KWALIFIKACJA MEC5 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 25.
Wskazanie suwmiarki z czujnikiem zegarowym na przedstawionym zdjęciu wynosi
Ilustracja przedstawia suwmiarkę z czujnikiem zegarowym, używaną do precyzyjnego pomiaru długości.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odczyt z suwmiarki z czujnikiem zegarowym wykonuje się jako sumę wskazania z podziałki głównej (pełne milimetry) oraz wskazania z tarczy czujnika (części mm). Poprawny wynik musi być podany w mm i mieć sensowną wartość dla położenia szczęk przyrządu; w tym zadaniu odpowiada temu 9,60 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Suwmiarka z czujnikiem zegarowym (zamiast noniusza) daje wynik jako połączenie dwóch odczytów:

  • Podziałka główna na prowadnicy: pokazuje pełne milimetry (część "całkowitą" wyniku).
  • Czujnik zegarowy (tarcza): pokazuje część ułamkową milimetra, zwykle z rozdzielczością setnych (0,01 mm) lub dziesiątych, zależnie od modelu.

Procedura jest zawsze taka sama:

  1. Odczytaj liczbę pełnych milimetrów z podziałki głównej w miejscu, w którym zatrzymało się ramię suwmiarki.
  2. Odczytaj wskazanie tarczy czujnika (część ułamkową) i zamień je na mm zgodnie z działką przyrządu.
  3. Zsumuj oba składniki i zapisz wynik w mm.

W tej konstrukcji błędy najczęściej wynikają z mylenia, co pochodzi z której skali oraz z błędnego ustawienia przecinka.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w typowych sytuacjach tego typu?

  • 1,60 mm – zwykle efekt nieuwzględnienia pełnych milimetrów z podziałki głównej albo odczytania jedynie tarczy.
  • 10,06 mm – często wynika z pomieszania kolejności cyfr lub przyjęcia błędnej wartości działki (np. potraktowanie setnych jako dziesiątych albo odwrotnie).
  • 61,01 mm – najczęściej błąd rzędu wielkości: dopisanie dodatkowych cyfr z tarczy lub potraktowanie wskazania jako "61 mm", co nie odpowiada typowemu zakresowi położenia przy szczękach w takim ujęciu.

Wskazanie poprawne powinno być spójne: część z podziałki głównej + część z tarczy daje wynik w mm z właściwą dokładnością, tutaj: 9,60 mm.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj pełne milimetry z podziałki głównej na prowadnicy, a potem część ułamkową z tarczy czujnika. Wynik to suma tych dwóch wartości. Zawsze sprawdź jednostkę (mm) i rozdzielczość tarczy (np. 0,01 mm), aby nie przesunąć przecinka.
Tarcza czujnika pokazuje część ułamkową milimetra wynikającą z przesuwu suwaka. W praktyce odpowiada ona "doprecyzowaniu" odczytu z podziałki głównej. Błąd pojawia się, gdy ktoś traktuje tarczę jako pełne mm zamiast ułamków.
Podziałka główna daje wartość w pełnych milimetrach, a czujnik zegarowy dopowiada część ułamkową. Żaden z tych odczytów samodzielnie nie stanowi kompletnego wyniku. Dopiero suma daje poprawny pomiar z dokładnością przyrządu.
Najczęstsze pomyłki to: odczytanie tylko tarczy bez podziałki głównej, zła interpretacja działki (0,01 vs 0,1 mm), pomylenie kierunku zliczania wskazówki oraz przesunięcie przecinka. Pomaga rutyna: najpierw mm, potem ułamek mm.
Nie zawsze. Dokładność zależy od konkretnego modelu i jego rozdzielczości. Zaletą wersji z czujnikiem jest zwykle łatwiejszy odczyt ułamków (na tarczy), ale nadal trzeba poprawnie odczytać podziałkę główną i uwzględnić możliwy błąd zerowania.
Przed rozpoczęciem pomiarów, po zmianie położenia referencyjnego oraz gdy podejrzewasz przestawienie (np. po uderzeniu lub zabrudzeniu prowadnicy). Zerowanie wykonuje się przy całkowicie zamkniętych szczękach i czystych powierzchniach pomiarowych.
Oceń rząd wielkości: czy na zdjęciu szczęki są rozwarte na kilka–kilkanaście mm, czy na kilkadziesiąt mm. W zadaniach szkolnych zwykle pokazuje się niewielkie rozwarcie, więc wynik około 60 mm często sygnalizuje błąd przecinka lub błędne potraktowanie tarczy jako pełnych mm.
Oznacza, że najmniejsza działka odczytu odpowiada 0,01 mm przesuwu. Jeśli tarcza ma 100 działek na pełny obrót, to jeden obrót wskazówki odpowiada 1,00 mm. Zawsze sprawdź opis na tarczy lub w instrukcji, bo bywają inne podziałki.
Utrzymuj czystość prowadnicy i szczęk, nie dopuszczaj do uderzeń czujnika, przechowuj w etui i nie ściskaj szczęk na siłę. Po pracy przetrzyj powierzchnie i okresowo sprawdzaj zerowanie. To ogranicza błędy i wydłuża żywotność przyrządu.
Zastosuj kontrolę logiczną: (1) oszacuj rozwarcie szczęk "na oko", (2) sprawdź, czy część z tarczy mieści się w 0–1 mm (typowo), (3) dopilnuj dwóch miejsc po przecinku, jeśli tarcza jest setna. Taka autokontrola wyłapuje większość pomyłek.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Odczyt z suwmiarki z czujnikiem zegarowym wykonuje się jako sumę wskazania z podziałki głównej (pełne milimetry) oraz wskazania z tarczy czujnika (części mm)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Suwmiarka" (opis przyrządu i zasady pomiaru): https://pl.wikipedia.org/wiki/Suwmiarka (dostęp: 2026-02-18)
  • Mitutoyo – strona informacyjna/poradnik dotyczący suwmiarki (Vernier/Dial/Digital Caliper – zasada odczytu): https://www.mitutoyo.com/ (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Instrukcje użytkowania suwmiarki z czujnikiem zegarowym (manuale producentów)
  • Materiały dydaktyczne z metrologii warsztatowej dla mechaników
  • Ćwiczenia praktyczne z odczytu przyrządów: suwmiarka, mikrometr, czujnik zegarowy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego