.
  • "Pojedynczy jednokierunkowy" – respektuje kierunek runa, ale "pojedynczy" nie odpowiada założeniu przygotowania układu dla dwóch rozmiarów.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się materiał z kierunkiem (aksamit, welur, sztruks, futerko, tkanina z wyraźnym wzorem), w pierwszej kolejności rozważ jednokierunkowość układu szablonów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Układ jednokierunkowy to taki sposób ułożenia szablonów na materiale, w którym wszystkie elementy są skierowane w tym samym zwrocie (np. "do góry" układu). Stosuje się go szczególnie wtedy, gdy materiał ma kierunek: runo, wzór, prążek lub wyraźny włos.
Aksamit ma runo (włos), które inaczej odbija światło zależnie od ułożenia. Gdy część elementów skroi się "pod włos", a część "z włosem", mogą powstać widoczne różnice odcienia i połysku między przodem, tyłem czy rękawami. Jednokierunkowość minimalizuje ten efekt.
Układ łączony odnosi się do rozłożenia, w którym zestawia się jednocześnie więcej niż jeden komplet szablonów (np. dla różnych rozmiarów) w ramach jednego planu krojenia. Celem jest sprawne przygotowanie wykrojów oraz optymalne wykorzystanie tkaniny przy zachowaniu wymagań materiału.
Jednokierunkowo często kroi się materiały z wyraźnym kierunkiem: welur, sztruks, futerko, dzianiny z włosem, tkaniny z wyraźnym raportem wzoru lub z napem. Zasada jest prosta: jeśli odwrócenie elementu zmienia wygląd, rozważ układ jednokierunkowy.
Nie. Układ dwukierunkowy bywa poprawny dla materiałów bezkierunkowych (gładkich), gdy odwrócenie elementu nie wpływa na wygląd wyrobu. Umożliwia on zwykle lepsze wykorzystanie tkaniny. Przy tkaninach kierunkowych (np. aksamit) może jednak powodować różnice wizualne.
Najczęściej ocenia się to dotykiem i obserwacją światła: przesuwając dłonią po tkaninie, w jednym kierunku materiał jest "gładszy", a w drugim stawia większy opór. Zmienia się też połysk. Ustalony kierunek warto zaznaczyć na lewej stronie tkaniny przed układaniem szablonów.
Typowe błędy to mieszanie zwrotu elementów (część odwrócona), brak konsekwencji dla par elementów (np. lewy/prawy rękaw), oraz ignorowanie wpływu runa na odcień. Często też dociska się materiał zbyt mocno lub przesuwa warstwy, co utrudnia zachowanie dokładności wykroju.
Układ łączony jest przydatny, gdy planujesz krojenie tej samej odzieży w kilku rozmiarach w jednym procesie (np. mała seria). Pozwala lepiej zaplanować rozłożenie elementów, ograniczyć liczbę osobnych rozłożeń i usprawnić pracę, o ile nie narusza zasad dla materiału kierunkowego.
Stopniowanie (gradacja) to przygotowanie tego samego modelu w różnych rozmiarach na podstawie zasad konstrukcyjnych. W praktyce wpływa na to, ile kompletów szablonów trzeba ułożyć do krojenia oraz jak zaplanować ich rozmieszczenie. Nie zmienia zasad kierunkowości dla materiału, tylko zakres elementów.
Najpierw wyłap słowa kluczowe o materiale: włos, runo, wzór, prążek, raport. One podpowiadają, czy potrzebny jest układ jednokierunkowy. Potem spójrz na liczbę rozmiarów/kompletów: to zwykle wskazuje na układ pojedynczy albo łączony. Na końcu sprawdź, czy odpowiedzi są spójne.
info

Statystycznie 26% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Aksamit jest tkaniną z runem (włosem), które układa się w jednym kierunku, więc elementy wykroju powinny być ułożone jednokierunkowo, aby uniknąć różnic wyglądu."

Materiały:

  • Podręczniki i materiały szkolne z zakresu konstrukcji odzieży i technologii krojenia
  • Ćwiczenia praktyczne z układania szablonów na tkaninach kierunkowych (włosowych, z nadrukiem, z prążkiem)
  • Instrukcje stanowiskowe pracowni krojowni dotyczące tkanin z runem i materiałów wzorzystych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego