KWALIFIKACJA ROL12 - CZERWIEC 2015 (test 2)

PYTANIE NR 20.
Z każdej tuszy bydlęcej do SRM-ów zaliczane są
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
SRM (materiał szczególnego ryzyka) to tkanki usuwane z tusz m.in. w celu ograniczenia ryzyka TSE/BSE. W praktyce do SRM w bydle zalicza się m.in. elementy związane z układem nerwowym, a w podanym zestawie poprawnie wskazano jelita i rdzeń kręgowy. Pozostałe pary zawierają elementy niebędące SRM w takim ujęciu.

Pełne wyjaśnienie:

SRM (materiały szczególnego ryzyka) to elementy pochodzenia zwierzęcego, które ze względu na bezpieczeństwo zdrowotne (w tym ryzyko TSE/BSE) podlegają obowiązkowemu oddzieleniu od surowca przeznaczonego do żywności lub pasz. W praktyce oznacza to ścisłą segregację określonych tkanek podczas uboju i obróbki poubojowej, ich zabezpieczenie oraz przekazanie do właściwego unieszkodliwienia.

Odpowiedź "jelita, rdzeń kręgowy." jest poprawna, ponieważ zawiera zestaw elementów, które w typowych wymaganiach dotyczących SRM obejmują tkanki układu nerwowego (rdzeń kręgowy) oraz wskazany odcinek przewodu pokarmowego (jelita). To połączenie odpowiada logice SRM: największy nacisk kładzie się na tkanki o wyższym znaczeniu w kontekście TSE oraz na elementy, dla których przepisy przewidują szczególne postępowanie.

Pozostałe odpowiedzi są błędne z następujących powodów:

  • "przedżołądki i rdzeń kręgowy." – zawiera rdzeń kręgowy, ale "przedżołądki" jako całość nie stanowią w takim ujęciu typowego SRM; to częsty błąd wynikający z mylenia zasad dla różnych części przewodu pokarmowego.
  • "przedżołądki i mózg." – "mózg" bywa kojarzony z BSE, więc odpowiedź kusi intuicyjnie, jednak drugi składnik ("przedżołądki") nie pasuje do tak sformułowanego zestawu SRM. To przykład heurystyki dostępności (mózg = BSE), bez analizy całości pary.
  • "przedżołądki i jelita." – oba składniki są z przewodu pokarmowego, co może sugerować "wysokie ryzyko", ale SRM nie oznacza wszystkich narządów tej grupy. Pytanie wymaga rozróżnienia konkretnych elementów, a nie ogólnego skojarzenia.

W nauce do egzaminu warto zapamiętać, że SRM to lista elementów zdefiniowana w przepisach i może zależeć od gatunku oraz kategorii zwierzęcia (np. wieku). Dlatego w zadaniach testowych kluczowe jest odtwarzanie poprawnych zestawów, a nie kierowanie się "logiką potoczną".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
SRM to materiał szczególnego ryzyka, czyli określone tkanki/narządy, które muszą zostać oddzielone i usunięte w celu ograniczenia ryzyka zdrowotnego (m.in. w kontekście TSE/BSE). To nie "dowolne odpady", tylko elementy wskazane w przepisach, z określonym sposobem postępowania.
Rdzeń kręgowy należy do tkanek układu nerwowego, które są szczególnie istotne w ocenie ryzyka TSE/BSE. Z tego powodu przepisy wymagają ich wyodrębnienia i traktowania jako materiału szczególnego ryzyka, aby nie trafiły do łańcucha żywnościowego lub paszowego.
W zadaniach egzaminacyjnych trzeba kierować się definicją SRM z przepisów, a nie intuicją. Zakres SRM może zależeć od kategorii zwierzęcia i aktualnych regulacji. Jeśli w kluczu pojawiają się "jelita", oznacza to, że w danym ujęciu są kwalifikowane do SRM.
Przedżołądki (żwacz, czepiec, księgi) to część żołądka przeżuwaczy, a jelita to dalszy odcinek przewodu pokarmowego. Błąd powstaje, gdy student wrzuca całą "trawienną" grupę do SRM. Na egzaminie liczy się konkretny element z listy SRM, nie ogólna kategoria.
Najczęstsze pomyłki to: (1) wybór odpowiedzi z "mózgiem", bo kojarzy się z BSE, bez sprawdzenia drugiej części pary; (2) uogólnianie, że całe narządy przewodu pokarmowego są SRM; (3) mylenie SRM z ubocznymi produktami jako takimi (różne kategorie).
Tak. SRM jest pojęciem regulowanym i ma bezpośredni związek z bezpieczeństwem żywności oraz zasadami postępowania z materiałami pochodzenia zwierzęcego. Dlatego w praktyce technik weterynarii musi znać sens tych wymagań i umieć wskazać elementy wymagające odseparowania.
Najlepiej łączyć: anatomię (gdzie jest dana tkanka), definicję SRM (co jest na liście) oraz procedurę (co się z tym robi po oddzieleniu). Pomaga tworzenie fiszek: element → układ → powód ryzyka → sposób postępowania w zakładzie.
Lista SRM może się zmieniać wraz z aktualizacjami przepisów (np. w odpowiedzi na ocenę ryzyka). To ważne, bo pytania testowe powinny odwoływać się do stanu aktualnego. W razie wątpliwości warto sprawdzać nowsze materiały szkoleniowe i wersje skonsolidowane aktów prawnych.
Bo jedna część pary może być "oczywista" (np. rdzeń kojarzy się z ryzykiem), a druga wymaga pamięciowego rozróżnienia anatomicznego i regulacyjnego. Wiele błędów wynika z oceniania tylko jednego składnika i automatycznego zaakceptowania całej pary bez krytycznej weryfikacji.
Najczęściej w rzeźni i zakładzie rozbioru, gdzie SRM trzeba oddzielić, oznakować i przekazać do właściwego zagospodarowania. Technik weterynarii może uczestniczyć w czynnościach pomocniczych, kontroli higieny oraz w sprawdzaniu, czy elementy SRM nie są kierowane do niewłaściwego strumienia produkcyjnego.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 35% zdających egzamin. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że sRM (materiał szczególnego ryzyka) to tkanki usuwane z tusz m.in. w celu ograniczenia ryzyka TSE/BSE.

Źródła:

  • EUR-Lex: Regulation (EC) No 999/2001 of the European Parliament and of the Council (TSE/BSE; provisions on specified risk material) – consolidated text, https://eur-lex.europa.eu/ (wyszukiwanie aktu: 999/2001) - dostęp 2026-02-27
  • EUR-Lex: Regulation (EC) No 1069/2009 (animal by-products; ogólne zasady postępowania z materiałami wysokiego ryzyka), https://eur-lex.europa.eu/ (wyszukiwanie aktu: 1069/2009) - dostęp 2026-02-27
  • EUR-Lex: Commission Regulation (EU) No 142/2011 (implementing rules to 1069/2009; zasady postępowania z ubocznymi produktami pochodzenia zwierzęcego), https://eur-lex.europa.eu/ (wyszukiwanie aktu: 142/2011) - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Teksty jednolite i aktualizacje przepisów UE dotyczących TSE i SRM (EUR-Lex)
  • Materiały szkoleniowe z higieny produkcji żywności pochodzenia zwierzęcego dla techników weterynarii
  • Podręcznik anatomii zwierząt gospodarskich (bydło) – układ pokarmowy i nerwowy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego