Operacja udokumentowana dowodem PT dotyczy rozchodu (wyksięgowania) środka trwałego, czyli usunięcia go z ewidencji bilansowej. Taka operacja występuje m.in. przy sprzedaży, likwidacji albo nieodpłatnym przekazaniu środka trwałego.
W księgowaniach rozchodu standardowo występują trzy elementy:
- wyksięgowanie wartości początkowej środka trwałego z konta 01x (po stronie Ma konta "Środki trwałe"),
- wyksięgowanie dotychczasowego umorzenia z konta 07x (zapis po stronie Wn konta "Umorzenie środków trwałych"),
- ujęcie wartości netto (wartość początkowa minus umorzenie) jako koszt – typowo w pozostałych kosztach operacyjnych.
Dlatego poprawna treść operacji to rozchód sprzedanego środka trwałego (najpierw wyksięgowanie składnika z ewidencji, a dopiero osobno księguje się przychód ze sprzedaży na podstawie faktury).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "Sprzedano zbędny środek trwały." – opisuje sprzedaż jako zdarzenie, ale nie precyzuje operacji ujętej na kontach w PT; sama sprzedaż obejmuje też przychód i rozrachunki, których tu nie ma.
- "Zaksięgowano miesięczną ratę umorzenia…" – amortyzacja jest zapisem okresowym (koszty amortyzacji vs umorzenie), a rozchód jest jednorazowym wyksięgowaniem wartości początkowej i umorzenia.
- "Przyjęto do eksploatacji zakupiony…" – przyjęcie środka trwałego do używania zwiększa konto środków trwałych po stronie Wn, a nie zmniejsza je po stronie Ma, oraz nie generuje jednorazowo pozostałych kosztów operacyjnych.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz jednocześnie ruch na koncie 01x (zmniejszenie) i 07x (wyksięgowanie umorzenia) oraz koszt wartości netto, najczęściej chodzi o rozchód środka trwałego.
