KWALIFIKACJA TWO7 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 10.
Za pomocą radaru obserwowano zbliżający się statek oraz naniesiono jego pozycję na nakres radarowy. Z przedstawionych danych wynika, że prędkość pozorna (względna) obserwowanej jednostki wynosi
Ilustracja przedstawia tabelę, która jest częścią egzaminu zawodowego dla technika nawigatora morskiego w kwalifikacji A39.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prędkość pozorna (względna) wynika z nakresu radarowego: jest to prędkość ruchu echa względem własnego statku, odczytywana z długości wektora ruchu pozornego w określonym przedziale czasu.
Na podstawie danych z nakresu (skala i odstęp czasu między pozycjami) otrzymuje się wartość 22 węzły.

Pełne wyjaśnienie:

Prędkość pozorna (względna) to prędkość, z jaką echo obserwowanego statku przemieszcza się na ekranie/na nakresie względem naszej jednostki. Nie jest to automatycznie prędkość rzeczywista celu względem wody lub dna, tylko wynik złożenia ruchu własnego i ruchu obserwowanego obiektu.

Na nakresie radarowym nanosi się kolejne pozycje echa w znanych odstępach czasu. Odcinek łączący te pozycje (wektor ruchu pozornego) przedstawia drogę przebytą przez echo w danym czasie. Aby wyznaczyć prędkość względną, postępuje się koncepcyjnie tak:

  • odczytuje się drogę pozorną (długość wektora) z uwzględnieniem skali nakresu,
  • sprawdza się czas między naniesieniami (np. 3 min, 6 min, 12 min – zgodnie z danymi na rysunku),
  • przelicza się na prędkość w węzłach: im większa droga w tym samym czasie, tym większa prędkość względna.

Odpowiedź "22 węzły." jest zgodna z odczytem: przy podanej na nakresie skali i odstępie czasowym długość wektora odpowiada 22 Mm/h.

Odpowiedzi "11 węzłów." i "33 węzły." zwykle wynikają z typowych błędów: pomylenia czasu (np. przyjęcia dwukrotnie dłuższego lub krótszego odstępu między obserwacjami) albo z błędnego użycia skali (np. odczyt w złych jednostkach). Z kolei "5,5 węzła." bywa skutkiem pominięcia przeliczenia na godzinę lub potraktowania krótkiego odcinka z nakresu jakby był odczytany dla pełnej godziny.

Na egzaminie warto pamiętać: prędkość względna jest odczytem z geometrii ruchu na wykresie i zawsze zależy od tego, jaki był znany interwał czasowy oraz jaka jest skala przyjęta do nakresu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prędkość pozorna (względna) to prędkość ruchu echa celu względem naszej jednostki. Wynika z połączenia ruchu własnego i ruchu obserwowanego statku, dlatego nie musi być równa prędkości rzeczywistej celu.
Odczytuje się długość wektora ruchu pozornego (drogę echa) z uwzględnieniem skali nakresu, a następnie dzieli przez czas między kolejnymi naniesieniami. Potem przelicza się wynik na węzły (mile morskie na godzinę).
Bo radar pokazuje ruch celu względem obserwatora. Jeżeli nasz statek też się porusza, to obraz na radarze jest "sumą" obu ruchów. Dopiero po przejściu na ruch rzeczywisty (true motion) można porównywać prędkości z prędkością celu względem wody/dna.
Potrzebujesz co najmniej: skali odległości (żeby zamienić długość odcinka na mile morskie) oraz odstępu czasu między kolejnymi pozycjami echa. Bez czasu nie da się wyznaczyć prędkości.
Najczęściej wtedy, gdy zdający bierze zły interwał czasowy (np. 6 min zamiast 3 min) albo nie przelicza na godzinę. Wtedy wynik wychodzi jako połowa lub 1,5 raza wartości poprawnej, mimo że odczyt odcinka był prawidłowy.
To odcinek pokazujący kierunek i szybkość przemieszczania się echa celu względem własnego statku. Jego długość odpowiada drodze pozornej w zadanym czasie, a kierunek wskazuje, z której strony echo "ucieka" lub "zbliża się" na obrazie radaru.
Porównaj go z warunkami: prędkości statków na morzu często mieszczą się w kilkunastu–kilkudziesięciu węzłach. Jeśli wychodzi skrajnie mało lub skrajnie dużo, wróć do skali i czasu. Pomocne jest też sprawdzenie, czy droga na wykresie odpowiada realnym zmianom odległości.
Do samego odczytu prędkości względnej z nakresu wystarcza droga pozorna i czas. Kurs i prędkość własna są natomiast potrzebne, gdy chcesz przejść na ruch rzeczywisty celu lub rozwiązać zadanie antykolizyjne (np. wyznaczyć kurs/prędkość celu).
Typowe błędy to: nieregularne odstępy czasu między naniesieniami, błędne podpisanie minut, odczyt skali z niewłaściwego pierścienia, mylenie mil morskich z kilometrami oraz interpretowanie wektora względnego jakby był wektorem rzeczywistym.
Ćwicz seriami krótkich zadań: odczyt drogi z różnych skal, przeliczanie minut na część godziny oraz szybkie sprawdzanie sensowności wyniku. Dobrą metodą jest też odtwarzanie wektora na czysto i zapisywanie: droga, czas, prędkość, jednostki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Materiały szkolne z nawigacji radarowej (ruch względny i nakresy)
  • Instrukcja obsługi/CBT do radaru morskiego i ARPA (część: trial manoeuvre, vectors, relative/true motion)
  • Zadania treningowe z odczytu VR, CPA i TCPA z nakresów radarowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego