KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 33.
Z protokołu sporządzonego w trakcie inwentaryzacji gotówki w kasie wynika, że istnieje
Ilustracja przedstawia protokół inwentaryzacji kasy, który został sporządzony w dniu 16.10.2014 roku przez zespół spisowy.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niedobór występuje wtedy, gdy stan rzeczywisty gotówki w kasie jest niższy niż stan wynikający z ewidencji. Jeśli protokół inwentaryzacji wskazuje różnicę "brakuje 30,00 zł", oznacza to niedobór w kwocie 30,00 zł. Nadwyżka byłaby przy stanie rzeczywistym wyższym od ewidencyjnego.

Pełne wyjaśnienie:

W inwentaryzacji gotówki w kasie porównuje się stan rzeczywisty (faktycznie przeliczona gotówka) ze stanem ewidencyjnym (wynikającym z raportu kasowego/ksiąg). Wynik porównania ujmuje się w protokole.

Niedobór oznacza, że gotówki jest mniej, niż wynika z zapisów – innymi słowy "brakuje" określonej kwoty. Dlatego poprawna jest odpowiedź: "niedobór w kwocie 30,00 zł", jeśli z protokołu wynika właśnie taka wielkość brakującej gotówki.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo wprowadzają dwa typowe błędy:

  • Pomylenie rodzaju różnicy: odpowiedzi z wyrazem "nadwyżka" dotyczą sytuacji odwrotnej, gdy stan rzeczywisty jest wyższy od ewidencyjnego (gotówki jest "za dużo").
  • Pomylenie kwoty różnicy: warianty z 50,00 zł nie pasują, jeśli protokół wskazuje różnicę 30,00 zł. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest dokładne odczytanie wartości z dokumentu i nieprzepisywanie jej "z pamięci" lub przez skojarzenie.

W praktyce rachunkowości poprawne rozpoznanie, czy różnica jest niedoborem czy nadwyżką, ma znaczenie dla dalszych czynności (wyjaśnienie przyczyn, ewentualne rozliczenie z osobą odpowiedzialną, ujęcie księgowe). Na egzaminie warto stosować prostą zasadę: stan rzeczywisty − stan ewidencyjny. Wynik ujemny oznacza niedobór, dodatni oznacza nadwyżkę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niedobór kasowy to sytuacja, gdy w kasie znajduje się mniej gotówki niż wynika ze stanu ewidencyjnego (np. raportu kasowego). Różnicę ustala się na podstawie protokołu inwentaryzacji i wymaga ona wyjaśnienia oraz właściwego ujęcia w dokumentacji.
Nadwyżka kasowa powstaje, gdy stan rzeczywisty gotówki jest większy niż stan wynikający z ewidencji. W praktyce oznacza to, że w kasie jest "za dużo" pieniędzy względem zapisów. Taka różnica też wymaga wyjaśnienia przyczyn i odpowiedniego udokumentowania.
Sprawdź, czy protokół mówi o tym, że gotówki brakuje (wtedy jest niedobór), czy że jest jej więcej niż w ewidencji (wtedy jest nadwyżka). Kluczowe jest porównanie dwóch wartości: stanu rzeczywistego i stanu ewidencyjnego.
Stosuj prostą regułę: porównaj stan rzeczywisty z ewidencyjnym. Jeśli rzeczywisty jest mniejszy, wybierasz odpowiedź z hasłem niedobór. Jeśli rzeczywisty jest większy, wybierasz nadwyżkę. Potem dopasuj dokładną kwotę z protokołu.
To typowe dystraktory egzaminacyjne. Mają sprawdzić, czy zdający czyta dokument i przepisuje dokładną kwotę, a nie odpowiada "na oko". Najczęstszy błąd to wybór właściwego rodzaju różnicy (niedobór), ale z błędną wartością liczbową.
Nie. Niedobór może wynikać z błędów w dokumentach kasowych, pomyłek przy wydawaniu/reszcie, nieujętych dowodów KP/KW albo błędnego księgowania. Dopiero analiza przyczyn pozwala ocenić, czy jest to zdarzenie losowe, błąd, czy działanie celowe.
Najczęściej wykorzystuje się: raport kasowy (stan ewidencyjny), dowody KP i KW (przychody i rozchody), oraz protokół z przeliczenia gotówki (stan rzeczywisty). Na ich podstawie ustala się różnicę i opisuje ją w dokumentacji inwentaryzacyjnej.
Przeprowadza się ją zgodnie z zasadami inwentaryzacji przyjętymi w jednostce, w tym okresowo (np. na określony dzień bilansowy) oraz doraźnie, np. przy zmianie kasjera lub w ramach kontroli. Celem jest potwierdzenie zgodności gotówki z ewidencją.
Najczęściej uczniowie: mylą pojęcia "niedobór" i "nadwyżka", nie analizują, który stan jest większy, wybierają kwotę "z pamięci" zamiast z dokumentu, albo pomijają fakt, że wynik ma wynikać z protokołu, a nie z ogólnej wiedzy.
Zwykle nie, bo poprawna kwota i rodzaj różnicy wynikają bezpośrednio z danych w protokole (lub załączonej ilustracji). Bez tych danych można jedynie znać definicje niedoboru i nadwyżki, ale nie da się rzetelnie wskazać konkretnej kwoty.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Niedobór występuje wtedy, gdy stan rzeczywisty gotówki w kasie jest niższy niż stan wynikający z ewidencji."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN, hasło: "Inwentaryzacja" – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/inwentaryzacja;3915185.html (dostęp 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunkowości dotyczące inwentaryzacji (temat: spis z natury, potwierdzenia sald, weryfikacja)
  • Przykładowe wzory: protokół inwentaryzacji kasy i raport kasowy
  • Słownik pojęć rachunkowości: definicje nadwyżki i niedoboru

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego