W pomiarach sytuacyjnych (położenie punktów w planie) i wysokościowych (rzędne, różnice wysokości) wymagana dokładność do 1 cm oznacza konieczność użycia instrumentu, który zapewnia precyzyjny pomiar kątów i odległości oraz pozwala na obliczenie współrzędnych i wysokości z odpowiednią kontrolą błędów.
Stacja totalna łączy funkcje teodolitu (pomiar kątów) i dalmierza elektronicznego EDM (pomiar odległości). Dzięki temu można wykonywać pomiary tachimetryczne: wyznaczać położenie punktów, przewyższenia i wysokości, a następnie opracować wyniki w układzie współrzędnych. W praktyce geodezyjnej jest to standardowy wybór, gdy trzeba uzyskać dokładności centymetrowe dla sytuacji i wysokości w jednym, spójnym procesie pomiarowym.
Dlaczego pozostałe instrumenty nie pasują do wymagania 1 cm?
- "Taśma miernicza" – pozwala mierzyć odległości, ale zwykle bez zapewnienia stabilnej geometrii pomiaru, kontroli kierunków i bez łatwego przeniesienia wyników na współrzędne. Dokładność w terenie silnie zależy od warunków (naciąg, temperatura, ugięcie, odczyt), dlatego trudno ją uznać za właściwy instrument do kompleksowych pomiarów sytuacyjno-wysokościowych do 1 cm.
- "Kompas" – służy do orientacyjnego wyznaczania kierunków (azymutów), podatnego na zakłócenia magnetyczne. Nie jest to instrument do pomiarów geodezyjnych o centymetrowej dokładności ani dla sytuacji, ani dla wysokości.
- "Teodolit" – mierzy głównie kąty. Bez dalmierza (lub bez dodatkowych metod odległościowych) nie zapewnia kompletnego, efektywnego pomiaru sytuacyjnego i wysokościowego w wymaganej dokładności. W praktyce do zadań centymetrowych wybiera się instrument integrujący pomiar kątów i odległości, czyli stację totalną.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się jednocześnie "pomiary sytuacyjne i wysokościowe" oraz wymagana wysoka dokładność, najczęściej chodzi o instrument pozwalający mierzyć kąty + odległości i liczyć współrzędne/ wysokości, czyli stację totalną (tachimetr elektroniczny).
