KWALIFIKACJA HAN2 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 4.
Wykres przedstawia odpowiedzi młodzieży na pytanie: "Czym kierujesz się przy wyborze markowego obuwia sportowego?". Na podstawie zamieszczonego wykresu określ, który rodzaj zachowań rynkowych dominował wśród respondentów?
Ilustracja przedstawia wykres kołowy, który obrazuje odpowiedzi młodzieży na pytanie dotyczące czynników decydujących o
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zachowania nierutynowe oznaczają wybór podejmowany bez automatyzmu i przyzwyczajenia – klient rozważa kryteria i reaguje na informacje/bodźce rynkowe. Jeśli z wykresu wynika, że decyzja zależy od czynników innych niż stały nawyk zakupu, dominują właśnie zachowania nierutynowe, a nie nawykowe czy czysto emocjonalne.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu trzeba rozpoznać dominujący typ zachowań rynkowych na podstawie odpowiedzi z wykresu dotyczącego wyboru markowego obuwia sportowego. Kluczowe jest odróżnienie zachowań rutynowych (nawykowych) od nierutynowych oraz zrozumienie, czym są motywy racjonalne i emocjonalne.

Zachowania nierutynowe występują wtedy, gdy zakup nie jest wykonywany "z przyzwyczajenia". Decyzja wymaga choćby krótkiego namysłu, porównania wariantów, kierowania się informacjami (np. o cechach, jakości, dopasowaniu do potrzeb) albo zmiennymi bodźcami rynkowymi. W praktyce oznacza to, że klient nie kupuje zawsze tej samej pary/marki automatycznie, tylko każdorazowo podejmuje wybór w oparciu o wskazywane kryteria.

Dlatego poprawna odpowiedź to "Nierutynowe." – ponieważ dominacja takiego wzorca wynika z przewagi odpowiedzi wskazujących na brak stałego nawyku oraz na podejmowanie decyzji w zależności od czynników sytuacyjnych i informacji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Nawykowe." – dotyczy zakupów powtarzalnych, automatycznych, przy niskim zaangażowaniu (np. zawsze ta sama marka bez analizowania alternatyw). Gdyby dominował nawyk, wykres wskazywałby przede wszystkim przywiązanie i powtarzalność wyboru.
  • "Racjonalne." – akcentują kalkulację i chłodną ocenę (np. relacja ceny do jakości) jako główny mechanizm. Same motywy racjonalne mogą występować w decyzji, ale nie muszą oznaczać jednego, dominującego typu zachowań w ujęciu rutynowości.
  • "Emocjonalne." – oznaczają przewagę impulsu, mody, prestiżu, potrzeby akceptacji czy wizerunku. To inny wymiar opisu decyzji; nie jest to tożsame z rozróżnieniem rutynowe vs nierutynowe. Emocje mogą towarzyszyć zakupowi, ale o dominacji tej kategorii przesądzają konkretne dane z wykresu.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw odczytaj największy udział na wykresie, potem dopasuj go do definicji kategorii. Nie wybieraj odpowiedzi "z intuicji" (np. że marka = emocje), tylko na podstawie tego, co faktycznie dominuje w danych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zachowania rynkowe konsumentów to sposób, w jaki nabywcy rozpoznają potrzeby, szukają informacji, porównują oferty i podejmują decyzję o zakupie oraz oceniają go po zakupie. W handlu opisuje się je m.in. przez rutynowość zakupu oraz przez motywy racjonalne i emocjonalne.
Zachowania nawykowe to zakupy powtarzalne i automatyczne (niski namysł, często ta sama marka). Nierutynowe pojawiają się, gdy klient musi porównać warianty lub kieruje się zmiennymi kryteriami i informacjami. W zadaniach egzaminacyjnych decydują dane z wykresu o dominującym sposobie wyboru.
Marka może wywoływać emocje (prestiż, moda), ale zakup może być też nierutynowy lub racjonalny, jeśli klient porównuje cechy, dopasowanie, trwałość czy opinie. Na egzaminie nie wolno zakładać motywu "z góry" – trzeba oprzeć się na tym, jakie odpowiedzi przeważają w badaniu.
Najpierw znajdź kategorię z największym udziałem (najwyższy słupek/odsetek). Następnie przypisz ją do definicji typu zachowań (np. nawyk = powtarzalność, nierutynowe = brak automatyzmu). Dopiero potem wybierz odpowiedź. To minimalizuje błąd intuicyjnego zgadywania.
Przykłady to: porównywanie kilku marek i modeli, pytania o technologię i trwałość, sprawdzanie opinii lub testowanie dopasowania, rezygnacja z "zawsze tej samej" marki. Klient podejmuje decyzję zależnie od informacji i sytuacji, a nie według stałego schematu.
Nie zawsze. Racjonalność opisuje motyw (kalkulacja, analiza), a rutynowość opisuje powtarzalność i automatyzm. Ktoś może kupować rutynowo, bo "zawsze ta marka ma dobrą jakość" (to nadal rutyna), albo nierutynowo, bo porównuje i szuka najlepszej opcji.
Najczęstsze błędy to: wybór odpowiedzi na podstawie skojarzeń (np. marka = emocje), pomylenie pojęć "nawykowe" i "nierutynowe", nieuwzględnienie największego udziału na wykresie oraz czytanie wykresu bez porównania wartości. Pomaga szybkie dopasowanie do definicji.
Gdy produkt jest często kupowany i klient ma ulubioną markę, warto wzmacniać rutynę: dobra dostępność towaru, stała ekspozycja, program lojalnościowy, powtarzalna promocja. Wtedy klient kupuje szybciej i rzadziej porównuje konkurencję, co ułatwia planowanie sprzedaży.
Przy zachowaniach nierutynowych kluczowe jest doradztwo: zadawanie pytań o potrzeby, przedstawienie różnic między modelami, argumenty produktowe, porównanie korzyści i ograniczeń oraz budowanie zaufania. Taki klient oczekuje informacji, więc rośnie rola kompetencji sprzedawcy i prezentacji.
Wiedza ta przydaje się w analizie rynku i badań ankietowych, doborze narzędzi promocji, argumentacji handlowej, segmentacji klientów i planowaniu asortymentu. Pozwala lepiej przewidywać reakcje na cenę, markę i reklamę oraz dopasować obsługę do stylu decyzji zakupowej.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zachowania nierutynowe oznaczają wybór podejmowany bez automatyzmu i przyzwyczajenia – klient rozważa kryteria i reaguje na informacje/bodźce rynkowe.

Źródła:

  • Philip Kotler, Kevin Lane Keller, "Marketing Management", rozdział dotyczący zachowań konsumentów (Consumer Buyer Behavior) – definicje czynników wpływających na decyzje zakupowe
  • Michael R. Solomon, "Consumer Behavior: Buying, Having, and Being", rozdziały o procesie podejmowania decyzji i rodzajach zachowań zakupowych
  • Encyklopedia PWN – hasło "zachowanie konsumenta / zachowania konsumentów" (definicje i podstawowe ujęcia pojęcia), https://encyklopedia.pwn.pl/ (dostęp 2026-02-14)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw marketingu i zachowań konsumentów (rozdziały: proces decyzyjny, czynniki wpływu, typologie zachowań)
  • Notatki/lekcje dotyczące interpretacji wykresów i wyników ankiet (dominanta, udział procentowy, wnioski)
  • Zadania testowe z kwalifikacji HAN.2 z obszaru badań marketingowych i analizy rynku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego