KWALIFIKACJA EKA3 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 31.
Wykaz kolejnych sygnatur jednostek inwentarzowych zespołu, zestawiający sygnatury nowe z dawnymi lub dawne z nowymi to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Konkordancja to zestawienie, które służy do powiązania dwóch systemów oznaczeń: sygnatur nowych i dawnych (lub odwrotnie) w obrębie zespołu. Dzięki temu można odnaleźć jednostkę, gdy w obiegu funkcjonują różne sygnatury. Pozostałe pojęcia nie opisują takiego mapowania oznaczeń.

Pełne wyjaśnienie:

Określenie "konkordancja" odnosi się do wykazu, który zestawia ze sobą sygnatury funkcjonujące w dwóch różnych porządkach (najczęściej: nowe sygnatury z dawnymi albo dawne z nowymi). Taka pomoc jest potrzebna wtedy, gdy w archiwum zmieniono sposób sygnowania jednostek (np. po uporządkowaniu zespołu, zmianie układu lub ujednoliceniu ewidencji), a użytkownicy, pracownicy lub starsze materiały nadal odwołują się do wcześniejszych oznaczeń.

Odpowiedź "sumariusz" jest nieadekwatna, ponieważ sumariusz kojarzy się z opisowym zestawieniem treści (np. wykazem spraw, tematów lub zawartości), a nie z technicznym powiązaniem dwóch systemów sygnatur. Nie spełnia kluczowego warunku z pytania: "zestawienia sygnatur nowych z dawnymi".

Odpowiedź "archiwizacja" oznacza proces związany z przekazywaniem/utrwalaniem dokumentacji do archiwum (w sensie czynności organizacyjnych lub informatycznych), a nie konkretną pomocą ewidencyjną w postaci wykazu porównawczego sygnatur. To błąd wynikający z używania słowa potocznie, bez rozróżnienia narzędzi ewidencyjnych.

Odpowiedź "indeks" także bywa myląca, bo indeks jest narzędziem wyszukiwawczym (np. alfabetycznym), które prowadzi do haseł, nazwisk lub tematów. Indeks nie musi i zwykle nie ma obowiązku mapowania relacji "stare–nowe sygnatury".

W praktyce archiwalnej warto zapamiętać: jeśli pytanie mówi o przyporządkowaniu i zgodności dwóch oznaczeń tej samej jednostki, najczęściej chodzi właśnie o konkordancję.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Konkordancja to wykaz, który łączy dwa systemy oznaczeń tej samej dokumentacji, np. pokazuje zależność między dawną a nową sygnaturą jednostki. Ułatwia odnalezienie akt, gdy w obiegu (np. w starych notatkach) funkcjonują wcześniejsze oznaczenia.
Najczęściej zawiera pary odpowiadających sobie oznaczeń: "sygnatura dawna" i "sygnatura nowa" (albo odwrotnie). Czasem dodaje się krótkie uwagi identyfikacyjne, ale istotą jest możliwość przejścia z jednego systemu sygnowania na drugi bez przeszukiwania całego inwentarza.
Zmiana sygnatur pojawia się np. po uporządkowaniu zespołu, zmianie układu, scaleniu ewidencji lub korekcie błędów. Wtedy stare oznaczenia mogą nadal występować w korespondencji i kwerendach, więc potrzebne jest narzędzie, które pozwoli szybko ustalić aktualną sygnaturę.
Indeks służy głównie do wyszukiwania według haseł (np. nazwisk, miejscowości, tematów) i kieruje do opisów lub sygnatur. Konkordancja nie jest hasłowa, tylko "tłumaczy" jedno oznaczenie na drugie, zestawiając dawne i nowe sygnatury tej samej jednostki.
Sumariusz to pomoc o charakterze opisowym, zwykle streszczająca zawartość jednostek lub porządkująca informacje o treści. Nie służy do porównywania dwóch systemów sygnatur. Jeśli pytanie dotyczy zestawienia "nowe–dawne sygnatury", właściwszym terminem jest konkordancja.
Zwykle nie. Archiwizacja to proces lub zbiór czynności związanych z zabezpieczeniem i przekazaniem dokumentacji (często także w kontekście cyfrowym). Pytanie o "wykaz zestawiający sygnatury" dotyczy pomocy ewidencyjnej, czyli konkretnego narzędzia informacyjnego, a nie procesu.
Najbardziej wtedy, gdy archiwum zmienia system sygnowania (np. po porządkowaniu zespołu) i przez pewien czas funkcjonują równolegle stare odwołania oraz nowe oznaczenia. Konkordancja skraca czas obsługi kwerend i zmniejsza ryzyko podania błędnej sygnatury.
Kluczowe są sformułowania: "zestawiający", "porównujący", "nowe z dawnymi" albo "dawne z nowymi" w odniesieniu do sygnatur. To wskazuje na mapowanie dwóch oznaczeń tej samej jednostki, a nie na opis treści (sumariusz) czy wyszukiwanie haseł (indeks).
Częsty błąd to traktowanie każdego wykazu jako "indeksu" oraz ignorowanie tego, co jest zestawiane (sygnatury czy treści). Pomaga zadanie sobie pytania: czy narzędzie łączy dwa systemy oznaczeń? Jeśli tak, to właściwym terminem jest konkordancja.
Ucz się definicji przez porównania: co służy do wyszukiwania haseł (indeks), co do opisu treści (sumariusz), a co do powiązania oznaczeń (konkordancja). Dobrą metodą są fiszki z krótką definicją i przykładem zastosowania w obsłudze kwerend.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Konkordancja to zestawienie, które służy do powiązania dwóch systemów oznaczeń: sygnatur nowych i dawnych (lub odwrotnie) w obrębie zespołu."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z terminologii archiwalnej (działy: pomoce ewidencyjne, opracowanie zasobu)
  • Materiały dydaktyczne z kwalifikacji archiwalnych dotyczące ewidencji i inwentarzy
  • Ćwiczenia: rozpoznawanie pomocy archiwalnych na podstawie definicji (indeks, sumariusz, konkordancja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego