Sprawdziany są narzędziami do kontroli, a nie do dokładnego pomiaru. W praktyce warsztatowej wykorzystuje się je do szybkiej oceny, czy wykonany element mieści się w dopuszczalnej tolerancji (zasada przechodzi / nie przechodzi).
Jeżeli sprawdzian z rysunku jest konstrukcyjnie przeznaczony do kontroli zewnętrznego wymiaru (czyli współpracuje z powierzchnią zewnętrzną badanego elementu), to kontroluje się nim wałek. Taki sprawdzian "obejmuje" element z zewnątrz lub jest przykładany do jego powierzchni zewnętrznej, co odpowiada kontroli średnicy wałka w produkcji i podczas montażu.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Otworu – kontrola otworu wymaga narzędzia, które wchodzi do środka (np. sprawdzian trzpieniowy/kołkowy). Mechanizm kontaktu jest odwrotny: sprawdzian pracuje wewnątrz elementu, a nie na zewnątrz.
- Gwintu zewnętrznego – do gwintu zewnętrznego stosuje się sprawdziany gwintowe (najczęściej pierścieniowe) o profilu dopasowanym do zarysu gwintu. Sama kontrola "gładką" powierzchnią nie weryfikuje skoku i profilu.
- Gwintu wewnętrznego – analogicznie, gwint wewnętrzny kontroluje się sprawdzianem gwintowym trzpieniowym (wkręcanym), który sprawdza zgodność zarysu gwintu. Sprawdzian do średnicy wałka nie weryfikuje parametrów gwintu.
Wskazówka egzaminacyjna: patrz na to, gdzie narzędzie ma stykać się z detalem (na zewnątrz czy wewnątrz) i czy ma profil typowy dla gwintu. To zwykle pozwala odróżnić sprawdziany do wałków/otworów od sprawdzianów gwintowych.
