KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2023 (test 2)

PYTANIE NR 13.
Które wyprowadzenia czujnika kontroli i zaniku faz należy włączyć szeregowo z cewką stycznika zgodnie z przedstawionymi schematami z jego instrukcji fabrycznej?
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny związany z kontrolą i zanikiem faz, co jest istotne w kontekście kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Styk wyjściowy czujnika zaniku faz, wskazany w instrukcji jako przeznaczony do rozłączania obwodu sterowania, włącza się szeregowo z cewką stycznika.
W analizowanym schemacie są to wyprowadzenia "7 i 8", dzięki czemu przy zaniku/nieprawidłowości faz cewka nie zostanie zasilona.

Pełne wyjaśnienie:

Czujnik kontroli i zaniku faz pełni rolę zabezpieczenia: ma dopuścić do załączenia napędu tylko wtedy, gdy zasilanie trójfazowe jest prawidłowe (brak zaniku fazy, właściwe warunki pracy według funkcji danego czujnika). W typowym układzie sterowania realizuje się to przez włączenie styku wyjściowego czujnika w szereg z obwodem cewki stycznika.

Dlaczego połączenie szeregowe jest kluczowe? Ponieważ cewka stycznika ma zadziałać tylko wtedy, gdy wszystkie elementy w torze sterowania "zezwalają" na załączenie. Jeśli czujnik wykryje zanik fazy lub inny stan niedopuszczalny, jego styk zmienia stan (najczęściej rozłącza tor) i cewka nie dostaje napięcia – stycznik nie załącza, a odbiornik jest chroniony.

Odpowiedź "7 i 8" jest poprawna, bo w przedstawionych schematach z instrukcji fabrycznej to te zaciski tworzą styk przeznaczony do włączenia w obwód sterowania cewką stycznika (styk "zezwolenia").

Pozostałe propozycje są błędne, ponieważ wskazują pary zacisków, które według typowej logiki dokumentacji nie odpowiadają właściwemu stykowi wyjściowemu używanemu do rozłączania toru sterowania, albo mieszają zaciski z różnych funkcji (np. inne wejścia/wyjścia urządzenia). W praktyce taka pomyłka może spowodować brak zadziałania zabezpieczenia (stycznik załączy mimo zaniku fazy) albo odwrotnie: stycznik nie będzie się załączał mimo poprawnego zasilania.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze "prześledź" na schemacie drogę od zasilania obwodu sterowania do cewki stycznika i znajdź element, który ma ją rozłączać w stanie awarii. To właśnie jego zaciski powinny być wskazane jako para do włączenia szeregowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza wstawienie styku czujnika w ten sam tor prądowy co cewka. Gdy czujnik "zezwala", styk jest zamknięty i cewka może się zasilić. Gdy wykryje zanik lub błąd faz, styk rozłącza tor i stycznik nie załącza odbiornika.
Bo cewka jest elementem wykonawczym sterującym załączeniem stycznika. Zablokowanie cewki w stanie awarii jest najprostszą i najpewniejszą metodą, aby nie dopuścić do pracy silnika/urządzenia przy nieprawidłowym zasilaniu, co ogranicza ryzyko uszkodzeń.
Na schemacie szukaj symbolu styku (NO/NC/przełącznego) przypisanego do numerów zacisków. Wyjście stykowe jest rysowane jak styk przekaźnika, a nie jak zaciski zasilania. Właśnie tę parę zacisków włącza się w obwód sterowania.
Nie. Numeracja i funkcje zacisków zależą od modelu i producenta. Dlatego na egzaminie i w praktyce trzeba opierać się na konkretnej instrukcji lub schemacie połączeń dostarczonym przez producenta, a nie na "typowych" skojarzeniach.
Najczęściej występują dwa scenariusze: (1) stycznik nie załącza mimo poprawnego zasilania – układ "nie dostaje zezwolenia"; (2) stycznik załącza mimo awarii faz – zabezpieczenie jest nieskuteczne. Oba przypadki utrudniają rozruch i mogą powodować awarie urządzeń.
Częsty błąd to pomylenie zacisków zasilania czujnika z zaciskami styku wyjściowego, bo oba są "na obudowie" tego samego urządzenia. Drugi błąd to nieuwzględnienie, że w torze cewki elementy bezpieczeństwa powinny być połączone szeregowo, nie równolegle.
W poprawnym stanie pracy, gdy parametry sieci spełniają warunki czujnika (np. brak zaniku fazy i prawidłowa kolejność – zależnie od funkcji modelu). Wtedy styk "zezwolenia" umożliwia zasilenie cewki. W stanie awarii styk powinien przerwać tor sterowania.
Styk NO jest normalnie otwarty i zamyka się po spełnieniu warunków, a styk NC jest normalnie zamknięty i otwiera się po zadziałaniu. W praktyce ważne jest, by dobrać taki styk i sposób włączenia, aby awaria powodowała brak zasilania cewki stycznika.
W instalacjach (także towarzyszących gazowym) pracują napędy trójfazowe: wentylatory, pompy, sprężarki. Stycznik realizuje załączanie, a czujnik faz nadzoruje jakość zasilania. Taki zestaw ogranicza ryzyko pracy w warunkach prowadzących do przegrzania i uszkodzeń.
Sprawdź, czy wskazana para tworzy na schemacie styk w torze sterowania (symbol styku) i czy leży "po drodze" do cewki stycznika. Jeśli para dotyczy zasilania urządzenia lub elementu pomiarowego, zwykle nie będzie właściwym wyjściem do blokady cewki.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Instrukcje fabryczne czujników kontroli kolejności/zaniku faz (różnych producentów) – rozdział: schematy podłączeń
  • Podstawy elektrotechniki: obwody sterowania i zabezpieczeń (materiały szkolne)
  • Ćwiczenia z czytania schematów elektrycznych (sterowanie stycznikowe, układy blokad i zabezpieczeń)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego