Wywłaszczenie nieruchomości jest szczególną instytucją prawa administracyjnego, która polega na pozbawieniu albo ograniczeniu prawa do nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej. Z uwagi na silną ingerencję w prawo własności ustawodawca precyzyjnie ogranicza, na czyją rzecz wywłaszczenie może nastąpić.
W ustawie o gospodarce nieruchomościami wskazano jednoznacznie, że nieruchomość może być wywłaszczona tylko na rzecz Skarbu Państwa albo na rzecz jednostki samorządu terytorialnego. Oznacza to, że beneficjentem (podmiotem, który nabędzie prawo do nieruchomości lub na którego rzecz nastąpi ograniczenie) musi być podmiot publiczny.
Dlatego odpowiedź "jednostki samorządu terytorialnego" jest poprawna: JST (np. gmina, powiat, województwo) należy do katalogu podmiotów, na rzecz których dopuszcza się wywłaszczenie.
Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, ponieważ nie mieszczą się w ustawowym katalogu:
- "spółki prawa handlowego" – jest podmiotem prywatnym (nawet jeśli realizuje inwestycje użyteczne społecznie, to co do zasady nie może być beneficjentem wywłaszczenia); może ewentualnie działać jako wykonawca lub partner, ale nie jako podmiot, na rzecz którego następuje wywłaszczenie.
- "stowarzyszenia" – to organizacja społeczna, również niebędąca Skarbem Państwa ani JST, więc nie może być bezpośrednim beneficjentem wywłaszczenia.
- "osoby fizycznej" – podmiot prywatny, który nie może uzyskać nieruchomości w trybie wywłaszczenia.
W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać prostą regułę: wywłaszczenie → tylko podmiot publiczny (Skarb Państwa lub JST). Jeżeli w odpowiedziach pojawiają się podmioty prywatne (osoba fizyczna, spółka, fundacja/stowarzyszenie), należy je traktować jako błędne w kontekście pytania o beneficjenta wywłaszczenia.
