KWALIFIKACJA GIW13 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 17.
Z miesięcznego raportu energetycznego wynika, że łączny czas pracy silników spalinowych w danym miesiącu wynosił 720 godzin. Zużycie jednostkowe paliwa silnika spalinowego wyniosło średnio 30 l/godz. Ile oleju napędowego zużyto w ciągu miesiąca?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zużycie paliwa to iloczyn czasu pracy i zużycia jednostkowego: 720 h × 30 l/h = 21600 l. Następnie przeliczamy litry na metry sześcienne: 1 m3 = 1000 l, więc 21600 l = 21,6 m3. Pozostałe wyniki wynikają z braku przeliczenia lub błędnego przesunięcia przecinka.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć miesięczne zużycie oleju napędowego, trzeba połączyć dwie informacje: łączny czas pracy oraz średnie zużycie jednostkowe wyrażone w litrach na godzinę.

Krok 1: obliczenie zużycia w litrach
Skoro silniki pracowały łącznie 720 godzin, a średnie zużycie wynosi 30 l/h, to całkowite zużycie paliwa wynosi:
720 h × 30 l/h = 21600 l.
Jednostki upraszczają się poprawnie: "h" skraca się z "h" w mianowniku, zostają litry.

Krok 2: zamiana litrów na m3
W zadaniu odpowiedzi podano w m3, więc trzeba wykonać przeliczenie. Zależność jest standardowa:
1 m3 = 1000 l.
Stąd:
21600 l ÷ 1000 = 21,6 m3.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 216 m3 odpowiadałoby 216000 l, czyli zawyżeniu 10× (typowy błąd przesunięcia przecinka lub użycia niewłaściwego przelicznika).
  • 2160 m3 odpowiadałoby 2 160 000 l, czyli zawyżeniu 100×.
  • 21600 m3 odpowiadałoby 21 600 000 l, czyli zawyżeniu 1000×; to często efekt przepisania wyniku w litrach jako m3 bez przeliczenia.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu w litrach zawsze sprawdź, w jakiej jednostce są odpowiedzi. Jeśli w odpowiedziach jest m3, a w danych l/h, to przeliczenie 1000 l = 1 m3 jest obowiązkowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomnóż łączny czas pracy przez zużycie jednostkowe: zużycie = godziny × (l/h). Jednostka "h" skraca się, zostają litry. Na końcu dopasuj jednostkę do odpowiedzi, np. zamień litry na m3 przez podzielenie przez 1000.
Dane podano w litrach na godzinę, więc wynik z mnożenia naturalnie wyjdzie w litrach. Odpowiedzi są jednak w m3, więc aby porównać z wariantami, trzeba użyć zależności 1 m3 = 1000 l i przeliczyć wynik.
To informacja, że silnik średnio zużywa 30 litrów paliwa w ciągu jednej godziny pracy. Jest to tempo zużycia (l/h). Żeby policzyć zużycie w dłuższym okresie, mnoży się tę wartość przez liczbę godzin pracy.
W praktyce technicznej przyjmuje się: 1 m3 = 1000 l. Wynika to z definicji litra jako objętości równej 1 dm3, a ponieważ 1 m = 10 dm, to 1 m3 = (10 dm)3 = 1000 dm3 = 1000 l.
Zrób oszacowanie rzędu wielkości: 720 h to ok. 700 h, a 30 l/h to ok. 3×10. Wychodzi ok. 700×30 ≈ 21000 l, czyli ok. 21 m3. Jeśli otrzymasz setki lub tysiące m3, to prawdopodobnie pomyliłeś przelicznik 1000 l = 1 m3.
Nie. 21600 l to objętość w litrach, a 21600 m3 byłoby 1000 razy większe. Żeby przejść z litrów na m3, trzeba podzielić przez 1000: 21600 l = 21,6 m3. Taki błąd wynika zwykle z pominięcia zamiany jednostek.
m3 stosuje się często, gdy sumy są duże (np. zużycie miesięczne, magazynowanie paliwa, zbiorniki), bo liczby są wtedy czytelniejsze. Litry są wygodne dla mniejszych ilości (tankowanie, dzienne rozchody). Na egzaminie zawsze dopasuj jednostkę wyniku do jednostki w odpowiedziach.
Najczęstsze pomyłki to: brak kontroli jednostek (zostawienie wyniku w litrach mimo odpowiedzi w m3), błędne przesunięcie przecinka przy dzieleniu przez 1000 oraz nieuwaga na to, że czas jest łączny dla wszystkich silników, a nie dla jednego urządzenia.
Jeśli masz podany łączny czas pracy (suma godzin wszystkich silników) i średnie zużycie w l/h, liczysz tak samo: czas łączny × l/h. Jeśli zamiast tego masz osobne czasy i spalania, najpierw liczysz zużycie dla każdego silnika, a potem sumujesz wyniki.
Ćwicz schemat: dane → wzór → jednostki → wynik → kontrola sensu. Zadbaj szczególnie o przeliczenia (l ↔ m3, kWh ↔ MWh, min ↔ h) i o szybkie oszacowania. Na końcu porównaj jednostkę wyniku z jednostką w odpowiedziach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 80% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Zużycie paliwa to iloczyn czasu pracy i zużycia jednostkowego: 720 h × 30 l/h = 21600 l."

Źródła:

  • BIPM (Bureau International des Poids et Mesures), The International System of Units (SI), 9th edition (2019), rozdział dot. jednostek pochodnych i objętości (m³) - https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-02-27)
  • Główny Urząd Miar, informacje edukacyjne o jednostkach miar (SI) i przeliczeniach (m.in. litr i metr sześcienny) - https://www.gum.gov.pl/pl/ (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki zawodowej: działania na jednostkach i przeliczenia
  • Instrukcje/raporty eksploatacyjne używane w przedsiębiorstwach wiertniczych (przykładowe wzory raportów)
  • Podstawy metrologii i układu SI (jednostki, przedrostki, przeliczniki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego