KWALIFIKACJA HGT2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 16.
Wykorzystując wszystkie surowce wymienione w normatywie, należy sporządzić
Ilustracja przedstawia tabelę z normatywem surowców i półproduktów potrzebnych do przygotowania dania, które jest częścią
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gulasz rozpoznaje się po normatywie: mięso pokrojone (tu wieprzowina) jest duszone z cebulą w niewielkiej ilości wody, a sos bywa zagęszczany mąką. Kluczowa jest też papryka jako dominująca przyprawa. Pozostałe dania wymagają innej techniki lub innych typowych składników.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach opartych o normatyw należy rozpoznać potrawę na podstawie zestawu surowców i typowej technologii. W podanym normatywie występują: wieprzowina, cebula, tłuszcz, woda oraz mąka pszenna (do zagęszczenia), a w przyprawach m.in. papryka, liść laurowy i ziele angielskie.

Taki układ składników jest charakterystyczny dla gulaszu:

  • mięso jest zwykle krojone w kostkę i najpierw obsmażane na tłuszczu,
  • cebula stanowi bazę smakowo-zapachową,
  • dodatek wody wskazuje na duszenie (powstaje sos),
  • mąka służy do związania/zagęszczenia sosu,
  • papryka jest przyprawą, która silnie identyfikuje gulasz (profil smakowy "paprykowy").

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Pieczeń to typowo mięso pieczone w całości lub większym kawałku. W normatywie gulaszu częściej pojawia się woda do duszenia i mąka do sosu, co nie jest cechą rozpoznawczą pieczeni.
  • Sztufada to również mięso w sosie, ale w szkolnej praktyce i w tradycyjnym ujęciu bywa kojarzona głównie z wołowiną oraz innym doborem dodatków. Samo "mięso + sos" nie wystarcza; tu dodatkowo papryka kieruje w stronę gulaszu.
  • Paprykarz (w typowych wariantach) opiera się na innym profilu surowcowym i często wymaga składników nadających barwę i smak pomidorowy (np. koncentrat) lub innych charakterystycznych dodatków; w normatywie ich nie ma.

Wskazówka egzaminacyjna: w rozpoznawaniu potraw szukaj "składników sygnaturowych" (np. papryka dla gulaszu) oraz elementów technologii zapisanych w surowcach (woda + mąka → sos z duszenia, nie pieczenie bez płynu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Normatyw to zestawienie surowców i ich ilości przewidzianych na określoną liczbę porcji. Służy do planowania zakupów, kalkulacji oraz utrzymania stałej jakości potrawy. W zadaniach egzaminacyjnych pozwala też rozpoznać danie po typowych składnikach i proporcjach.
Najczęściej wskazują na niego: mięso w kostkę (np. wieprzowina), cebula jako baza, tłuszcz do obsmażenia, płyn do duszenia (woda/bulion) oraz element wiążący sos (mąka lub zasmażka). Bardzo diagnostyczna jest też papryka jako dominująca przyprawa.
Papryka (słodka lub ostra) nadaje gulaszowi charakterystyczny aromat, kolor i profil smakowy. Jeśli w normatywie pojawia się papryka obok typowych składników do duszenia i sosu, to mocno zawęża wybór potrawy do gulaszu, a nie do przypadkowego "mięsa w sosie".
Na duszenie wskazuje obecność płynu (np. wody) oraz składników typowych dla sosu: mąki do zagęszczenia i tłuszczu do obsmażenia oraz zrobienia zasmażki. Duszenie zwykle oznacza obróbkę mięsa w niewielkiej ilości płynu pod przykryciem, aż do zmiękczenia.
Gulasz to mięso krojone i duszone w sosie, często z cebulą i papryką, zwykle podawane jako "mięso w sosie". Pieczeń przygotowuje się przez pieczenie większego kawałka mięsa (często w całości) i nie opiera się na sosie zagęszczanym mąką jako elemencie kluczowym.
Obie potrawy kończą się mięsem w sosie, więc uczniowie stosują skrót myślowy: "duszone mięso = dowolna nazwa". Błąd wynika z pomijania szczegółów normatywu. W rozpoznaniu trzeba zwrócić uwagę na mięso, przyprawy dominujące (np. papryka) i typowy profil potrawy.
Tak. W praktyce szkolnej i domowej gulasz bywa przygotowywany zarówno z wołowiny, jak i z wieprzowiny, a o rozpoznaniu decyduje technologia (duszenie w sosie) i charakterystyczne przyprawy, szczególnie papryka. Rodzaj mięsa jest ważny, ale nie jedyny.
Mąka w normatywie potrawy duszonej najczęściej służy do zagęszczenia sosu: przez zasmażkę, obsypanie mięsa lub zawiesinę. To sygnał, że danie ma mieć sos o określonej konsystencji. W gulaszu taki sos jest typowym elementem potrawy.
Najczęstsze błędy to: skupienie się na jednym składniku i ignorowanie reszty, nieuwzględnianie metody obróbki sugerowanej przez surowce (np. woda + mąka), oraz mylenie nazw potraw o podobnym efekcie końcowym. Pomaga szukanie "składników sygnaturowych" dania.
Ćwicz rozpoznawanie potraw na podstawie krótkich normatywów: wypisz składniki kluczowe i dopasuj do nich technologię (pieczenie/duszenie/smażenie). Ucz się par: składnik → funkcja (woda do duszenia, mąka do sosu, papryka jako profil smakowy). Porównuj podobne dania w tabeli.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Gulasz rozpoznaje się po normatywie: mięso pokrojone (tu wieprzowina) jest duszone z cebulą w niewielkiej ilości wody, a sos bywa zagęszczany mąką."

Źródła:

  • Opis ilustracji (tabela normatywu na 4 porcje: wieprzowina 600 g, mąka 50 g, tłuszcz 70 g, cebula 50 g, woda 250 g, przyprawy: sól, pieprz, papryka, ziele angielskie, liść laurowy) – materiał kontekstowy z analizy obrazu w zadaniu

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z technologii gastronomicznej (dział: potrawy z mięsa, duszenie)
  • Zbiory receptur i normatywy gastronomiczne stosowane w szkołach branżowych
  • Notatki własne: cechy rozpoznawcze potraw (składniki kluczowe i metoda obróbki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego