W zadaniach opartych o KNR kluczowe są dwa kroki: poprawny odczyt normy oraz poprawne przeliczenie na zadaną ilość robót.
1) Odczyt danych z tablicy
Należy wybrać w tablicy 0201 dokładnie ten wariant, który odpowiada warunkom zadania: wykop w gruncie kategorii III oraz koparka gąsienicowa o pojemności łyżki 0,25 m3. Z tablicy otrzymuje się nakład pracy sprzętu wyrażony w m-g w przeliczeniu na jednostkę odniesienia podaną w nagłówku tablicy (często jest to np. 10 m3 albo 100 m3).
2) Przeliczenie na 2 000 m3
Po odczycie normy trzeba wykonać proporcję: nakład całkowity = nakład jednostkowy × liczba jednostek odniesienia. Jeżeli tablica podaje nakład np. "na 100 m3", to dla 2 000 m3 mnoży się przez 20; jeżeli "na 10 m3", to mnoży się przez 200. Właśnie ten etap najczęściej generuje pomyłki o rząd wielkości.
Dlaczego poprawne jest 166,6 m-g?
Po zastosowaniu odczytanej z tablicy normy dla wskazanych warunków i przeliczeniu na objętość 2 000 m3 otrzymuje się 166,6 m-g. Jest to wartość spójna z poprawnym przeliczeniem skali z tablicy.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 129,2 m-g – typowy wynik odczytu z niewłaściwej kolumny/wiersza (np. inna pojemność łyżki, inna kategoria gruntu) albo błąd w przeliczeniu proporcji.
- 1 292 m-g – błąd skali (mnożenie przez 10 zbyt dużo), często wynikający z pomylenia jednostki odniesienia w tablicy (np. potraktowanie "na 100 m3" jak "na 10 m3").
- 1 666 m-g – również błąd rzędu wielkości (kolejny wariant mylenia skali lub błędnego przesunięcia przecinka), często pod wpływem intuicji, że dla 2 000 m3 "musi wyjść kilka tysięcy".
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj nagłówek tablicy (na jaką ilość robót jest norma) i dopiero potem wykonuj proporcję. Jedno spojrzenie na jednostkę odniesienia pozwala uniknąć błędów 10× i 100×.
