KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 29.
Z której mieszanki należy wykonać warstwę ścieralną nawierzchni podatnej, by wykazywała ona wysoką odporność na koleinowanie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mastyks grysowy (SMA) ma szkielet z grubego kruszywa i lepiszcze z wypełniaczem, co daje dużą odporność na odkształcenia trwałe i koleinowanie w warstwie ścieralnej.
Beton cementowy i chudy beton dotyczą nawierzchni sztywnych/podbudów, a asfalt lany ma inne zastosowania.

Pełne wyjaśnienie:

Warstwa ścieralna nawierzchni podatnej (asfaltowej) jest najbardziej narażona na odkształcenia trwałe wywołane obciążeniem od kół, szczególnie w podwyższonej temperaturze. Zjawiskiem widocznym na drodze jest koleinowanie, czyli powstawanie zagłębień w torach jazdy.

Wysoką odporność na koleinowanie zapewnia mastyks grysowy (SMA), ponieważ jest to mieszanka o wyraźnym szkielecie z grubego kruszywa, a wolne przestrzenie są wypełnione lepiszczem i wypełniaczem. Taka struktura lepiej przenosi obciążenia i ogranicza "płynięcie" materiału w warstwie ścieralnej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Beton cementowy jest typowy dla nawierzchni sztywnych, a nie dla nawierzchni podatnych z warstwą ścieralną z mieszanek mineralno-asfaltowych.
  • Chudy beton stosuje się głównie jako warstwę pomocniczą (np. podbudowę) w konstrukcji, a nie jako mieszankę docelową na warstwę ścieralną wymaganą pod kątem koleinowania.
  • Asfalt lany to inny rodzaj mieszanki/technologii; może być używany w wybranych zastosowaniach, ale pytanie dotyczy rozwiązania typowo kojarzonego z wysoką odpornością na koleinowanie w warstwie ścieralnej, co odpowiada SMA.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać skojarzenie: koleinowanie → potrzeba "sztywnego" szkieletu kruszywowego → mastyks grysowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mastyks grysowy to mieszanka mineralno-asfaltowa o szkielecie z grubego kruszywa i wypełnieniu lepiszczem z dodatkiem wypełniacza. Stosuje się go głównie na warstwy ścieralne tam, gdzie potrzebna jest duża trwałość i odporność na koleinowanie, np. na drogach o większym obciążeniu ruchem.
Decyduje o tym struktura mieszanki: grube ziarna kruszywa tworzą stabilny szkielet nośny, który ogranicza przemieszczanie się materiału pod kołami. Lepiszcze z wypełniaczem "uszczelnia" układ, co zmniejsza podatność na trwałe odkształcenia w wysokich temperaturach.
Koleinowanie to powstawanie trwałych zagłębień w torach jazdy kół na nawierzchni asfaltowej. Jest skutkiem wielokrotnego obciążania, szczególnie gdy warstwa ścieralna i wiążąca mają zbyt małą odporność na deformacje (np. zła mieszanka, zła technologia wbudowania lub niekorzystne warunki temperaturowe).
Nawierzchnia podatna to najczęściej konstrukcja z mieszanek mineralno-asfaltowych, która "pracuje" sprężyście pod obciążeniem. Nawierzchnia sztywna jest zwykle z betonu cementowego i ma inną mechanikę przenoszenia obciążeń. W tym pytaniu warstwa ścieralna dotyczy nawierzchni podatnej, więc szukasz mieszanki asfaltowej.
Nie. Beton cementowy jest materiałem typowym dla nawierzchni sztywnych, a nie dla nawierzchni podatnych. Jeśli w pytaniu jest mowa o nawierzchni podatnej, odpowiedzi z betonem (cementowym lub chudym) zwykle wskazują na inną technologię lub inną warstwę konstrukcji niż warstwa ścieralna asfaltowa.
Chudy beton bywa stosowany jako warstwa pomocnicza, np. w podbudowie lub warstwie stabilizującej, gdzie liczy się wyrównanie i zapewnienie odpowiedniego podparcia kolejnych warstw. Nie jest typowym materiałem na warstwę ścieralną nawierzchni podatnej projektowaną pod kątem odporności na koleinowanie.
Asfalt lany to mieszanka o innej recepturze i technologii wbudowania niż SMA; często kojarzy się z większą ilością lepiszcza i specyficznym zastosowaniem. SMA natomiast opiera odporność na koleinowanie na szkielecie grubego kruszywa. Na egzaminie kluczowe jest skojarzenie: wysoka odporność na koleinowanie w warstwie ścieralnej → SMA.
Najczęściej myli się rodzaje nawierzchni (podatna vs sztywna) i przez to wybiera beton cementowy. Drugi błąd to traktowanie wszystkich mieszanek asfaltowych jako równoważnych, bez uwzględnienia celu (np. odporności na koleinowanie). Pomaga analizować: warstwa + wymaganie + typ mieszanki.
Zwykle pomagają: stabilny układ ziaren kruszywa (szkielet), właściwa zawartość lepiszcza i wypełniacza, odpowiednie uziarnienie oraz dobra jakość kruszywa. Równie ważne są technologia wbudowania i zagęszczenia, bo nawet dobra mieszanka może koleinować, jeśli jest źle ułożona.
Najpierw rozpoznaj, czy pytanie dotyczy nawierzchni podatnej (asfalt) czy sztywnej (beton). Następnie powiąż wymaganie "odporność na koleinowanie" z mieszankami o dużej stabilności struktury. W zestawach odpowiedzi najczęściej będzie to mastyks grysowy jako typowa mieszanka na warstwę ścieralną.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • PN-EN 13108-5: Mieszanki mineralno-asfaltowe — Wymagania — Część 5: Mastyks grysowy (SMA)
  • PN-EN 13108-1: Mieszanki mineralno-asfaltowe — Wymagania — Część 1: Beton asfaltowy
  • GDDKiA: WT-2 "Nawierzchnie asfaltowe. Wymagania Techniczne" (rozdziały dotyczące mieszanek na warstwy ścieralne i odporności na koleinowanie)

Materiały:

  • Wytyczne techniczne dotyczące mieszanek mineralno-asfaltowych (WT) – część o warstwach ścieralnych i odporności na koleinowanie
  • Normy dotyczące mieszanek mineralno-asfaltowych (seria PN-EN 13108) – definicje i zakres stosowania SMA
  • Podręczniki i skrypty z technologii robót drogowych (nawierzchnie asfaltowe, warstwy konstrukcyjne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego