KWALIFIKACJA MEC5 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 23.
Wynik pomiaru na przedstawionym głębokościomierzu mikrometrycznym ma wartość
Ilustracja przedstawia głębokościomierz mikrometryczny, który jest narzędziem pomiarowym używanym do precyzyjnego mierzenia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odczyt z głębokościomierza mikrometrycznego wykonuje się jako sumę wskazań tulei i bębna.
Z tulei odczytujemy ostatnią widoczną wartość z uwzględnieniem 0,5 mm: 18,5 mm.
Z bębna (0,01 mm) linia odniesienia wskazuje 31, czyli 0,31 mm.
Razem: 18,5 + 0,31 = 18,81 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W głębokościomierzu mikrometrycznym wynik pomiaru wyznacza się przez dodanie dwóch odczytów: z tulei (skala stała) i z bębna (skala ruchoma). W tym przyrządzie skala na tulei jest charakterystycznie malejąca w kierunku bębna, dlatego odczyt wykonuje się jako "ostatnią widoczną" kreskę, której bęben jeszcze nie zasłonił.

1) Odczyt z tulei (mm i 0,5 mm)
Najpierw ustala się wartość na podziałce głównej: bierzemy ostatnią w pełni widoczną kreskę milimetrową i sprawdzamy, czy widać również kreskę połówkową. Na ilustracji widoczna jest kreska połówkowa odpowiadająca 18,5 mm (kreska 18 mm jest już zasłonięta przez bęben).

2) Odczyt z bębna (setne mm)
Następnie patrzymy, z którą działką bębna pokrywa się linia odniesienia na tulei. Bęben ma podziałkę co 0,01 mm, więc wskazanie "31" oznacza 0,31 mm.

3) Suma odczytów
Dodajemy obie składowe: 18,5 mm + 0,31 mm = 18,81 mm. To jest poprawny wynik pomiaru.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 21,31 mm i 22,31 mm zwykle wynikają z błędu odczytu tulei (przesunięcie o kilka milimetrów), często spowodowanego myleniem kierunku skali lub odczytywaniem "pierwszej widocznej" liczby zamiast ostatniej widocznej kreski.
  • 31,19 mm sugeruje pomylenie roli bębna i tulei (traktowanie "31" jako milimetrów) albo błędne dopasowanie do linii odniesienia i jednoczesne błędne odczytanie skali głównej.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonuj odczyt w tej kolejności: tuleja (mm i 0,5 mm) → bęben (setne) → suma. To ogranicza ryzyko pominięcia kreski 0,5 mm lub błędu związanego z odwrotną skalą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wynik odczytuje się jako sumę wskazania na tulei i na bębnie. Najpierw bierzesz ostatnią widoczną kreskę na tulei (mm oraz ewentualne 0,5 mm), potem dodajesz wskazanie bębna w setnych milimetra (0,01 mm) z linii odniesienia.
W wielu głębokościomierzach mikrometrycznych wartości na tulei maleją w kierunku bębna, ponieważ wraz z wkręcaniem trzpienia krawędź bębna zasłania kolejne oznaczenia. Dlatego odczytuje się "ostatnią widoczną" wartość, a nie pierwszą po prawej stronie.
Kreska 0,5 mm oznacza dodatkową połówkę milimetra między pełnymi działkami. Jeśli jest jeszcze widoczna przed krawędzią bębna, trzeba ją dodać do pełnych milimetrów z tulei. Pominięcie tej kreski to jedna z najczęstszych przyczyn błędu o 0,5 mm.
Na bębnie każda działka to zwykle 0,01 mm. Wskazanie 31 oznacza więc 0,31 mm. Do wyniku końcowego dodajesz tę wartość do odczytu z tulei (mm i 0,5 mm), uzyskując pełny wymiar głębokości.
Tak, w typowym przyrządzie mikrometrycznym wynik to tuleja + bęben. Tuleja daje część w mm (i ewentualnie 0,5 mm), a bęben część w setnych mm. Pomijanie jednej ze składowych prowadzi do odpowiedzi "zaniżonej" lub "zawyżonej".
Najczęstsze są: mylenie kierunku skali (odczyt jak w mikrometrze zewnętrznym), pominięcie 0,5 mm na tulei oraz złe trafienie w działkę bębna (przesunięcie o 1–2 setne). Pomaga rutyna: tuleja → bęben → suma.
Stosuje się go, gdy potrzebujesz precyzyjnie zmierzyć głębokość otworu, rowka lub stopnia, np. w kontroli rowków pod pierścienie tłokowe, gniazd, podtoczeń czy stopniowań w otworach. Jest przydatny w kontroli międzyoperacyjnej i przy odbiorze detali.
Sprawdzasz logicznie: tuleja pokazuje część "grubą" w okolicy 18–19 mm (widać 18,5), a bęben dodaje tylko ułamek poniżej 1 mm (np. 0,31). Suma daje 18,81 mm, czyli wartość nieznacznie większą od 18,5 mm, co jest spójne.
Linia odniesienia jest na tulei (skali stałej) i przecina podziałkę bębna. To z nią porównujesz kreski na bębnie, aby odczytać setne milimetra. Odczyt wykonuj prostopadle wzrokiem do skali, aby ograniczyć błąd paralaksy.
Tak, przed pomiarami kontrolnymi należy sprawdzić "zero" (ustawienie odniesienia), zwykle na płycie wzorcowej lub zgodnie z instrukcją stanowiskową. Brak kontroli zera może dodać stały błąd do każdego wyniku, nawet jeśli sam odczyt ze skali jest wykonany poprawnie.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręcznik metrologii warsztatowej (dział: mikrometry i głębokościomierze)
  • Instrukcje stanowiskowe i karty pomiarowe z pracowni pomiarów warsztatowych
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych MEC.3 z odczytem przyrządów pomiarowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego