Pochylenie (spadek podłużny) niwelety to informacja, jak szybko zmienia się wysokość projektowanej osi drogi wzdłuż kilometrażu. Na profilu podłużnym odczytuje się rzędne (wysokości) w określonych kilometrażach oraz odległość między tymi punktami.
Aby obliczyć pochylenie w procentach, stosuje się zależność:
i [%] = (ΔH / ΔL) · 100
- ΔH – różnica rzędnych między dwoma punktami profilu (w metrach),
- ΔL – odległość w planie między tymi punktami (w metrach), wynikająca z kilometrażu.
W zadaniach egzaminacyjnych dla wskazanego kilometrażu (tu: 0+050,00) zwykle przyjmuje się odcinek, na którym leży ten punkt (np. między sąsiednimi pikietami/załamaniami niwelety) i z tych dwóch odczytów liczy się spadek. Odpowiedź "0,76%" oznacza, że na 100 m długości niweleta zmienia wysokość o 0,76 m.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne w tego typu zadaniu?
- Wartość "0,77%" najczęściej wynika z zaokrąglenia pośrednich odczytów lub pomylenia, które rzędne należy odjąć.
- Wartość "0,71%" może pojawić się, gdy student przyjmie niewłaściwą długość odcinka (ΔL) albo odczyta rzędną z innej linii/kolumny profilu.
- Wartość "0,64%" bywa skutkiem odczytu z sąsiedniego odcinka o innym nachyleniu (np. przed/za punktem załamania niwelety).
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy odczytujesz te same jednostki (metry), czy ΔL wynika z kilometrażu (np. 0+040 do 0+060 to 20 m), oraz czy wynik ma być zaokrąglony do dwóch miejsc po przecinku.
