KWALIFIKACJA MEC5 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 38.
Wynik pomiaru przedstawionego na ilustracji mikromierza wynosi
Ilustracja przedstawia mikromierz, który jest narzędziem pomiarowym używanym do precyzyjnego mierzenia małych odległości,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odczyt z mikromierza powstaje przez zsumowanie wartości ze skali na tulei (pełne mm, ewentualnie 0,5 mm) oraz wskazania na bębnie (setne mm). Dla przedstawionego pomiaru suma tych części daje wynik 9,37 mm, zgodny z zasadą odczytu 0,01 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Mikromierz zewnętrzny (typowo o rozdzielczości 0,01 mm) odczytuje się zawsze jako sumę dwóch składowych:

  • Skala na tulei – pokazuje pełne milimetry (a w wielu konstrukcjach także połówki milimetra, gdy linia 0,5 mm jest widoczna).
  • Skala na bębnie – pokazuje część ułamkową w setnych milimetra; zlicza się działki, których wskazanie pokrywa się z linią odniesienia na tulei.

Wynik 9,37 mm oznacza, że część "milimetrowa" daje 9 mm, a część "setna" daje 0,37 mm, co łącznie tworzy 9,37 mm. Takie podejście jest poprawne niezależnie od detalu, ponieważ wynika bezpośrednio z konstrukcji skali mikromierza 0,01 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 9,87 mm – typowy błąd polega na błędnym odczytaniu bębna (zamiana 37 na 87 działek) lub przesunięciu o 0,50 mm/0,10 mm wynikającym z nieuwagi.
  • 11,37 mm – wskazuje na pomyłkę w zliczeniu pełnych milimetrów na tulei (dodanie 2 mm "z rozpędu" lub odczyt z niewłaściwego fragmentu skali).
  • 11,87 mm – łączy oba powyższe mechanizmy: błędne pełne milimetry oraz błędną część setną.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal część całkowitą w mm na tulei (bez patrzenia na odpowiedzi), dopiero potem dopisz setne mm z bębna. Minimalizuje to ryzyko "dopasowywania" wyniku do wariantów odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odczyt wykonaj w dwóch etapach: 1) ze skali na tulei odczytaj pełne milimetry (i ewentualnie 0,5 mm, jeśli linia połówki jest widoczna). 2) z bębna odczytaj setne milimetra (działka pokrywająca się z linią odniesienia). Wynik to suma obu części.
Działka 0,01 mm oznacza, że najmniejszy krok odczytu (rozdzielczość) to jedna setna milimetra. W praktyce bęben ma podziałkę, z której odczytujesz część ułamkową, a tuleja daje część całkowitą w mm. Taki mikromierz służy do dokładniejszych pomiarów niż suwmiarka.
Pomyłka wynika zwykle z odczytu bębna: wystarczy błędnie wskazać numer działki pokrywającej się z linią odniesienia. Sprzyja temu pośpiech, słaba widoczność kreski odniesienia i "dopasowywanie" do odpowiedzi. Pomaga zasada: najpierw mm z tulei, potem setne z bębna.
Najczęstsze błędy to: pominięcie połówki milimetra na tulei, odczyt bębna z niewłaściwej kreski, dodanie 1–2 mm przez złe zliczenie pełnych milimetrów oraz wpisanie wyniku bez jednostki lub z błędnym separatorem. Dobrą praktyką jest głośne "składanie" wyniku: mm + setne.
Nie zawsze. Spotyka się mikromierze o różnych rozdzielczościach (np. 0,01 mm, a także dokładniejsze). Na egzaminach najczęściej używa się standardowego mikromierza warsztatowego 0,01 mm, ale warto sprawdzić opis przyrządu lub charakterystyczny typ podziałki na bębnie, jeśli jest pokazany.
Przy złączonych powierzchniach pomiarowych (kowadełko i wrzeciono) odczyt powinien wskazywać zero. Jeżeli jest przesunięcie, wynik pomiaru będzie systematycznie błędny. W praktyce wykonuje się kontrolę na wzorcach (np. płytkach wzorcowych) i w razie potrzeby koryguje ustawienie zgodnie z instrukcją przyrządu.
Mikromierz stosuje się, gdy potrzebujesz większej dokładności i powtarzalności pomiaru, np. przy kontroli średnic wałków, grubości blach czy wymiarów pasowanych. Suwmiarka jest bardziej uniwersalna, ale zwykle mniej dokładna. W montażu maszyn mikromierz jest typowym narzędziem do kontroli tolerancji.
Grzechotka (sprzęgiełko) pomaga uzyskać zbliżoną, powtarzalną siłę docisku do mierzonego elementu. Dzięki temu ogranicza błąd wynikający z "dokręcania" zbyt mocno lub zbyt słabo, co może zmienić wynik, zwłaszcza przy miękkich materiałach. Na egzaminie warto pamiętać, że docisk powinien być stały.
Mikromierz zewnętrzny służy do pomiaru wymiarów "na zewnątrz" elementu, np. średnicy wałka lub grubości materiału. Powierzchnie pomiarowe obejmują detal z dwóch stron. Inne typy mikromierzy (np. do pomiaru wewnętrznego) mają inną budowę i sposób przykładania, co może zmieniać interpretację odczytu.
Ćwicz na wielu przykładach zdjęć/rysunków: oddzielnie odczytuj tuleję (mm i ewentualnie 0,5 mm), potem bęben (setne). Zapisuj wynik zawsze w mm z dwoma miejscami po przecinku. Dobrym treningiem jest też porównywanie mikromierza z suwmiarką na tym samym detalu i analiza różnic.
info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że odczyt z mikromierza powstaje przez zsumowanie wartości ze skali na tulei (pełne mm, ewentualnie 0,5 mm) oraz wskazania na bębnie (setne mm).

Źródła:

  • Wikipedia (EN), "Micrometer", https://en.wikipedia.org/wiki/Micrometer - accessed 2026-02-18
  • Wikipedia (PL), "Mikrometr (przyrząd pomiarowy)", https://pl.wikipedia.org/wiki/Mikrometr_(przyrz%C4%85d_pomiarowy) - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Instrukcje producentów mikromierzy (opis skali i przykładowe odczyty)
  • Podręczniki metrologii warsztatowej (mikromierze, suwmiarki, czujniki zegarowe)
  • Zadania treningowe z odczytu mikromierza na rysunkach/zdjęciach (różne zakresy i typy podziałek)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego