Współczynnik prostokątności (często nazywany też współczynnikiem "kształtu" filtru) opisuje, jak szybko charakterystyka filtru opada poza pasmem użytecznym. Intuicyjnie: im bardziej "prostokątna" charakterystyka, tym bardziej strome zbocza i tym lepsza selektywność.
W zadaniu współczynnik jest określony wzorem podanym w treści. Taki wzór zwykle ma postać ilorazu dwóch szerokości pasma wyznaczonych dla dwóch różnych poziomów tłumienia (np. w pobliżu granicy pasma przenoszenia oraz w głębszym tłumieniu w paśmie zaporowym). Procedura jest zawsze podobna:
- Na wykresie charakterystyki częstotliwościowej zaznacza się poziom tłumienia pierwszy (zgodny ze wzorem) i odczytuje dwie częstotliwości graniczne po obu stronach maksimum/centrum pasma; z ich różnicy (lub innej definicji z podanego wzoru) wyznacza się pierwszą szerokość pasma.
- Analogicznie postępuje się dla drugiego poziomu tłumienia wymaganego przez wzór, otrzymując drugą szerokość pasma.
- Następnie podstawia się obie wartości do wzoru i wykonuje dzielenie.
Wynik 0,33 oznacza, że szerokość pasma dla bardziej "restrykcyjnego" poziomu (zwykle głębszego tłumienia) jest odpowiednio mniejsza w porównaniu z pasmem odniesienia – co jest spójne z definicją współczynnika jako ilorazu.
Odpowiedzi rozpraszające 0,50, 0,66 i 0,75 są typowymi wynikami, które pojawiają się, gdy:
- odczyta się punkty z wykresu dla niewłaściwego poziomu tłumienia,
- pomyli się strony pasma (np. użyje się tylko jednej częstotliwości zamiast dwóch),
- zamieni się miejscami licznik z mianownikiem we wzorze,
- odczyta się częstotliwości z innej skali (np. z osi pomocniczej) lub zbyt "na oko".
Na egzaminie warto zawsze dopisać sobie krótko: "najpierw dwa pasma z wykresu, potem iloraz zgodnie ze wzorem" i sprawdzić, czy wynik ma sens (np. czy nie wyszedł większy niż 1, jeśli wzór zakłada iloraz pasma węższego do szerszego).
