KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 1.
Z przedstawionego fragmentu dziennika niwelacji metodą punktów rozproszonych wynika, że odległość punktu 1 od stanowiska instrumentu (w kolumnie 5) wynosi
Ilustracja przedstawia fragment dziennika niwelacji metodą punktów rozproszonych, używanego w geodezji, co jest związane z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W dzienniku niwelacji metodą punktów rozproszonych odległość punktu od stanowiska instrumentu jest podawana w kolumnie przeznaczonej na odległości (tu: kolumna 5). Dla "punktu 1" należy więc wskazać wartość z tego wiersza i tej kolumny. Odpowiada temu wynik 18,30 m.

Pełne wyjaśnienie:

W niwelacji metodą punktów rozproszonych w dzienniku pomiarowym zapisuje się dane dotyczące obserwacji na kolejnych punktach widocznych ze stanowiska instrumentu. Taki dziennik ma ustalony układ kolumn: część kolumn dotyczy identyfikacji punktu i odczytów, a jedna z kolumn służy do zapisu (lub wyniku obliczenia) odległości punktu od stanowiska instrumentu.

W treści zadania wskazano jednoznacznie, że interesująca wielkość znajduje się w kolumnie 5. Aby odpowiedzieć poprawnie, trzeba wykonać typową procedurę pracy z dziennikiem:

  • odnaleźć wiersz dotyczący punktu 1,
  • przejść do wskazanej kolumny 5,
  • odczytać wartość odległości (z zachowaniem jednostki w metrach i właściwego zapisu dziesiętnego).

Wynik 18,30 m jest zgodny z oczekiwanym rzędem wielkości dla odległości w typowych pracach niwelacyjnych z jednego stanowiska.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wartość 1,83 m zwykle wynika z pomyłki w zapisie dziesiętnym (przestawienie przecinka) albo odczytania innej wielkości niż odległość. Wartości 103,00 m oraz 183,00 m sugerują błąd rzędu wielkości: albo wskazano odległość dla innego punktu/stanowiska, albo pomylono kolumny, albo bezrefleksyjnie wybrano "większą liczbę". Na egzaminie warto zawsze wykonać krótką kontrolę: czy odczyt dotyczy właściwego punktu, właściwej kolumny oraz czy wynik ma sens w kontekście pomiaru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dziennik niwelacji to tabela zapisu obserwacji i obliczeń z pomiaru wysokościowego. Służy do uporządkowania odczytów na łacie, kontroli poprawności pomiaru oraz do późniejszego opracowania wyników (np. różnic wysokości). Na egzaminie często trzeba z niego odczytać konkretną wielkość z podanej kolumny.
Najpierw czytaj treść zadania: zwykle wskazuje numer kolumny (np. "w kolumnie 5"). Jeśli numeru nie ma, szukaj nagłówka kolumny w dzienniku (np. "odl.", "odległość", "D"). Zawsze łącz wiersz właściwego punktu z właściwą kolumną, aby uniknąć przesunięcia.
To typowy błąd przecinka i podobieństwa zapisu: liczby wyglądają podobnie, a przy szybkim czytaniu tabeli łatwo przestawić miejsce dziesiętne albo odczytać sąsiednią komórkę. Pomaga kontrola rzędu wielkości: odległość od stanowiska w niwelacji z reguły nie wynosi 1–2 m, tylko raczej kilkanaście–kilkadziesiąt metrów.
Najczęściej zdarzają się: pomylenie wiersza punktu (np. punkt 1 vs punkt 11), pomylenie kolumny (odległość vs inna wielkość), odczyt z niewłaściwego stanowiska, oraz brak sprawdzenia jednostek i rzędu wielkości. Dobra praktyka to wskazanie palcem wiersza i kolumny przed odczytem.
Metoda punktów rozproszonych polega na wykonywaniu obserwacji na wielu punktach rozmieszczonych w terenie z jednego stanowiska instrumentu (w zasięgu widoczności). W dzienniku zapisuje się dane dla kolejnych punktów, a wśród nich często także odległości od stanowiska, potrzebne do kontroli i opracowania wyników.
Odległość podaje się, gdy dziennik przewiduje kontrolę geometrii pomiaru (np. czy punkty nie są zbyt daleko) lub gdy jest to element obliczeń/opracowania. W praktyce pomaga to ocenić jakość obserwacji i poprawnie planować kolejne stanowiska. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle trzeba tę wartość odczytać z odpowiedniej kolumny.
Wykonaj kontrolę rzędu wielkości: typowe odległości w niwelacji z jednego stanowiska to zwykle kilkanaście do kilkudziesięciu metrów (zależnie od warunków). Jeśli wychodzi 1–2 m albo ponad 100 m, to sygnał do sprawdzenia: czy to właściwa kolumna, czy właściwy wiersz i czy nie pomylono zapisu dziesiętnego.
Najpierw znajdź identyfikator "punkt 1" w pierwszych kolumnach (opisowych). Następnie przejdź poziomo w prawo do kolumny wskazanej w zadaniu (np. "kolumna 5"). Dopiero wtedy odczytuj wartość. Nie "skacz" wzrokiem po tabeli, bo to zwiększa ryzyko odczytania liczby z sąsiedniego wiersza.
To zależy od konstrukcji dziennika. Czasem kolumna zawiera już gotową odległość do odczytu, a czasem trzeba ją wyznaczyć na podstawie innych zapisów (np. wartości pomocniczych). Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie, czy zadanie mówi "w kolumnie X wynosi", co zwykle oznacza odczyt z tabeli w odpowiednim miejscu.
Pomaga stała procedura: punkt → kolumna → jednostka → kontrola sensu. Najpierw identyfikuj punkt, potem kolumnę podaną w treści, sprawdź, czy wynik jest w metrach, i na końcu oceń rząd wielkości. Dzięki temu unikasz typowych pułapek: przecinka, sąsiedniej komórki i "dużej liczby".
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "W dzienniku niwelacji metodą punktów rozproszonych odległość punktu od stanowiska instrumentu jest podawana w kolumnie przeznaczonej na odległości (tu: kolumna 5)."

Materiały:

  • Podręcznik/ skrypt z niwelacji i prowadzenia dzienników pomiarowych (rozdziały o metodzie punktów rozproszonych)
  • Instrukcje/poradniki szkolne dotyczące prowadzenia dziennika niwelacji
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z interpretacji dzienników niwelacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego