Prędkość pozorna (względna) to prędkość, z jaką echo obserwowanego statku przemieszcza się na ekranie/na nakresie względem naszej jednostki. Nie jest to automatycznie prędkość rzeczywista celu względem wody lub dna, tylko wynik złożenia ruchu własnego i ruchu obserwowanego obiektu.
Na nakresie radarowym nanosi się kolejne pozycje echa w znanych odstępach czasu. Odcinek łączący te pozycje (wektor ruchu pozornego) przedstawia drogę przebytą przez echo w danym czasie. Aby wyznaczyć prędkość względną, postępuje się koncepcyjnie tak:
- odczytuje się drogę pozorną (długość wektora) z uwzględnieniem skali nakresu,
- sprawdza się czas między naniesieniami (np. 3 min, 6 min, 12 min – zgodnie z danymi na rysunku),
- przelicza się na prędkość w węzłach: im większa droga w tym samym czasie, tym większa prędkość względna.
Odpowiedź "22 węzły." jest zgodna z odczytem: przy podanej na nakresie skali i odstępie czasowym długość wektora odpowiada 22 Mm/h.
Odpowiedzi "11 węzłów." i "33 węzły." zwykle wynikają z typowych błędów: pomylenia czasu (np. przyjęcia dwukrotnie dłuższego lub krótszego odstępu między obserwacjami) albo z błędnego użycia skali (np. odczyt w złych jednostkach). Z kolei "5,5 węzła." bywa skutkiem pominięcia przeliczenia na godzinę lub potraktowania krótkiego odcinka z nakresu jakby był odczytany dla pełnej godziny.
Na egzaminie warto pamiętać: prędkość względna jest odczytem z geometrii ruchu na wykresie i zawsze zależy od tego, jaki był znany interwał czasowy oraz jaka jest skala przyjęta do nakresu.