KWALIFIKACJA BUD1 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 4.
Z rysunku przekroju żelbetowej belki wspornikowej wynika, że jej zbrojenie nośne wykonane jest
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny przekroju żelbetowej belki wspornikowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W belce wspornikowej strefa rozciągana przekroju znajduje się u góry (największy moment przy utwierdzeniu rozciąga górne włókna).
Dlatego zbrojenie nośne stanowią pręty górne. Z rysunku: 2 Ø 10 (góra naroża) + 1 Ø 10 (góra środek) = 3 pręty Ø10.

Pełne wyjaśnienie:

Belka wspornikowa (konsola) jest utwierdzona jednostronnie, a jej praca na zginanie różni się od belki swobodnie podpartej. Dla wspornika maksymalny moment zginający występuje przy utwierdzeniu i powoduje, że górne włókna betonu są rozciągane, a dolne – ściskane.

Zasada wykonawcza i projektowa jest stała: zbrojenie nośne (robocze, główne) umieszcza się w strefie rozciąganej, bo beton słabo przenosi rozciąganie, a stal przejmuje siły rozciągające. W konsekwencji, w belce wspornikowej zbrojenie nośne znajduje się w górnej części przekroju.

Z opisu przekroju wynika, że w górze są dwa rodzaje prętów: 2 Ø 10 (górne narożne) oraz 1 Ø 10 (górny środkowy). Te pręty sumują się jako zbrojenie górne, więc łącznie daje to 3 pręty Ø10 – i to jest zbrojenie nośne belki wspornikowej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "z 2 prętów Ø10" – pomija jeden z prętów górnych (środkowy Ø10) pokazany w przekroju, więc nie odzwierciedla zbrojenia nośnego.
  • "z 2 prętów Ø8 i 1 pręta Ø10" – miesza zbrojenie dolne (2 Ø8), które w tym elemencie pełni głównie funkcję montażową/konstrukcyjną, z prętami górnymi nośnymi.
  • "z 2 prętów Ø8 i 2 prętów Ø10" – nadal błędnie włącza pręty dolne Ø8 do zbrojenia nośnego i dodatkowo zaniża liczbę prętów Ø10 w górze (powinny być trzy).

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal rodzaj schematu statycznego (wspornik), potem gdzie jest rozciąganie (u góry), a dopiero na końcu zlicz pręty w tej strefie zgodnie z opisem na rysunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Belka wspornikowa to element utwierdzony z jednej strony, a z drugiej wolny. Różni się znakiem momentów zginających: przy utwierdzeniu powstają takie momenty, że w typowym wsporniku rozciągane są górne włókna. To zmienia miejsce ułożenia zbrojenia nośnego.
Najpierw ustal schemat: jeśli element jest utwierdzony jednostronnie, to jest wspornik. Przy utwierdzeniu moment jest największy i powoduje rozciąganie po stronie, gdzie powinny być pręty główne. W typowym wsporniku obciążonym "z góry" strefa rozciągana jest u góry przekroju.
Beton ma małą wytrzymałość na rozciąganie i szybko rysuje się w tej strefie. Zbrojenie nośne (robocze) przejmuje siły rozciągające, dlatego układa się je po stronie rozciąganej. To kluczowe dla nośności i ograniczenia zarysowania elementu.
Oznacza dwa pręty o średnicy 10 mm. Liczba przed symbolem Ø mówi o liczbie sztuk, a wartość po Ø o średnicy pręta. Na przekroju taki opis dotyczy wskazanego odnośnikiem zestawu prętów.
Traktuj opisy jako sumujące się elementy w tej samej strefie. Jeśli oba opisy dotyczą prętów górnych, dodajesz liczbę prętów: 2 + 1 = 3, a średnica pozostaje Ø10. Dopiero potem porównujesz wynik z wariantami odpowiedzi.
Zwykle nie: w typowej belce wspornikowej zginanej strefa rozciągana jest u góry, więc dolne pręty pełnią głównie funkcję montażową lub konstrukcyjną (utrzymanie strzemion, stabilizacja kosza). Wyjątki zależą od obciążeń i projektu, ale w zadaniach egzaminacyjnych decyduje schemat pracy.
Najczęściej: (1) automatyczne założenie, że zbrojenie nośne jest na dole (jak w belce swobodnie podpartej), (2) doliczenie prętów dolnych do nośnych mimo że są montażowe, (3) pominięcie pręta "środkowego" opisanego oddzielnym odnośnikiem.
Strzemiona to zbrojenie poprzeczne. Służą do przenoszenia sił tnących, ograniczania zarysowania ukośnego oraz do utrzymania prętów podłużnych w położeniu podczas montażu i betonowania. Strzemiona nie zastępują zbrojenia nośnego w strefie rozciąganej.
Gdy w treści pojawia się sformułowanie "zbrojenie nośne / główne / robocze", wybierasz tylko pręty pracujące na rozciąganie w danym schemacie. Nie wliczasz prętów montażowych ani strzemion, chyba że pytanie wprost mówi o "zbrojeniu całkowitym" lub "zbrojeniu poprzecznym".
Ćwicz na rysunkach: (1) rozpoznawaj strefę rozciąganą dla różnych schematów (wspornik, belka swobodnie podparta), (2) czytaj zapisy typu 2 Ø 10 i 12 Ø 6, (3) oddzielaj pręty główne od montażowych i strzemion. Pomaga robienie krótkich notatek: "gdzie rozciąganie → gdzie pręty nośne".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w belce wspornikowej strefa rozciągana przekroju znajduje się u góry (największy moment przy utwierdzeniu rozciąga górne włókna).Dlatego zbrojenie nośne stanowią pręty górne.

Źródła:

  • PN-EN 1992-1-1:2008 Eurokod 2: Projektowanie konstrukcji z betonu – Część 1-1: Reguły ogólne i reguły dla budynków, rozdziały dotyczące zginania i zbrojenia podłużnego
  • W. Starosolski, "Konstrukcje żelbetowe według Eurokodu 2 i norm związanych", tom dotyczący zginania i belek (część o belkach i wspornikach), wydanie zależne od publikacji
  • A. M. Brandt, "Podstawy projektowania konstrukcji żelbetowych", rozdziały: zginanie elementów i zasady rozmieszczenia zbrojenia (w tym wsporniki), wydanie zależne od publikacji

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw żelbetu (zginanie, belki, wsporniki)
  • Materiały szkoleniowe do czytania rysunków zbrojeniowych (oznaczenia prętów i strzemion)
  • Eurokod 2 / materiały dydaktyczne do PN-EN 1992-1-1 (część dotycząca zginania i zbrojenia podłużnego)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego