KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2016 (test 2)

PYTANIE NR 10.
Z przedstawionego fragmentu sieci SFC wynika, że w kroku 2 wyjście sterownika połączone z lampką H1 jest
Ilustracja przedstawia fragment schematu sieci SFC (Sequential Function Chart), który jest używany w automatyce przemysłowej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W SFC wyjście przypisane do akcji kroku może być aktywne tylko wtedy, gdy dany krok jest aktywny.
"Ustawiane na 1 i niepamiętane" oznacza, że lampka H1 świeci w kroku 2, a po opuszczeniu kroku 2 stan nie jest podtrzymywany (wraca do 0 bez dodatkowego SET/ pamięci).

Pełne wyjaśnienie:

W sieci SFC (Sequential Function Chart) program jest opisany jako sekwencja kroków połączonych przejściami. Każdy krok może mieć przypisane akcje, które wpływają na wyjścia sterownika (np. lampkę H1).

Jeżeli z fragmentu SFC wynika, że w kroku 2 wyjście sterownika powiązane z H1 jest ustawiane na 1 i niepamiętane, to oznacza to typowe zachowanie: wyjście jest w stanie 1 tylko w czasie, gdy krok 2 jest aktywny. Gdy sekwencja przejdzie do kolejnego kroku (krok 2 przestaje być aktywny), akcja przestaje obowiązywać i wyjście wraca do 0, o ile nie ma innego miejsca w programie, które je podtrzymuje.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "ustawiane na 1 i zapamiętane" opisuje sytuację, w której po zakończeniu kroku 2 stan 1 byłby dalej utrzymywany (jak po operacji SET). To wymagałoby mechanizmu pamiętania stanu, a nie zwykłej akcji zależnej od aktywności kroku.
  • "natychmiast zerowane" sugeruje, że nawet w trakcie kroku 2 wyjście byłoby od razu sprowadzone do 0. Taka interpretacja nie pasuje do opisu "ustawiane na 1" i wymagałaby dodatkowej akcji resetującej albo sprzecznego sterowania.
  • "ustawiane na 1 z opóźnieniem" oznaczałoby istnienie elementu czasowego (opóźnienia załączenia). Samo stwierdzenie o pracy w kroku 2 nie implikuje opóźnienia, jeśli nie ma kwalifikatora czasowego lub bloku czasowego.

W praktyce rozpoznanie, czy sygnał jest niepamiętany, jest kluczowe przy sygnalizacji stanów maszyny: lampka ma świecić tylko w danym etapie cyklu, a po przejściu dalej ma zgasnąć automatycznie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To znaczy, że stan wyjścia obowiązuje tylko wtedy, gdy spełniony jest warunek działania akcji (najczęściej aktywność kroku). Po opuszczeniu kroku wyjście nie pozostaje w stanie 1 "na stałe", tylko wraca do 0, jeśli nic innego go nie podtrzymuje.
W praktyce rozróżnia się je po kwalifikatorze akcji i semantyce środowiska PLC: akcja niezapamiętywana działa "tak długo, jak krok jest aktywny", a zapamiętywana działa jak ustawienie stanu (np. SET) i wymaga osobnego resetu lub warunku wyłączenia.
Najczęściej dlatego, że sterowanie lampką jest przypisane do akcji kroku, a ta akcja obowiązuje wyłącznie w czasie aktywności tego kroku. Po przejściu dalej krok przestaje być aktywny, więc akcja nie wymusza już stanu 1 na wyjściu.
Podstawowe elementy to: kroki (stany sekwencji), przejścia (warunki przełączania między krokami) oraz akcje przypisane do kroków (np. ustawienie wyjścia, uruchomienie funkcji, sygnalizacja).
Tak, ale tylko wtedy, gdy zastosujesz mechanizm czasowy: kwalifikator czasowy akcji (jeśli jest dostępny w danym systemie) albo blok czasowy w logice programu. Sam fakt, że akcja jest w kroku, nie oznacza automatycznie żadnego opóźnienia.
Najczęściej myli się "aktywne w kroku" z "zapamiętane po kroku", oraz zakłada się istnienie opóźnień lub resetów bez podstaw w zapisie. Częsty jest też błąd polegający na pomijaniu, że wyjście mogło być sterowane równolegle w innym miejscu programu.
Gdy sygnał ma pozostać w danym stanie mimo zmiany kroku, np. podtrzymanie trybu pracy, blokady lub zezwolenia. Wtedy stosuje się rozwiązanie typu "ustaw i trzymaj" oraz zapewnia się osobny warunek wyłączenia (reset) w innym kroku.
Najprościej obserwować sygnał w monitoringu online: jeśli po wyjściu z kroku wyjście nadal ma stan 1, to znaczy, że jest podtrzymywane (np. przez pamięć/SET lub inną logikę). Jeśli gaśnie razem z końcem kroku, to jest niezapamiętywane.
Tak, ale trzeba to robić świadomie. Jeśli to samo wyjście jest ustawiane w kilku krokach lub równolegle w innej części programu, łatwo o konflikty (np. jeden fragment ustawia 1, a drugi zeruje). Wtedy kluczowa jest analiza priorytetów i warunków działania akcji.
Ćwicz czytanie krótkich sekwencji: rozpoznawaj, kiedy krok jest aktywny i jakie akcje wtedy obowiązują. Rób zadania, w których lampka/siłownik działa tylko w jednym kroku oraz takie, gdzie sygnał jest zapamiętywany i wymaga resetu. Pomaga też symulacja i monitoring zmiennych.
info

Około 25% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Źródła:

  • IEC 61131-3, Programmable controllers — Part 3: Programming languages, część dotycząca języka SFC (Sequential Function Chart) i semantyki akcji/kroków

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z programowania PLC dotyczące SFC (kroki, przejścia, akcje)
  • Dokumentacja środowiska PLC używanego w pracowni (opis kwalifikatorów akcji w SFC)
  • Zadania praktyczne: sekwencje z lampką aktywną tylko w wybranym kroku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego