KWALIFIKACJA SPO2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 20.
Za nadciśnienie tętnicze uznaje się sytuację, gdy wartości ciśnienia skurczowego i rozkurczowego są wyższe lub równe
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nadciśnienie tętnicze w pomiarze gabinetowym rozpoznaje się, gdy ciśnienie skurczowe wynosi co najmniej 140 mm Hg i/lub rozkurczowe co najmniej 90 mm Hg (przy prawidłowym pomiarze i powtórzeniach). Dlatego poprawny próg to 140/90 mm Hg. Wartości niższe uznaje się za prawidłowe lub wysokie prawidłowe.

Pełne wyjaśnienie:

Nadciśnienie tętnicze rozpoznaje się na podstawie wartości ciśnienia skurczowego (pierwsza liczba) i rozkurczowego (druga liczba) wyrażonych w mm Hg. W praktyce klinicznej jako klasyczny próg rozpoznania w pomiarze gabinetowym przyjmuje się wartości ≥140 mm Hg dla skurczowego oraz/lub ≥90 mm Hg dla rozkurczowego. Oznacza to, że wynik 140/90 mm Hg spełnia kryterium rozpoznania.

Odpowiedź "130 / 85 mm Hg" jest typowym wynikiem podwyższonym, ale nie stanowi progu rozpoznania nadciśnienia w pomiarze gabinetowym; często bywa kojarzony z kategorią "wysokie prawidłowe" lub z innymi kontekstami (np. cele leczenia u części chorych). Odpowiedź "120 / 80 mm Hg" odpowiada wartościom uznawanym powszechnie za prawidłowe, więc nie może być granicą rozpoznania nadciśnienia. Z kolei "135 / 60 mm Hg" jest nietypowym zestawieniem (podwyższone skurczowe przy niskim rozkurczowym) i nie odpowiada standardowemu progowi 140/90; w praktyce taki wynik wymagałby oceny w szerszym kontekście, ale sam w sobie nie jest definicją nadciśnienia.

W opiece nad osobą starszą ważne jest też, aby pamiętać o jakości pomiaru: odpowiedni mankiet, kilkuminutowy odpoczynek, brak rozmowy w trakcie, podparcie pleców i ręki oraz wykonanie powtórzeń. Pojedynczy pomiar bywa obciążony błędem, dlatego interpretacja powinna uwzględniać serię wyników i ewentualne zalecenie pomiarów domowych lub całodobowych, jeśli personel medyczny tego wymaga.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ciśnienie skurczowe to wyższa (pierwsza) wartość, mierzona podczas skurczu serca. Ciśnienie rozkurczowe to niższa (druga) wartość, gdy serce się rozkurcza. Obie wartości są potrzebne do oceny ryzyka i rozpoznania nadciśnienia.
W klasycznym ujęciu, w pomiarze gabinetowym za nadciśnienie uznaje się wartości co najmniej 140/90 mm Hg. W praktyce rozpoznanie opiera się na prawidłowo wykonanych i zwykle powtórzonych pomiarach, a nie na pojedynczym odczycie.
Próg 140/90 mm Hg jest powszechnie stosowany do rozpoznania nadciśnienia w gabinecie, ponieważ wiąże się ze wzrostem ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych. Dla opiekuna to sygnał, by wynik odnotować i w razie potrzeby zgłosić personelowi medycznemu.
Nie musi. Taki wynik jest podwyższony w porównaniu z wartościami optymalnymi, ale nie jest klasycznym progiem rozpoznania nadciśnienia w pomiarze gabinetowym. Może jednak wymagać obserwacji, powtórzeń pomiaru i zaleceń dotyczących stylu życia.
Gdy wynik jest podwyższony, warto wykonać kolejne pomiary po kilku minutach odpoczynku, w tej samej pozycji i na tym samym ramieniu (zgodnie z procedurą placówki). Pojedynczy wynik może być zawyżony przez stres, ból, wysiłek lub nieprawidłową technikę.
Zapewnij 5 minut spoczynku, pozycję siedzącą z podpartymi plecami, stopami na podłodze i ręką opartą na wysokości serca. Mankiet musi mieć właściwy rozmiar, a w trakcie pomiaru nie należy rozmawiać. To zmniejsza ryzyko błędnych odczytów.
Z wiekiem naczynia krwionośne tracą elastyczność, co sprzyja wzrostowi ciśnienia skurczowego. U części osób starszych rozkurczowe może być względnie niskie, dlatego ważna jest ocena obu liczb oraz objawów i przekazanie informacji personelowi medycznemu.
Nie zawsze. Ciśnienie bywa przejściowo wyższe np. z powodu stresu, bólu, infekcji, kofeiny czy wysiłku. Dlatego rozpoznanie zwykle wymaga powtórzonych pomiarów lub dodatkowych metod (np. pomiary domowe) zaleconych przez lekarza.
Niepokojące są m.in. silny ból głowy, duszność, ból w klatce piersiowej, zaburzenia widzenia, niedowład, splątanie lub nagłe pogorszenie stanu. W takich sytuacjach sam wynik jest tylko częścią obrazu—liczy się także stan ogólny i szybka reakcja.
Najczęściej zawyżają: zbyt mały mankiet, brak odpoczynku przed pomiarem, rozmowa w trakcie, ręka niepodparta lub poniżej/ponad poziom serca, skrzyżowane nogi oraz pomiar przez ubranie. W opiece ważne jest stosowanie stałej, poprawnej procedury.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że nadciśnienie tętnicze w pomiarze gabinetowym rozpoznaje się, gdy ciśnienie skurczowe wynosi co najmniej 140 mm Hg i/lub rozkurczowe co najmniej 90 mm Hg (przy prawidłowym pomiarze i powtórzeniach).

Źródła:

  • 2018 ESC/ESH Guidelines for the management of arterial hypertension, European Heart Journal (2018), sekcje dot. definicji i klasyfikacji ciśnienia (próg 140/90 dla pomiaru gabinetowego): https://academic.oup.com/eurheartj/article/39/33/3021/5079119 (dostęp: 2026-03-05)
  • International Society of Hypertension Global Hypertension Practice Guidelines (2020), definicja/progi rozpoznania dla pomiaru gabinetowego: https://journals.lww.com/jhypertension/Fulltext/2020/06000/International_Society_of_Hypertension_Global.2.aspx (dostęp: 2026-03-05)
  • WHO – Hypertension fact sheet (informacje ogólne o nadciśnieniu i znaczeniu pomiaru/rozpoznania): https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hypertension (dostęp: 2026-03-05)

Materiały:

  • Wytyczne towarzystw kardiologicznych dotyczące nadciśnienia (wersje dla praktyki klinicznej)
  • Materiały szkoleniowe z prawidłowego pomiaru ciśnienia (technika, dobór mankietu, pozycja)
  • Podręczniki z podstaw opieki geriatrycznej i monitorowania parametrów życiowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego